Džordž Fišer
| Džordž Fišer | |
|---|---|
 Džordž Fišer | |
| Lični podaci | |
| Puno ime | Džordž Fišer (engl. George Fisher; rođen kao Đorđe Šagić) |
| Datum rođenja | 30. april 1795. |
| Mesto rođenja | Stoni Beograd, Kraljevina Ugarska, Habzburška monarhija |
| Datum smrti | 11. jun 1873. (78 god.) |
| Mesto smrti | San Francisko, Sjedinjene Američke Države |
| Vojna karijera | |
| Služba |
|
| Vojska | Srpska ustanička vojska Meksička vojska Teksaška vojska |
Džordž Fišer (engl. George Fisher; Stoni Beograd, 30. april 1795 — San Francisko, 11. jun 1873), rođen kao Đorđe Šagić, poznat i kao Đorđe Ribar, bio je carinski službenik i jedan od vođa Teksaške revolucije (1835—1836).
Biografija
[uredi | uredi izvor]Džordž Fišer ili „Đorđe Ribar” rodio se u Stonom Beogradu 1795. u svešteničkoj, srpskoj pravoslavnoj porodici.[1] Po očevoj želji krenuo je u karlovačku Bogosloviju, koju je napustio 1813. da bi se pridružio Prvom srpskom ustanku. Posle sloma Prvog srpskog ustanka iselio se u Ameriku 1814. Preko Filadelfije otišao je u tadašnji Meksiko. Godine 1825. pomagao je u osnivanju Jorske masonske lože. Godine 1829. postao je državljanin Meksika i primio obavezu da godišnje dovede 500 porodica u Teksas na teritorije Hedena Evarda.
Kasnije je postao carinik u Meksičkom zalivu, gde je nasledio veoma nepopularnog Džona D. Bredberna. Zahtevao je da se carina plaća kod njega u Anahuaku, što je zbog udaljenosti mnogih teksaških naselja i gradova izazvalo konfrontaciju sa teksaškim kolonistima. Godine 1832. bio je prinuđen da napusti carinsku službu.
U istoj godini započeo sa izdanjem liberalističkih novina Mercurio del Puerto de Matamoros u Matamorosu. Zajedno sa Hoseom Antoniom Meksijom organizovao je pokret u Nju Orleansu protiv centralističke vlade i sa ciljem jedne revolte u istočnim krajevima Meksika.
Godine 1837. postao je komisijski agent Hjustona, 1839. sudija, a 1840. član gradskog odbora Hjustona. Godine 1843. primljen je kao major u miliciji Teksasa. Putovao je u Panamu 1850. i 1851. u Kaliforniju. Služio je u raznim gradskim odborima San Franciska, kad je 1870. postao konzul SAD u Grčkoj. Džordž Fišer se ženio četiri puta. Umro je u San Francisku 11. juna 1873. godine.
Njegovi potomci žive u SAD i sećaju se svog srpskog porekla.[2]
O njegovom životu Vladislav Bajac je napisao roman „Bekstvo od biografije” 2001, a 2014. je snimljen dokumentarni film u režiji Miodraga Kolarića.[3][4] Roman Aleksandra Slavkovića „The Immigrant. The Judge Fisher Story” govori o njemu, tj. Đorđu Šagiću (George Fisher), prvom srpskom useljeniku u Ameriku. Knjiga je objavljena 2006. godine u SAD, a 2016. u Srbiji.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ „Osam života Đorđa Šagića: Po rođenju Srbin, po duhu Meksikanac, po karakteru Teksašanin, po državljanstvu Amerikanac”. OKO (na jeziku: srpski). Pristupljeno 2025-04-28.
- ^ Ko su potomci prvog Srbina u SAD („Večernje novosti”, 2. mart 2014)
- ^ Osam života jednog Srbina („Večernje novosti”, 10. maj 2014)
- ^ „Roman o Đorđu Šagiću”. Serbika Amerikana -. Pristupljeno 20. 09. 2014.
Literatura
[uredi | uredi izvor]- Kalauzović, I. (2025). Srpska kulturna bašta u Klivlendu (na jeziku: srpski i engleski). Niš: Impressions. ISBN 978-86-82470-01-4.
Spoljašnje veze
[uredi | uredi izvor]- Prvi Srbin u SAD (Centar za društvenu stabilnost - Zvanični kanal)
- Sons of Dewitt Colony Texas — biografija (jezik: engleski)
- Đorđe Šagić — meksički Džejms Bond („Politika”, 7. avgust 2015)
- Od ustanika do sudije za vešanje („Večernje novosti”, 18. avgust 2016)
- Čuli ste za Teslu i Pupina, ali ovo je bio prvi Srbin u Americi (B92, 25. jun 2020)
- Srbin koji je pisao istoriju Amerike (10. avgust 2015)
| Međunarodne | |
|---|---|
| Državne | |
| Ostale | |
