Abordaž

S Vikipedije, slobodne enciklopedije

Abordaž ili abordaža (engl. boarding, nem. die Enterung) je manevar jednog broda radi zauzimanja protivničkog broda bliskom borbom, hladnim ili vatrenim oružjem na palubu, pošto prethodno pristane uz njega ili ga udari pramcem.

To je bio prvi oblik borbe na moru, u vreme kada ljudi nisu bili vešti u upravljanju brodom na vesla i kad su brodovi služili samo za prevoz vojske. Ovaj način borbe upotrebljavan je u Peloponeskom ratu sve dok se nije razvila veština udara kljunom, poznata u istoriji kao kljunov udar.

Abordaže su primjenjivali mnogo Rimljani, čiji vojnici su bili dobri ratnici, a slabi mornari i čiji su brodovi bili vrlo nepokretni. Oni su u Prvom punskom ratu primenili abordažski most - korvus(lat. corvus, manus ferrata) kako bi izbegli udar pokretljivih kartaginskih brodova i što bolje iskoristili kvalitet svojih vojnika. Kad bi se približili protivničkom brodu na oko 11 m, bacili bi na njega most, koji bi se zakačio na njega pomoću posebnih kuka i onda bi vojnici prelazili s broda na brod, a protivnički brod bi bio onemogućen da im se približi. Prvu pobedu na ovaj način su postigli 260. p. n. e. u bici kod Lipara.

Pojavom i razvojem brodskih topova i artiljerije, ova tehnika nestaje. Abordažu su vrlo uspešno i često upotrebljavali pirati pri napadu na trgovačke brodove. Posljednja bitka koja se vodila sa brodovima na vesla i pomoću ove tehnike je Bitka kod Lepanta 1571. godine.

U kasnijim ratovima, upotreba abordaža bila je slučajna ili vezana za naročite okolnosti. Tako je poznato da je u noći 20. aprila 1917. godine jedan britanski brod slučajno udario jedan nemački brod u Doverskom tesnacu.

Takođe je britanski razarač Kosak 16. februara 1940. godine izvršio abordaž na nemački ratni brod Altmark i oslobodio britanske ratne zarobljenike.

Literatura[uredi | uredi izvor]