Dan šale

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Prvoaprilska šala 2001. godine u Danskoj, vezana za novu podzemnu željeznicu u Kopenhagenu

Dan šale se u mnogim zemljama obilježava 1. aprila. Tog dana ljudi jedni drugima prave bezopasne smicalice i objavljuju lažne novosti, s ciljem da ih dovedu u smiješan položaj. Napravljena šala je prvoaprilska šala, a onaj koji pravi smicalicu u trenutku objavljivanja smicalice uzvikuje Aprili-li. U nekim zemljama, kao u Ujedinjenom Kraljevstvu, Australiji i Južnoafričkoj Republici, podvale se prave samo do podneva, a onaj ko ih napravi poslije podne naziva se aprilskom budalom (engleski April Fool). U mnogim drugim zemljama smicalice se prave tokom cijelog dana.

Porijeklo[uredi]

Najranija povezanost između datuma 1. aprila i pravljenja smicalica javlja se u Čoserovim Kanterberijskim pričama iz 1392. godine.

Po jednoj verziji tumačenja, 1. april kao Dan šale nastao je kada je u 16. vijeku pomjeren dan Nove godine sa 25. marta na 1. januar. Do tada se u mnogim evropskim gradovima Nova godina obilježavala 25. marta, a slavlje je trajalo sedam dana, odnosno do 1. aprila. Prema tom tumačenju, oni koji su prihvatili novi datum kao dan Nove godine zbijali su šale sa onima koji su ga i dalje obilježavali do 1. aprila.

U 18. vijeku se za ovaj dan smatralo da vodi porijeklo još od biblijske ličnosti Noja. Prema članku iz jednih engleskih novina objavljenom 1789. godine, tog datuma je Noje prvi put poslao golubicu, prerano.

Poznate smicalice[uredi]

  • Berba špageta: Panorama, televizijska emisija na Bi-Bi-Siju, 1957. godine je objavila poznatu prvoaprilsku šalu o tome kako Švajcarci vrše berbu špageta sa drveta. Prilog je govorio o tome kako je konačno iskorijenjen napasnik špagetni žižak. Veliki broj gledalaca se javljao uredništvu kako bi saznali za mogućnosti da sami uzgajaju svoje špagete.
  • Hamburgeri za ljevoruke: 1998. godine Burger King je u SAD objavio reklamu o hamburgerima za ljevoruke, koji su napravljeni tako da im sadržaj curi s desne strane.
  • San Serif: Gardijan je u svom dodatku 1977. godine objavio članak koji je pohvalno pisao o ovom izmišljenom odmaralištu, o njegova dva ostrva (Aperkejs i Louerkejs), o njegovom glavnom gradu (Bodoni) i o njegovom vođi (General Pika). Zainteresovani čitaoci su bili razočarani kada su saznali da su sva mjesta izmišljena, a da su njihova imena uzeta kao termini iz tipografije.

Istiniti događaji 1. aprila[uredi]

Neki šokantni događaji su se zaista dešavali 1. aprila, pa bi često bili prihvatani sa nevjericom:

  • Iran je 1979. godine proglasio 1. april Danom republike. Do današnjeg dana mnogi ne vjeruju da je to stvarni praznik.
  • U danskom gradu Albertslundu 2009. godine je jedna škola zamalo izgorila do temelja jer vatrogasci nisu vjerovali da su prva dva poziva bila prava.

Dodatna literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]