Novopazarska tvrđava sa starom čaršijom i kompleksom oko Altin-alem džamije
Novopazarska tvrđava sa starom čaršijom i kompleksom oko Altin-alem džamije | |
---|---|
Prvomajska ulica sa pogledom na Altun-alem džamiju | |
Opšte informacije | |
Mesto | Novi Pazar |
Opština | Novi Pazar |
Država | ![]() |
Vrsta spomenika | prostorno kulturno-istorijska celina |
Vreme nastanka | 18. i 19. vek |
Novopazarska tvrđava sa starom čaršijom i kompleksom oko Altin-alem džamije je prostorna kulturno-istorijska celina u Novom Pazaru i obuhvata deo grada na desnoj obali reke Raške.
Istorija
[uredi | uredi izvor]Ova celina je nastala uz nekadašnji Carigradski drum, a čaršijski prostor započinje mostom nad Raškom, a završava se hanom "Granata", izgrađenim sredinom 19. veka, u vreme kada je gradnja u ovom delu Novog Pazara bila najintenzivnija. Najznačajnije građevine celine su Novopazarska tvrđava, očuvani deo stare čaršije i Altin-alem džamija. U ovu celinu je uključeno nekoliko spomenika iz perioda 15.,16. i 17. veka, nastalih po dolasku Turaka, kada je duž starog Carigradskog druma počelo da se izgrađuje naselje, do tada koncentrisano na suprotnoj strani rečnog korita. Jedan od najstarijih sačuvanih objekata u ovom kompleksu je “Česma kod Medrese” koja je po dosadašnjim saznanjima podignuta je u 15. veku. Tada je nastala i tvrđava, a njen izgraditelj je bio jedan od najslavnijih osmanlijskih vojskovođa Isa-beg Ishaković. Tvrđava je imala zadatak da čuva grad u ratnim vremenima. U okviru nje postojala je i Askerli (vojnička) džamija, koja je srušena za vreme Prvog svetskog rata. Prostor između reprezentativnog Gazi Isa-begovog hamama i tvrđave s jedne strane, odnosno Altun-alem džamije sa mektebom s druge strane prvobitno je bio izdeljen na stambene mahale, dok se razvoj čaršije vezuje za 19. vek
Izgled stare čaršije
[uredi | uredi izvor]U staroj čaršiji se nalazio niz zanatlijskih i trgovačkih radnji, pekare, ćevabdžinice i buregdžinice. Bile su karakterističnih fasadnih rešenja koja doprinose orijentalnom, do danas sačuvanom izgledu celine. Duboke strehe i izlozi sa ćepencima dočaravaju utisak trgovačke četvrti iz prošlog veka, a preovlađuju pekare građene po jedinstvenom tipu. Belo okrečenih fasada i sa elementima od drveta (prozori u nizu, tremovi, strehe), han se neposredno vezuje za čaršijske objekte čineći sa njima jedinstvenu gradsku celinu velike ambijentalne vrednosti.[1]
Kompleks danas
[uredi | uredi izvor]Kompleks je proglašen za kulturno dobro od izuzetnog značaja 1990. godine, a stara čaršija danas ima narušen izgled celine.
Vidi još
[uredi | uredi izvor]- Prostorno kulturno-istorijske celine od velikog značaja
- Novi Pazar
- Tvrđava Novi Pazar
- Altun-alem džamija
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ „Novopazarska tvrđava sa starom čaršijom i kompleksom oko Altin- alem džamije”. https://kultura.rs/. Arhivirano iz originala 09. 02. 2022. g. Pristupljeno 09. 02. 2022. Spoljašnja veza u
|website=
(pomoć)