Javni tužilac

Из Википедије, слободне енциклопедије
Иди на навигацију Иди на претрагу
Javni tužilac
Prosecutor Robert Jackson at Nuremberg Trials.jpg
Glavni tužilac Robert H. Džekson (na govornici) u Nirnberškim suđenjima[1][2]
Opis
Polja radaZakon, sprovođenje zakona
KvalifikacijeAdvokatska veština, analitički um, osećaj pravde

Javni tužilac je stranka u krivičnom postupku i vršilac nadležnosti javnog tužilaštva.

Nadležnosti[уреди]

Prije svega, tužilac u krivičnom postupku nastupa u dvostrukoj ulozi; u ulozi stranke u krivičnom postupku, ravnopravne sa okrivljenim kao drugom strankom u krivičnom postupku, a javlja se i u ulozi državnog organa zaduženog da u krivičnom postupku zastupa državne (društvene) interese koji su usmjereni ka utvrđivanju istine, odnosno načela da niko nevin ne bude osuđen, a da se krivcu izrekne krivična sankcija. Na tom putu on kao državni organ mora da vodi računa i o interesima druge stranke u postupku, što nije sličaj sa građanskim postupkom i cilj njegove procesne djelatnosti se ne sastoji u postizanju sudske odluke koja će po svaku cijenu ići na štetu druge stranke u postupku, nego u donošenju zakonite odluke. Uostalom, on je ovlašćen da izjavi žalbu i u korist i na štetu okrivljenog. Zbog toga što se ne brine samo o državnom interesu, nego i o javnom.

Po definiciji javni tužilac je samostalni državni organ koji po svom radu podliježe ustavu i zakonu. I sud ima atribut samostalni, te su po tom obilježju ova dva organa slična. Međutim, sud osim samostalnosti uz svoje ime veže i atribut nezavisnosti što državni tužilac nema, mada u literaturi ima mišljenja da je i državni tužilac nezavisan u svom radu iako se to u zakonu ne ističe.

Dakle, javni tužilac je po svojoj prirodi poseban pravosudno-upravni organ, ustanovljen da, sarađujući sa sudom, vrši pravosudno-upravnu funkciju, podjednako odvojen i od suda i od uprave. Najvažnija funkcija državnog tužioca jeste gonjenje učinilaca krivičnih djela, shodno načelu oficijelnosti legaliteta krivičnog gonjenja. Osim toga on je ovlašćen da ulaže pravna sredstva radi zaštite ustavnosti i zakonitosti ako se pitanja ustavnosti i zakonitosti pojave u njegovom radu.

Položaj javnog tužioca u krivičnom postupku determinisan je pravima i dužnostima koje on ima kao stranka u krivičnom postupkui kao državni organ. Neke radnje koje preduzima su istovremeno i njegovo pravo i dužnost. Osnovno pravo i osnovna dužnost državnog tužioca je gonjenje učinilaca krivičnih djela. Radi realizacije tog prava i dužnosti djelatnost državnog tužioca se odvija ne samo u krivičnom postupku, čiji inicijator treba da bude, nego i prije krivičnog postupka. Ta njegova djelatnost prije krivičnog postupka dvija se u pred krivičnom postupku i on je upravo rukovodilac pred krivičnog postupka, čiji je zadatak da se prikupe dokazi i podaci na osnovu kojih bi se postigao potreban stepen saznanja o krivičnom djelu i učiniocu potreban za pokretanje krivičnog postupka , a to je osnovana sumnja.

Dužnosti[уреди]

Za krivična djela za koja goni po službenoj dužnosti državni tužilac je dužan:

  1. da zahtijeva sprovođenje istrage i usmjerava tok prethodnog krivičnog postupka,
  2. da podiže i zastupa optužnicu,
  3. da izjavljuje žalbe protiv nepravosnažnih sudskih odluka i da podnosi vanredne pravne ljekove protiv pravosnažnih odluka,
  4. da vrši i druge radnje određene Zakonom o krivičnom postupku (ZKP).

Rukovodna uloga javnog tužioca u predkrivičnom postupku realizuje se na taj način što su svi drugi organi koji učestvuju u tom postupku dužni da o preduzetim radnjama obavijeste državnog tužioca. Osim toga dužni su da i da postupe po svakom zahtjevu držacnog tužioca, što se posebno odnosi na organ unutrašnjih poslova. Opravilima i dužnostima državnog tužioca govori se i u drugim odredbama ZKP, posvećenim određenim stadijima i fazama. Blagovremeno preduzimanje radnji na planu krivičnog gonjenja od strane državnog tužioca je veoma značajno, pa je radi toga predviđena mogućnost da i nadležni državni tužilac preduzme radnje kada postoji opasnost od odlagaja, ali o tome mora da obavijesti nadležnog državnog tužioca.

Zakonom o Javnom tužilaštvu se uređuje osnivaje, organizacija, nadležnost i druga pitanja od značaja za rad javnog tužioca. Državni tužilac je samostalan i nezavisan u svom radu i svoju funkciju vrši na osnovu Ustava, zakona i međunarodo ratifikovanih ugovora.

Crna Gora[уреди]

U Zakonu o državnom tužiocu Crne Gore su uvedene još dvije funkcije ovog organa: to je zastupanje Republike u imovinskopravnim odnosima, i da je ovlašćen da sa organima unutrašnjih poslova utvrđuje i preduzima mjere na otkrivanju kažnjivih djela i njihovih učinilaca. Državni tužilac obavještava javnost o stanju kriminaliteta i drugim pojavama koje zapazi u svom radu, a ako to ne šteti interesima krivičnog postupka, a ima društveni značaj može obavještavati javnost o stvari po kojoj postupa.

Organizacija i uređenje državnog tužioca je u zakonskoj nadležnosti Republike Crne Gore. U tim zakonskim aktima sadržana su i određena načela na kojima je izgrađen i uređen ovaj državni organ. Na prvom mjestu to su načelo jedinstva i nedjeljivosti državnog tužioca. Iz ovih načela proizilaze i druga načela kao što su: načelo hijerarhije, načelo devolucije i supstitucije,i načelo monokratckog odlučivanja.

Što se tiče organizacije ovog organa u Crnoj Gori postoji vrhovni državni tužilac, viši državni tužilac i osnovni državni tužilac. Tužilac svakog ranga ima određeni broj zamjenika koji obavljaju poslove koje im povjeri tužilac, odnosno svaku radnju na koju je tužilac ovlašćen.

Vidi još[уреди]

Reference[уреди]

  1. ^ Hevesi, Dennis (16. 2. 2011). „Raymond D’Addario, Photographer of Nazis, Dies at 90”. The New York Times. Архивирано из оригинала на датум 4. 3. 2019. 
  2. ^ „Nuremberg: The Chief Photographer's Story”. Jackson Symposium, SUNY Fredonia. 2005. Архивирано из оригинала на датум 9. 7. 2006. 

Literatura[уреди]

  • Gad Barzilai. The Attorney General and the State Prosecutor: Is Institutional Separation Warranted? (Jerusalem: The Israel Democracy Institute, 2010). [1]
  • Hugo Nigro Mazzilli. Regime Juridico do Ministério Público, 5ª edição, São Paulo: Saraiva, 2001.
  • Raoul Muhm, Gian Carlo Caselli (Hrsg.), Die Rolle des Staatsanwaltes Erfahrungen in Europa–Il ruolo del Pubblico Ministero Esperienze in Europa–Le role du Magistrat du Parquet Expériences en Europe–The role of the Public Prosecutor Experiences in Europe, Vecchiarelli Editore Manziana (Roma). 2005. ISBN 978-88-8247-156-9.
  • Raoul Muhm, "The role of the Public Prosecutor in Germany" in The Irish Jurist, Volume XXXVIII, New Series 2003, The Law Faculty, University College, Dublin [2]
  • Erick Maurel, Paroles de procureur (Paris: Gallimard). 2008. ISBN 978-2-07-011977-6.

Spolašnje veze[уреди]

  • Prosecutor.info indexes almost 2,900 prosecutor web sites throughout the USA and other countries.
  • ProsecutorTips.com Free trial advocacy tips for prosecutors and trial
  • Burnley Law Firm Summaries of Recent U.S. Criminal Law Decisions
  • CCPE Consultative Council of European Prosecutors
  • L'Archivio "diritto – history"
  • IAP International Association of Prosecutors