Država

Država je organizacija koja ima monopol vlasti u određenoj društvenoj zajednici, postavlja se kao sila iznad društva radi zaštite poretka. Država kao organizacija u klasnom društvu zastupa prevenstveno interese vladajuće klase, ali svojim delovanjem obavezna je da štiti interese ostalih delova društva.

Pojam države se može definisati po međunarodnoj i unutrašnjoj ulozi. Na međunarodnom nivou država je suvereno telo. Suverenitet čine definisane i međunarodno priznate granice i potpuna vlast države na toj teritoriji (kao i stanovništvo koje stalno naseljava teritoriju države). Kada teritorija ne ispunjava te osnovne uslove ona postaje neuspela država. Primer neuspele države je Somalija, gde ne postoji vlast koja ima suverentitet nad teritorijom okruženom granicama.

Dve najzastupljenije teorije na našim prostorima o unutrašnjoj ulozi države su:

1. Država je aparat za prinudu. Po ovoj teoriji država postoji da bi osigurala da svako ispuni svoje zakonske obaveze, kao što su isplata dugova, poštovanje privatne svojine itd.
2. Država ispunjava principe društvenog ugovora. Društveni ugovor je podrazumevani ugovor između svakog pojedinca i države. Otac ovog izraza je Žan Žak Ruso. Društveni ugovor se zasniva na tome da država treba da zaštiti prirodna prava svake osobe. Prirodna prava su pravo na život, pravo na slobodu i pravo na imovinu. U zamenu za tu zaštitu, svaka osoba mora da ispunjava određene dužnosti prema državi, kao što je plaćanje poreza. Ovakva ideja uloge države u društvenom ugovoru je prihvaćena u svim zapadnim demokratijama.

Atributi države su teritorija - geografsko prostranstvo, stanovništvo - ljudi nastanjeni na teritoriji koji imaju državljanstvo i državna vlast - najviša i suverena.

Vidi još

• Spisak država
• Vrste društvenog uređenja
• Platon o državi

Izvori

• Vikiknjiga: Platon, Psihološki problem