Луде године
| Lude godine | |
|---|---|
 | |
| Tvorac | Zoran Čalić |
| Izvorni rad | Lude godine |
| Filmovi i televizija | |
| Film(ovi) |
|
Lude godine je filmski serijal koji je stvorio Zoran Čalić. U bivšoj Jugoslaviji, ceo serijal je vremenom postao poznat pod neformalnim nazivom Žikina dinastija, što zapravo označava naslov istoimenog sedmog filma iz 1985. koji predstavlja parodiju na američku seriju Dinastija, izuzetno popularna u čitavoj bivšoj Jugoslaviji sredinom 1980-ih godina.[1]
Prvi film serijala, Lude godine, snimljen 1977. po romanu Tomislava Ketiga,[2] bio je namenjen prvenstveno omladinskoj publici a odnosio se na društvena pitanja poput nezaštićenog seksa i tinejdžerske trudnoće.[1] Međutim, u nastavcima je serijal napravio zaokret ka komediji, prvenstveno zbog likova koji su ubrzo postali glavni — Žike Pavlovića i Milana Todorovića.
Dragomir Bojanić Gidra, koji je tumačio Pavlovića, preminuo je 1993. što je prvobitno označilo kraj serijala.[3][4] Međutim, u julu 2020. godine najavljeno je snimanje nastavka. Zbog iznenadne smrti glumice Rialde Kadrić naredne godine, snimanje novog filma je najpre bilo dovedeno u pitanje, ali je nakon izmene scenarija odlučeno da se snimi nastavak Povratak Žikine dinastije, čije je snimanje započeto u septembru 2024.
Skoro svaki film iz serijala bio je kritikovan od strane filmskih kritičara. Oni su kritikovali loš rediteljski izbor i narodni humor uz ruralne i urbane stereotipe koji se prikazuju kroz likove Žike i Milana. Uprkos svojoj reputaciji, serijal se pokazao kao dobar poligon i odskočna daska u karijeri za mnoge glumačke talente i buduće zvezde jugoslovenske kinematografije poput Sonje Savić, Zorana Cvijanovića, Nikole Koja, Gale Videnović, Svetislava Goncića i drugih. Pored velike gledanosti u bivšoj Jugoslaviji, serijal je ostvario i ogroman uspeh u Sovjetskom Savezu.[5]
Filmovi
[uredi | uredi izvor]| Redni broj | Naslov | Godina |
|---|---|---|
| 1. | Lude godine | 1977. |
| 2. | Došlo doba da se ljubav proba | 1980. |
| 3. | Ljubi, ljubi, al’ glavu ne gubi | 1981. |
| 4. | Kakav deda takav unuk | 1983. |
| 5. | Idi mi, dođi mi | 1983. |
| 6. | Šta se zgodi kad se ljubav rodi | 1984. |
| 7. | Žikina dinastija | 1985. |
| 8. | Druga Žikina dinastija | 1986. |
| 9. | Sulude godine | 1988. |
| 10. | Žikina ženidba | 1992. |
| 11. | Povratak Žikine dinastije | 2025. |
Uloge
[uredi | uredi izvor]Redovni likovi u nastavcima ovog filmskog serijala bili su:
Promena uloga kroz serijal
[uredi | uredi izvor]Zanimljivo je da su neki glumci tumačili po nekoliko različitih uloga u serijalu.
- Predrag Milinković je u drugom delu glumio Žikinog rođaka, u šestom poštara, sedmom violinistu, a u devetom pacijenta u bolnici.
- Petar Lupa je u prva dva dela igrao pijanca, a u petom dirigenta na probi.
- Snežana Savić je u sedmom delu tumačila devojku koju su Žika i Milan poslali kod Miše u vozu, a u desetom delu pevačicu.
- Ranko Kovačević je u prvom delu igrao Divljaka, a u šestom ruskog taksistu.
- Vanesa Ojdanić se u petom delu pojavila kao devojka sa karanfilom za koju je Milan pomislio da mu se javila na oglas, u šestom delu kao Olja i u desetom delu kao tuđmanka.
Zanimljivosti i nedoslednosti
[uredi | uredi izvor]- S obzirom na to da u filmu Došlo doba da se ljubav proba direktor škole (Stevo Žigon) oslovljava Milana sa druže Đorđeviću, u prva dva filma serijala Marijina porodica se prezivala Đorđević, za razliku od ostalih nastavaka gde se preziva Todorović.
- Serijal je neočekivano odoleo promenama glumaca, sa izuzetkom lika Miše koji je morao da bude zamenjen zbog starosti glumaca.
- Prvobitno je bilo planirano da ulogu Marije tumači Sonja Savić, ali je zamenjena Rialdom Kadrić. Rialda je došla pred sam početak snimanja, iako su se glumac Vladimir Petrović i Sonja dugo pripremali za glavne uloge.[6] Sonji je kasnije ipak dodeljena sporedna uloga, pa je tumačila Lidiju, Bobinu drugaricu.
- Nakon filma Ljubi, ljubi, al' glavu ne gubi, glumica Dara Čalenić je napustila serijal pošto se sa suprugom Vladom Petrićem odselila u Sjedinjene Američke Države.
- U filmu Kakav deda takav unuk originalno je postojala scena gde lik Dare pada u bure sa vodom dok je prala prozore, koja je kasnije uklonjena i zamenjena scenom u kojoj Žika na grobu opisuje njenu smrt, pošto je ocenjeno kako se nije uklapala u ton serijala.
- Nakon filma Druga Žikina dinastija, Rialda Kadrić se odselila u London, zbog čega se likovi Marije i Bobe nisu pojavljivali u naredna dva nastavka serijala. U filmu Žikina ženidba objašnjeno je da su se Marija i Boba odselili u London zbog njene doktorske specijalizacije.
- Iz javnosti nepoznatih razloga, lik Miše se takođe nije pojavio u naredna dva nastavka serijala. U Žikinoj ženidbi, Žika takođe pominje kako Miša i Nataša žive u Moskvi, gde priređuju koncerte u duetu.
- Nakon završetka snimanja filma Sulude godine, scenarista Jovan Marković je sa Dragomirom Bojanićem Gidrom imao u planu snimanje televizijske serije Žikini memoari, gde bi lik Žike Pavlovića u banji komentarisao događaje iz serijala. Međutim, do realizacije nije došlo usled Gidrine bolesti.[7][8]
- Nakon smrti Zorana Čalića snimanje nastavka je više puta planirano, ali je odlagano zbog nedostatka finansijskih sredstava.
- Filmski centar Srbije je 2018. godine prvobitno odbio da finansira devet projekata među kojima je bio i film Povratak Žikine dinastije[9]. Međutim, dve godine kasnije je na konkursu podržao snimanje nastavka, za šta je izdvojeno 22,5 miliona dinara.[10]
Nagrade
[uredi | uredi izvor]Zoran Čalić je za filmove Lude godine i Došlo doba da se ljubav proba dobio pet nagrada na međunarodnom festivalu Ormina na Siciliji, zatim dva puta u Salernu, Aleksandriji, kao i Unicef nagradu u Abrucu.[11]
Gledanost
[uredi | uredi izvor]- Film Došlo doba da se ljubav proba premijerno je prikazan u Beogradu 31. januara 1980. godine. Zbog svoje velike gledanosti i popularnosti, napravio je zastoj u prikazivanju ostalih filmova te godine. U svim beogradskim bioskopima prikazivan je u udarnim terminima do 4. maja, kada je skinut sa repertoara zbog smrti Josipa Broza Tita. Do tada, samo u Beogradu imao je 600.000 gledalaca.[12]
- Svi filmovi iz serijala su imali veliku gledanost. Pored prostora bivše Jugoslavije, bili su popularni i u zemljama Istočnog Balkana, dok su glumci serijala postali velike filmske zvezde u Rusiji. Rialda Kadrić je 1980. godine dobila poziv da učestvuje na Filmskom festivalu u Moskvi, gde je dočekana sa velikim interesovanjem.
- Drugi nastavak Došlo doba da se ljubav proba prikazivan je u dvadesetak moskovskih bioskopa, a na karte se čekalo više od tri meseca.
- Zbog velikog uspeha i gledanosti serijala u Rusiji, film Šta se zgodi kad se ljubav rodi sniman je namenski za njihovo tržište. Po scenariju filma Miša se zaljubljuje u Ruskinju Natašu, zbog čega se u filmu u velikoj meri govori ruskim jezikom.[12]
Popularnost
[uredi | uredi izvor]- Iako je Dragomir Bojanić Gidra ostvario preko sto uloga u svojoj karijeri, ovaj filmski serijal je obeležio njegovu karijeru dok se uloga Žike Pavlovića smatra jednom od najprepoznatljivijih u komedijama jugoslovenske i srpske kinematografije.
- Nikola Kojo je u ovom serijalu ostvario jednu od svojih prvih uloga, što ga je učinilo jednim od najpopularnijih i najpoznatijih glumaca mlađe generacije u tadašnjoj Jugoslaviji, dok je kasnije dobio glavnu ulogu u filmu Mi nismo anđeli.
- Gala Videnović se proslavila u filmu Šta se zgodi kad se ljubav rodi, a popularnost joj je donela i zapažene uloge u filmovima Držanje za vazduh i Jagode u grlu, kao i glavne uloge u filmu Bal na vodi i seriji Metla bez drške.
Lokacije
[uredi | uredi izvor]Lokacija kuće u kojoj su u serijalu živeli Milan i Jelena više puta je menjana. U prva tri filma žive u centru grada, u zgradi preko puta Konaka kneginje Ljubice. Naredna tri filma živeli su u velelepnoj vili na Dedinju. Još dva puta su živeli u različitim vilama, takođe na Dedinju. Film Žikina dinastija je snimljen u kući u kojoj su snimani brojni domaći filmovi i serije, dok je naredni nastavak sniman u kući u kojoj je živeo i Ozren Soldatović iz serije Srećni ljudi. Zanimljivo je da su se u filmu Žikina ženidba vratili u kuću iz četvrtog filma Kakav deda, takav unuk.[12]
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ a b Mrenica, Ines (1. 11. 2020). „Čemu smo se smijali? Prije 35 godina emitovana je "Žikina dinastija", detektor našeg mentaliteta” [What were we laughing at? "Zika's dynasty", a detector of our mentality, was broadcast 35 years ago]. Klix.ba.
- ^ „Srpski roman u domaćem filmu - Mingl”. www.mingl.rs. Приступљено 2024-09-18.
- ^ „Зоран Чалић о серијалу”. Приступљено 11. 4. 2013.
- ^ Milan želeo da odustane od uloge zbog Žike, a zbog SMRTI GLUMCA prekinuto snimanje!
- ^ Schwartz, Matthias; Winkel, Heike (2016). Eastern European Youth Cultures in a Global Context. Springer. str. 40. ISBN 978-1-13738-513-0.
- ^ „Više me niko ne prepoznaje kao Bobu”. pressonline.rs. Архивирано из оригинала 26. 07. 2020. г. Приступљено 26. 7. 2020.
- ^ U Rusiji mi je propalo 30 miliona dolara, Gidri nisam ispunio veliku želju
- ^ Петровић, Љиљана. „Млади воле Гидру и хумор „Жикине династије””. Politika Online. Приступљено 2024-09-18.
- ^ Neće biti snimanja Povratka Žikine dinastije
- ^ Filmski centar Srbije podržao buduće filmske hitove: Stižu nove Lude godine
- ^ Zoran čalić o fenomenu popularnosti Ludih godina
- ^ a b v TOP 10 ČINJENICA o serijalu LUDE GODINE
