Ne pitaj, ne pričaj

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Ne pitaj, ne pričaj (engl. Don't ask, don't tell, DADT) je kolokvijalni izraz za kadrovsku politiku oružanih snaga SAD u odnosu na homoseksualne i biseksualne osobe utemeljenu na zakonu izglasanom 1993. godine, a koja je bila na snazi od 21. decembra 1993. do 20. septebmra 2011. Suština te politike je bila da je pripadnicima oružanih snaga zabranjeno da otvoreno iskazuju svoju homoseksualnu orijentaciju, i to pod prijetnjom otpuštanja iz vojne službe, dok je istovremeno pretpostavljenima zabranjeno da ispituju seksualnu orijentaciju svojih potčinjenih. U praksi to znači da su homoseksualne osobe mogle da služe u američkim oružanim snagama pod uslovom da nikome od svojih kolega i saboraca ne saopšte da su homoseksualci. Kongres je u decembru 2010. godine usvojio zakon kojim se ova politika ukida, a 22. jula 2011. predsednik SAD Barak Obama, sekretar odbrane Leon Peneta, i načelnik generalštaba Majk Mulen potvrdili su da ukidanje politike neće naštetiti borbenom moralu. Politika je službeno ukinuta 20. septembra 2011.

Predsjednik SAD Barak Obama potpisuje zakon kojim se ukida politika „Ne pitaj, ne pričaj“

Politika je uvedena krajem 1993. kao kompromis između tadašnjeg predsjednika Bila Klintona, koji se zalagao za potpuno ukidanje zabrane služenja homoseksualaca u oružanim snagama i tadašnje većine u Kongresu koja je nastojala da održi dotadašnje zabrane.[1] Formalno je uvedena Klintonovom uredbom, a nakon žestoke rasprave u kojoj su na Klintonovoj strani bile LGBT organizacije i lijevo krilo Demokratske stranke, a na strani Kongresa konzervativni političari, vjerske grupe, ali i vodeći oficiri koji su tvrdili da će biti narušen borbeni moral.

U godinama koje su slijedile „Ne pitaj, ne pričaj“ je bila predmet oštrih kritika od strane lijeve i liberalno orijentisane javnosti, a nakon izbijanja ratova u Avganistanu i Iraku korićen je i argument da SAD ne smiju da se lišavaju svojih vojnika iz tako „trivijalnih“ razloga kao što je njihova seksualna orijentacija. Takvom stavu su se za vrijeme predsjedničke kampanje 2008. godine priklonili i svi demokratski kandidati, uključujući i Baraka Obamu koji je najavio ukidanje politike „Ne pitaj, ne pričaj“ kao dio svog programa. U decembru 2010. Kongres je izglasao zakon kojim se „Ne pitaj, ne pričaj“ službeno ukida.[2] Predsjednik Barak Obama je zakon potpisao 22. decembra 2010.

Reference[uredi]

  1. ^ „19 Jul 1993 Bill Clinton Proposes "don't ask, don't tell" Military Policy”. Arhivirano iz originala na datum 27. 10. 2011. Pristupljeno 20. 5. 2011.  (na jeziku: engleski)
  2. ^ „Don't Ask, Don't Tell Repeal Passes Senate 65-31”. Huffingtonpost. Pristupljeno 20. 5. 2011.  (na jeziku: engleski)

Spoljašnje veze[uredi]