Sera do Mar

Из Википедије, слободне енциклопедије
Иди на навигацију Иди на претрагу
Svetska baština Uneska
Sera do Mar
Naziv na zvaničnom spisku svetske baštine
Serra dos ÓrgãosBrazil.jpg
LokacijaSao Paulo i Parana, Brazil
KriterijumiPrirodna: (vii)(ix)(x)
Referenca893rev
Unesko regija468,193 ha (1,80770 sq mi)
Koordinate24°10′S 48°0′W / 24.167° ЈГШ; 48.000° ЗГД / -24.167; -48.000
Istorija upisa u svetsku baštinu
Upis1999 (23. sednica)
Zemljopisna karta jugoistočnog Brazila s gorjem Serra do Mar
Sera do Mar sa аtlanskom kišnom šumom
Ametist iz Sera do Mara, izložen u Smitsonijanu, SAD
Pogled planinski lanac na Sera do Mar sa Kuritibe, u južnom Brazilu

Sera do Mar (portugalski za „pomorsko gorje”) je područje planina i litica koje se pruža duž 1500 km atlantske obale jugoistočnog Brazila, od brazilske savezne države Espirito Santo na severu, do južne države Santa Katarina[1]; uglavnom u državama Parana i Sao Paulo. Glavne litice čine prirodnu granicu između priobalja i unutarnje visoravni (planalto) srednje visine od 500 do 1.300 m.

Gorja ovog područja su nepovezana i stoga imaju individualna imena poput Sera de Bokajna, Sera de Paranapjakaba, Sera Negra, Sera do Indaja, i dr. Takođe su obuhvaćena i neka od velikih priobalnih ostrva kao što su Iljabela i Ilja Ančieta. Svojom visinom od 2.255 metara Piko da Kaledonija na granici opština Novi Friburgo i Kačoeiras de Makaku (država Rio de Žaneiro) je najviši vrh područja Sera do Mar.

Geološki ovo područje pripada velikoj visoravni kristalnih stena koje čine istočnu Južnu Ameriku, nastalih pre oko 60 miliona godina, i tektonski je veoma stabilno.

U vreme otkrića Brazila (1500.) Sera do Mar je bio veoma raznolik ekosistem tropske kišne šume poznat kao Atlantska šuma (Mata Atlântica). Međutim usled urbanizacije i seče šume, izvorni šumski pokrivač je isključivo sačuvan u klancima i morskim liticama. Zbog toga su ova područja upisana na Uneskov spisak mesta Svetske baštine u Americi 1999. godine kao „najbolji i najpotpuniji primer atlantskih šuma Brazila”.[2]

U ovom području se nalazi 25 zaštićenih područja (rezervata prirode, bioloških rezervata i nacionalnih parkova) ukupne površine od oko 468.193 ha, koji su biološki najbogatije područje za proučavanje istorije evolucije atlantskih šuma. Takođe, od brda pokrivenih gustim šumama, do močvara, priobalnih ostrva s izolovanim planinama i dinama, ovo područje predstavlja slikovito prirodno okruženje velike lepote. Sera do Mar se odlikuje i bioraznolikošću velike endemičnosti, što u postotcima iznosi 70% od 450 vrsta drveća, 85% primata i 39% sisara od 120 vrsta (kao što su jaguar, ocelot, šumski pas, vidra La Plata, ali i novootkriveni i kritično ugroženi lavlji tamarin i dr.), što je najveći broj vrsta sisara u Brazilu.[3] Tu obitava i oko 350 vrsta ptica kao što su harpija i retka Aburria jacutinga.

Geografija[уреди]

Sera do Mar se prostire paralelno sa obalom Atlanskog okeana od države Espírito Santo do južne Santa Katarine,[1] mada pojedini izvori uvrštavaju i Sera Geral u Sera do Mar, u kom slučaju se lanac proteže do severoistočnog Rio Grande do Sula.

Glavna padina formira granicu između litorala na nivou mora i unutrašnjeg platoa (planalto), koji ima srednju visinu od 500 to 1.300 m (1.600 to 4.300 ft). Ove stene su deo Velike eskarpe koja se prostire duž većeg dela istočne obale Brazila južno od grada Salvadora.

Planinski lanci[уреди]

Planinski lanci su diskontinuirani na nekoliko mesta i dobili su pojedinačna imena, kao što su Sera de Bokajna, Sera de Paranapjakaba, Sera Negra, Sera dos Orgaos, Sera do Indaja, etc. Lanac se isto tako prostire do nekoliko veći ostrva u blizini obale, kao što su Iljabela u Ilja Ančieta. Sa prosečnom visinom od 2.255 m (7.398 ft), Piko da Kaledonija u Novom Friburgu je među najvišim vrhovima u Sera do Maru.

Geološki, lanac pripada masivnoj platformi kristalnih stena koja se formirala u istočnom delu Južne Amerike, i tektonski je veoma stabilna. Većina uzvišenja u Sera do Maru je formirano pre oko 60 miliona godina.

Prirodna istorija[уреди]

U vreme evropskog otkrića Brazila (1500), Sera do Mar je sadržala bogat i veoma raznovrstan ekosistem, sastavljen uglavnom od bujne tropske kišne šume, zvane Atlanska šuma (Mata Atlântica). Međutim, usred urbanizacije i deforestacije, najveći deo šumskog pokrivača je uništen i preostali pokrivač je skoro ekskluzivno prisutan na strmim stijenama s pogledom na more.

Lanac nacionalnih i državnih parkova, ekološki postaja i bioloških reservata u današnje vreme štiti Atlansku šumu i njeno biološko nasleđe, mada kisele kiše, zagađenje, krivolov, potajna seča, šumski požari i zadiranje urbanih područja i farmi, još uvek aktivno uzrokuju uništavanje, posebno u područjima oko gradova. Nekoliko velikih metropola, kao što su Vali do Itažaj, Kuritiba, širi Sao Paulo i širi Rio de Žaneiro, su u blizini Sera do Mara.

Pošumljavanje i rekuperacija biološke raznovrsnosti su veoma teško ostvarivi u uništenim staništima kišnih šuma.

Galerija[уреди]

Vidi još[уреди]

Reference[уреди]

  1. 1,0 1,1 R. J. Angulo, G. C. Lessa i M. C. de Souza, The Holocene Barrier Systems of Paranaguá and Northern Santa Catarina Coasts, Southern Brazil. Lecture Notes in Earth Sciences 107., 2009., str. 135-176.
  2. ^ „World Heritage Committee Inscribes 48 New Sites on Heritage List”. UNESCO. Приступљено 22. 7. 2012. 
  3. ^ G. Dafonseca, The Vanishing Brazilian Atlantic Forest, Biological Conservation 34., 1985., str. 17.-34.

Spoljašnje veze[уреди]

Координате: 26°00′23″S 48°57′38″W / 26.00639° ЈГШ; 48.96056° ЗГД / -26.00639; -48.96056