Marđan Satrapi

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Marđan Satrapi
Marjane Satrapi Cannes 2008(Cropped).jpg
Marđan Satrapi u Kanu, 2008
Lični podaci
Puno imeMarjane Satrapi (pers. مرجان ساتراپی)
Datum rođenja(1969-11-22)22. novembar 1969.
Mesto rođenjaRašt, Iran
Umetnički rad
Poljestrip, Književnost
Uticaji odArt Špigelman
Najvažnija dela
Persepolis
Embroideries
Chicken with Plums
The Voices

Marđan Satrapi (Rašt (Iran), 22. novembar 1969) je francuska ilustratorka, književnica i rediteljka iranskog porekla.[1] Svetsku slavu i brojne nagrade doneo joj je Grafički roman Persepolis, prvi iranski strip u istoriji.[2]

Biografija[uredi | uredi izvor]

Marđan Satrapi rođena je 1969. godine u iranskom gradu Reštu. Majka joj je praunuka persijskog šaha iz dinastije Kađar, koji je vladao od 1848. do 1896. godine, [a], ali obrazovanje duguje roditeljima, marksistima iz srednjeg staleža, koji su ohrabrivali njenu individualnost.[1] Odrasla je u Teheranu, gde je pohađala francusku školu. Godine 1983. roditelji je šalju u Beč, u želji da je zaštite od političkih previranja u zemlji. Marđan u Beču nastavlja školovanje. Fakultet likovne umetnosti upisuje u Iranu, a zatim odlazi u Francusku, gde nastavlja studije. Tokom studija počinje da radi kao ilustrator knjiga za decu.[3]

Marđan Satrapi detaljno je opisala svoju biografiju u grafičkom romanu Persepolis,[4] koji joj je doneo svetsku slavu i brojne nagrade. Ovo delo je ujedno i prvi iranski strip u istoriji.[3]

Danas živi sa suprugom u Parizu. Bavi se pisanjem grafičkih romana, knjiga za decu, scenarija, ali i filmskom režijom.[4]

Bibliografija[uredi | uredi izvor]

Srpska izdanja[uredi | uredi izvor]

Marđan Satrapi na premijeri filma Persepolis

Filmska umetnost[uredi | uredi izvor]

Svoje angažovanje na filmu Marđan Satrapi započela je animiranim filmom, adaptacijom grafičkog romana Persepolis. Engleska verzija ovog filma nominovana je za Oskara za najbolji animirani film 2008. godine.[5] Satrapi je bila prva žena koja je nominovana za ovu nagradu. Međutim, na insistiranje iranske vlade ovaj film je uklonjen sa Međunarodnog filmskog festivala u Bangkoku.[6] Film Persepolis ostvario je veliki uspeh, kako kod publike, tako i kod kritike. Bio je u nominaciji za Nagradu Sezar za najbolji film 2008. godine.[7]

Drugi film marđan Satrapi je adaptacija njenog romana Poulet aux prunes (Piletina sa šljivama). Ovaj film prikazan je i na festivalu Kustendorf 2012. godine. Inače. Marđan Satrapi je bila predsednica žirija Kustendorfa 2010 godine.[8]

Filmografija[uredi | uredi izvor]

Godina Film Reditelj Scenarista Napomene
2007 Persepolis Da Da Zajedno sa Vensanom Paranauom (Vincent Paronnaud)
Nominovan - Oskar za najbolji animirani film
Nominovan - BAFTA za najbolji strani film
Nominovan - BAFTA za najbolji animirani film
Nominovan - Zlatni globus za najbolji film na stranom jeziku
2011 Piletina sa šljivama Da Da Zajedno sa Vensanom Paranauom
2012 Gang of the Jotas Da Da Takođe i glumila u filmu
2014 Glasovi Da Ne
2020 Radioaktivna Da Ne Biografski film o Mariji Kiri

Napomene[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Kako sama Marđan ističe, kraljevi iz dinastije Kađar imali su na stotine žena i na hiljade dece, što znači da danas ima čitavih deset do petnaest hiljada prinčeva i princeza iz te loze.

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ a b Tica, Tamara (14. 3. 2017). „Persepolis – revolucija, porodica, rokenrol”. Kultur!Kokoška. Pristupljeno 30. 7. 2019. 
  2. ^ „Marđan Satrapi”. Knjizara.com. Pristupljeno 30. 7. 2019. 
  3. ^ a b „Persepolis 3”. Knjizara.com. Pristupljeno 30. 7. 2019. 
  4. ^ a b Galović, Marina (30. 12. 2018). „Žene u devetoj umetnosti”. iSerbia. Pristupljeno 30. 7. 2019. 
  5. ^ „Persepolis (2007) NYT Critics' Pick”. The New York Times. 2008. Arhivirano iz originala na datum 05. 12. 2007. Pristupljeno 6. 9. 2011. 
  6. ^ „Highly Acclaimed 'Persepolis' Denounced by Iran”. NPR.org (na jeziku: engleski). Pristupljeno 13. 3. 2019. 
  7. ^ Palmer, Tim (2011). Brutal Intimacy: Analyzing Contemporary French Cinema, Wesleyan University Press, Middleton CT. ISBN 0-8195-6827-9.
  8. ^ „TRI PITANjA AUTORU : MARĐAN SATRAPI”. Zvanična prezentacija. Kustendorf. Pristupljeno 30. 7. 2019. 

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]