Narodno pozorište u Leskovcu
 Zgrada Narodnog pozorišta u Leskovcu | |
| Lokacija | Koste Stamenkovića 22[1] Leskovac  |
|---|---|
| Koordinate | 42° 59′ 51″ S; 21° 56′ 45″ I / 42.9975° S; 21.9458° I |
| Tip | Profesionalno pozorište |
| Maks. broj gledalaca | 278[2] |
| Konstrukcija | |
| Otvoreno | 1896. (kao Jug Bogdan) 1926. (prvo profesionalno) 1944. (obnova rada) |
| Period aktivnosti | 1896—danas (sa prekidima) |
| Renovirano/obnovljeno | 2014. |
| Vlasnik | Grad Leskovac |
| Direktor | Stanislav Grujić (v.d.)[3] |
| Veb-sajt | |
| www | |
Narodno pozorište u Leskovcu je profesionalna kulturna ustanova u Leskovcu. Pozorišni život u gradu ima tradiciju dugu preko 120 godina, sa kratkim prekidima u radu. Nalazi se u Ulici Koste Stamenkovića broj 22.
Istorijat
[uredi | uredi izvor]Počeci (1896—1918)
[uredi | uredi izvor]Prva pozorišna predstava u Leskovcu odigrana je 1896. godine. Izvela ju je diletantska družina „Građansko Pozorište Jug Bogdan”, koju je osnovao tadašnji profesor leskovačke Gimnazije, književnik Radoje Domanović. Prvi izvedeni komad bio je „Boj kosovski” od Matije Bana. Ova družina je, međutim, prestala da radi 1898. godine, nakon odlaska Domanovića iz Leskovca.[2]
U narednim godinama, sve do 1926, pozorišni život u gradu se održavao kroz povremena gostovanja putujućih pozorišnih družina iz Beograda, Niša, Skoplja, Zaječara i Šapca.[2]
Međuratni period (1926—1941)
[uredi | uredi izvor]
Godine 1926. u Leskovcu se osniva prvo profesionalno pozorište pod nazivom „Leskovačko gradsko pozorište”. Prva predstava, „Smrt majke Jugovića”, odigrana je 10. oktobra 1926. u sali hotela „Pariz”.[4] Iako je ovo pozorište brzo prestalo sa radom, pozorišna aktivnost se nastavlja.
18. novembra 1934. godine osniva se „Akademsko pozorište”, koje je vodio Bora Dimitrijević. Prva predstava ovog pozorišta, izvedena 9. januara 1935, bila je „Običan čovek” Branislava Nušića. „Akademsko pozorište” je aktivno radilo sve do februara 1941. godine, kada je rad prekinut zbog Drugog svetskog rata.[2]
Posleratni period i „Pozorište bez blagajne“
[uredi | uredi izvor]Odmah nakon oslobođenja Leskovca, 23. oktobra 1944. godine, osnovana je dramska sekcija koja je ubrzo prerasla u današnje Narodno pozorište.
Jedinstveni period u istoriji jugoslovenskog teatra počinje 3. oktobra 1970. Tada je Narodno pozorište u Leskovcu, na ideju reditelja Dušana Mihailovića, postalo jedino pozorište u Jugoslaviji koje je radilo **bez blagajne**, sa sloganom „Pozorište svih, pozorište za sve“. Ulaz na predstave bio je potpuno slobodan. Ovaj nesvakidašnji eksperiment privukao je pažnju javnosti, a o leskovačkom pozorištu je 1973. godine izveštavao čak i Njujork tajms.[5]
Zgrada pozorišta
[uredi | uredi izvor]Današnja zgrada Narodnog pozorišta u Leskovcu je namenski objekat podignut 1930. godine kao „Sokolski dom”. Tokom 2014. godine završena je temeljna rekonstrukcija zgrade, koja je urađena po originalnim nacrtima iz 1930. godine, čime je očuvan njen autentični izgled.[2] Kapacitet pozorišne sale je 278 sedišta.
Pozorište danas
[uredi | uredi izvor]U januaru 2024. godine, nakon ostavke Dragana Marjanovića, za vršioca dužnosti direktora ponovo je imenovan glumac Stanislav Grujić, koji je već bio na toj funkciji.[3] Imenovanje je praćeno određenim kontroverzama u javnosti, uključujući proteste studenata i građana u martu 2024. zbog otpuštanja tehničkog osoblja, što je privuklo pažnju medija.[6]
Pozorište nastavlja sa redovnim repertoarom, koji je u 2023. godini obuhvatao 14 predstava sopstvene produkcije i koprodukcije.[7]
Nagrade i priznanja
[uredi | uredi izvor]Za svoj rad, pozorište je nagrađeno visokim društvenim priznanjima, uključujući:
Ansambl pozorišta je redovan učesnik i dobitnik brojnih nagrada na Susretima profesionalnih pozorišta Srbije „Joakim Vujić”. 1985. godine pozorište je učestvovalo i na jubilarnom 20. „Sterijinom pozorju” u Novom Sadu.[8]
U novijem periodu, pozorište je bilo apsolutni pobednik Festivala „Joakim Vujić“ 2020. u Vranju,[9] a nagrade su osvajale i predstave „Pinokio“ (na festivalu „Mali Joakim“ 2021)[10], „Sećanje vode“ i „Stvaranje čoveka“.[9]
Vidi još
[uredi | uredi izvor]- Leskovac
- Radoje Domanović
- Susreti profesionalnih pozorišta Srbije Joakim Vujić
- Spisak pozorišta u Srbiji
Reference
[uredi | uredi izvor]
- ^ „NARODNO POZORIŠTE LESKOVAC”. CompanyWall Business. Pristupljeno 20. oktobar 2025.
- ^ a b v g d „Jubileji u Leskovcu”. ludus-online.rs. Arhivirano iz originala 2024-05-24. g. Pristupljeno 19. 7. 2018.
- ^ a b „Stanislav Grujić v.d. direktora leskovačkog pozorišta, predsednik UO - sportista”. JuGmedia. 23. januar 2024. Pristupljeno 20. oktobar 2025.
- ^ Zlatno doba Leskovca 1918-1941, Zvonimir Šimunec, str 26.
- ^ Free Seats Are the Ticket to Success for a Troupe in Yugoslavia That Always Plays to SRO Crowds. nytimes.com JAN. 15, 1973
- ^ „Studenti protestuju ispred pozorišta u Leskovcu, direktor Grujić se pojavio na krovu sa zastavom Srbije (video)”. JuGmedia. 7. mart 2024. Pristupljeno 20. oktobar 2025.
- ^ „Direktor pozorišta za 2025. godinu najavio pet novih predstava, ali i vraćanje nekih starih”. Jugpress. 16. decembar 2024. Pristupljeno 20. oktobar 2025.
- ^ [„Repertoar”. Arhivirano iz originala 10. 05. 2015. g. Pristupljeno 29. 01. 2015. Repertoar]
- ^ a b „Na festivalu ”Joakim Vujić” leskovačko pozorište osvojilo 3 nagrade”. Južne vesti. 15. maj 2022. Pristupljeno 20. oktobar 2025.
- ^ „Tri nagrade sa "Malog Joakima" za leskovačko Narodno pozorište”. Dnevnik Juga. 22. novembar 2021. Pristupljeno 20. oktobar 2025.
Spoljašnje veze
[uredi | uredi izvor]- Zvanični veb-sajt
- Narodno pozorište na sajtu Grada Leskovca
