Anali franačkog kraljevstva

S Vikipedije, slobodne enciklopedije

Anali franačkog kraljevstva (lat. Annales regni Francorum; ARF) — anali koji opisuju istoriju Franačke u periodu od 741. do 829. godine, glavni izvor za ceo period vladavine Karla I Velikog i prvu polovinu vladavine Luja I Pobožnog.

Ranije su „Anali franačkog kraljevstva“ u istorijskoj nauci nosili naziv „Veliki lorški anali“ (lat. Annales Laurissenses maiores; po manastiru Lorš, navodnom mestu nastanka) ili „Ajnhardovi anali“ (lat. Annales Einhardi; po imenu Ajnharda, njihovog navodnog autora). Međutim, nakon što su obe hipoteze pobijene, preostao je samo ovaj naziv. Nastali su na dvoru kraljeva Franačke države s ciljem da se oni uveličaju i da se opravda njihova ekspanzionistička politika prema susedima.

„Anali franačkog kraljevstva“ su nastali iz pera nekoliko hroničara i u više navrata su prerađivani. Prvi deo anala sastavio je 789. godine nepoznati autor i opisuje događaje u periodu 741—788. Bazira se na spisu „Fredegarovih nastavljača“ i nesačuvanih anala. Isti autor je potom počeo da vodi godišnje zapise, produživši anale do 783. godine. Posle njega rad nad analima vodila su trojica analista: jedan je opisao događaje u periodu 795-807, drugi u periodu 808-820, a treći (koji je bio opat manastira Sen Deni Hilduin) opisao je događaje u periodu od 821. do 829. Ovo je takozvana „Prva redakcija ‘Anala franačkog kraljevstva’“. Napisana je na sirovom latinskim uz primesu varvarizama. U nastojanju da uveliča kralja Karla Velikog, prvi hroničar je propustio čitav niz događaja, koji su mogli da smetaju tom cilju: ne spominje poraz Franaka u Ronsevalskom klancu 778. i ustanak Pipina Grbavog 792, a poraz od Saksonaca u bici kod Zintela 782. proglašava pobedom Franaka.

Oko 812. godine još jedan nepoznati hroničar (pretpostavlja se da je to mogao biti Ajnhard), koji je imao jedan od prepisa prvobitnog teksta anala, redigovao je deo koji pokriva period 741-801. (to je takozvana „druga redakcija ‘Anala franačkog kraljevstva’“), poboljšavši književni stil i uklonivši sve propuste prethodnih autora anala.

„Anali franačkog kraljevstva“ su na taj način postali prilično potpun pregled istorije Franačke države u periodu od sredine 8. do prve trećine 9. veka. Sačuvani su u mnogim rukopisima, postavši osnova za kasnije anale, od kojih su glavni: „Bertinski anali“ (za istoriju Zapadnofranačkog kraljevstva) i „Fuldski anali“ (za istoriju Istočnofranačkog kraljevstva).

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Lюblinskaя, A. D. (1955). Istočnikovedenie istorii srednih vekov. Leningrad. str. 79—81. 
  • Živković, Tibor (2010). „'Originalni' i 'ispravljeni' Anali franačkog kraljevstva”. Istorijski časopis. 59: 9—57.