Luis Salivan

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Luis Henri Salivan
LouisSullivan.jpg
Luis Salivan
Datum rođenja(1856-09-03)3. septembar 1856.
Mesto rođenjaBoston
SAD
Datum smrti14. april 1924.(1924-04-14) (67 god.)
Mesto smrtiČikago
SAD

Luis Henri Salivan (engl. Louis Henry Sullivan; Boston, 3. septembar 1856Čikago, 14. april 1924) bio je američki arhitekt, jedna od najvećih ličnosti čikaške škole arhitekture.

Biografija[uredi]

Salivan se rodio u porodici oca Irca i majke Švajcakinje, koji su oko 1840. godine emigrirali u SAD i odrastao je u Sut Redingu u Masačusetsu. Detinjstvo je proveo u istraživanju prirode na farmi svojih roditelja u Masačusetsu. U kasnijem dobu se njegova interesovanja menjaju. Mnogo vremena je provodio skitajući po Bostonu i posmatrao je zgrade i prema njima se orijentisao i bivao je njima fasciniran. Tako je odlučio da se bavi arhitekturom.

Za vreme studija na srednjoj školi se susreo sa Moses Volsonom koji je na njega kao predavač napravio snažan utisak. Posle završene srednje škole on je otišao na studuj arhitekture na Masačusets Institut za tehnologiju, ali posle jedne godine studija odlazi u Filadelfiju gde je radio kod arhitekta Frenk Furnesa.

"Prudential Building" Njujork 1894.
Ulaz iz 1893. godine u Čikaški "Stock Exchange building", rekonstruisano od Umetničkog instituta u Čikagu

Godine 1873. je Furnesov atelje zadesila velika kriza i Salivan mora da ode i preselio se u Čikago gde je vladao ogroman bum posle velikog požara iz 1981. godine. Radio je za Vilem Le Baron Dženeja koji je kao prvi sagradio zgradu pomoću čeličnog skeleta. Međutim posle godinu dana Salivan odlazi u Evropu u Pariz na studij u Školu lepih umetnosti gde se susreo sa umetnošću koja ga je opčinila. Zatim se ponovo vraća u Čikago i radi za firmu Josef S. Džonson & Džon Edelman i tu je uspešno projektovao enterijer Modi Tibernekle.

Godina 1882. je bila godina sudbonosnih slomova u njegovom životu završio je uspešnu saradnju sa Denkmar Adlerom i izbacio je mladog Rajta. Uz to ga je napustila supruga. Salivan je izgubio narudžbe, imanje, posao i postavenje i počeo je da se odaje alkoholu. Svoje poslednje godine je proveo živeći od priloga svojih kolega i umro je siromašan i napušten 1924. godine Čikaguu jednoj maloj hotelskoj sobici.[1]

Salivan i Adler[uredi]

Godine 1879. Salivan se zaposlio kod Adlera, gde je posle godinu dana postao njegov partner u firmi. Tu su počele Salivanove najbolje godine. Oni su zajedno sarađivali i dobili priznanje kao učitelji arhitekture. Iako su već imali nekoliko izgrađenih zgrada slavu su dobili na nerealizovanim projektima od Kolorada do Vašingtona. Njihov vrhunski projekat je bio projekat Auditorium bilding, sagrađena 1889. godine u Čikagu gde je osim pozorišta za 3.000 posetilaca isto tako i hotel i administrativni prostori i tu su Adler i Salivan zauzeli najviši sprat za svoj atelje koji je postao poznat po administrativnim zgradama koje je projektovao u Čikagu. Salivan je od mnogih smatran za prvog arhitekta koji je znao potpuno da si predstavi i realizuje velike i skupe zgrade pomoću novog tipa konstrukcije visokih čeličnih zgrada.

Projekti i realizacije[uredi]

  • „Martin Ryerson Tomb, Graceland Cemetery“ Čikago, 1887.
  • “Auditorium Building“ Čikago, 1889.
  • „Carrie Eliza Getty Tomb, Graceland Cemetery“ Čikago, 18901891.
  • Administrativna zgrada, „Wainwright Building“, St. Luis, 1890.
  • Oblakoder, „Guaranty Building Buffalo“ 18941895.
  • Robna kuća, „Schlesinger and Mayer“, Čikago, 18991904.
  • „Carson Pirie Scott store“, Čikago, 1899.
  • „Van Allen Building“, Klinton, Ajova, 1914.
  • „Krause Music Store“ Čikago 1922.'Banke
  • „National Farmer's Bank“, Ovatona, Minesota, 1908.
  • „Peoples Savings Bank“, Kedar Repids, Ajova, 1912.
  • „Henry Adams Building“, Algona, Ajova, 1913.
  • „Merchants' National Bank“, Grinel, Ajova, 1914.
  • "Home Building Association Company", Nevark, Ohajo, 1914.

Galerija[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Savremena arhitektura, Udo Kulterman Novi Sad 1971.

Literatura[uredi]

  • Udo Kuterman, Savremena arhitektura Novi Sad 1971.
  • Columbian Gallery – A Portfolio of Photographs of the World's Fair, The Werner Company, Chicago, IL, 1894.
  • Condit, Carl W., The Chicago School of Architecture, University of Chicago Press, Chicago, IL, 1964.
  • Connely, Willard, Louis Sullivan as He Lived, Horizon Press, Inc., NY, 1960.
  • Engelbrecht, Lloyd C., "Adler and Sullivan's Pueblo Opera House: City Status for a New Town in the Rockies", The Art Bulletin, College Art Association of America, June 1985.
  • Gebhard, David (maj 1960). „Louis Sullivan and George Grant Elmslie”. Journal of the Society of Architectural Historians. 19 (2): 62—68. JSTOR 988008. 
  • Hoffmann, Donald (1998). Frank Lloyd Wright, Louis Sullivan, and the skyscraper. Courier Dover Publications. ISBN 978-0-486-40209-3. Pristupljeno 27. 3. 2011. 
  • Morrison, Hugh, Louis Sullivan – Prophet of Modern Architecture, W.W. Norton & Co., Inc. New York City, 1963.
  • Nickel, Richard; Siskind, Aaron; Vinci, John; and Miller, Ward. The Complete Architecture of Adler & Sullivan, Richard Nickel Committee, Chicago, Illinois, 2010.
  • Sullivan, Louis, The Autobiography of an Idea, Press of the American institute of Architects, Inc., New York City, 1924.
  • Sullivan, Louis, Kindergarten Chats and Other Writings, Dover Publications, Inc., New York City, 1979.
  • Sullivan, Louis, Louis Sullivan: The Public Papers Ed. Robert Twombly, Chicago University Press, Chicago & London, 1988
  • Thomas, George E.; Cohen, Jeffrey A.; and Lewis, Michael J.; Frank Furness – The Complete Works, Princeton Architectural Press, New York City, 1991.
  • Twombly, Robert, Louis Sullivan – His Life and Work, Elizabeth Sifton Books, New York City, 1986.
  • Vinci, John, The Art Institute of Chicago: The Stock Exchange Trading Room, The Art Institute of Chicago, 1977.
  • Weingarden, Lauren S. Louis H. Sullivan: A System of Architectural Ornament [1924]. Art Institute of Chicago and Ernst Wasmuth Verlag (Germany); distributed by Rizzoli International (U.S.), Wasmuth (Germany), Mardaga (France), 1990.
  • Weingarden, Lauren S. Louis H. Sullivan: The Banks. Cambridge, Mass.: MIT Press, 1987.

Spoljašnje veze[uredi]