Nemačka Nova Gvineja
Nemačka nova Gvineja | |
---|---|
Zastava | |
Status | Šablon:Infokutija država/status |
Glavni grad | Finsčhafen (1884–1891)
Madang (1891–1899) Kokopo (1899–1910) Rabaul (1900–1914) |
Službeni jezik | Nemački |
Vladavina | |
Vilhelm I od Nemačke | |
Fridrih III od Nemačke | |
Vilhelm II od Nemačke | |
Istorija | |
Postojanje | |
— Osnivanje | 1884 |
— Ukidanje | 1918 |
— Status | Nemačka kolonija |
| |
Geografija | |
Površina | |
— ukupno | 249,500 km² km2 |
Stanovništvo | |
— 1912. | 600.000 |
— {{{godina popisa2}}} | 1912 |
— gustina | |
Ekonomija | |
Valuta | Novo gvinejska marka |
Ostale informacije | |
Vremenska zona | UTC {{{vremenska zona}}} |
Nemačka Nova Gvineja (nem. Deutsch-Neu-Guinea) se sastojala od severoistočnog dela ostrva Nova Gvineja i nekoliko obližnjih ostrvskih grupa i bila je prvi deo nemačkog kolonijalnog carstva.[1]
1885. godine su Maršalska ostrva kupljena od Španije za 4,5 miliona dolara Hispano-nemačkim protokolom iz Rima; Nauru je pripojen protektoratu Maršalovih ostrva 1888. Palau i Marijanska ostrva (osim Guama) su kupljena od Španije 1899. godine, Nemačka Samoa, iako deo nemačkog kolonijalnog carstva, nije bila deo Nemačke Nove Gvineje.[2]
Prema proceni 600.000 Aboridžina i 400 Nemaca su živeli u koloniji na početku Prvog svetskog rata.[3]
Nemačka kolonijalna politika pod Bizmarkom
[uredi | uredi izvor]Krajem 1870-ih i ranih 1880-ih, desničarski pokreti organizovali su razna kolonijalna društva širom Nemačke da ubedi kancelara Bizmarka da započne kolonijalnu politiku. Uprkos njegovim ličnim prigovorima, sam Bizmark je na kraju organizovao kupovinu većeg dela onoga što će postati Nemačko kolonijalno carstvo. Prvi pokušaji nove politike došli su 1884. godine kada je Bizmark morao da stavi nemačke trgovačke interese u jugozapadnoj Africi pod imperijalnu zaštitu.[4]
Nemački protektorati
[uredi | uredi izvor]Nemačko-španskim ugovorom iz 1899. Nemačka je od Španije kupila Karolinska ostrva i Marijanska ostrva (osim Guama, koji je ustupljen SAD posle Špansko-američkog rata 1898.) za 25 miliona pezeta. Ova ostrva su postala protektorat i bila su pod upravom Nemačke Nove Gvineje dok su Maršalska ostrva dodata 1906. godine.[5]
Nemačka Nova Gvineja u Prvom svetskom ratu
[uredi | uredi izvor]Nakon izbijanja Prvog svetskog rata 1914. godine, Kajzer Vilhelmsland i obližnja ostrva pali su u ruke australijskih snaga, dok je Japan okupirao većinu preostalih nemačkih poseda na Pacifiku.[6]
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ Varnava, Andrekos (2015-09-01). Imperial Expectations and Realities: El Dorados, Utopias and Dystopias (na jeziku: engleski). Manchester University Press. ISBN 978-1-78499-709-0.
- ^ „Vol. 10, No. 2, Aug., 1920 of Geographical Review on JSTOR”. www.jstor.org (na jeziku: engleski). Pristupljeno 2023-09-10.
- ^ „Südsee-Schutzgebiete Deutsch-Neuguinea, Marianen, Karolinen und Marshall-Inseln”. deutsche-schutzgebiete.de (na jeziku: nemački). 2017-11-12. Pristupljeno 2023-09-10.
- ^ „The Pacific War Online Encyclopedia: Caroline Islands”. pwencycl.kgbudge.com. Pristupljeno 2023-09-10.
- ^ „Buka Island | Tropical Paradise, Melanesian Culture & Volcanic Landscape | Britannica”. www.britannica.com (na jeziku: engleski). Pristupljeno 2023-09-10.
- ^ „The World Factbook”. CIA.gov (na jeziku: engleski). Arhivirano iz originala 09. 02. 2014. g. Pristupljeno 06. 06. 2022.
Literatura
[uredi | uredi izvor]- Peter Biskup: Hahl at Herbertshoehe, 1896–1898: The Genesis of German Native Administration in New Guinea, in: K. S. Inglis (ed.): History of Melanesia, Canberaa – Port Moresby 1969, 2nd ed. 1971, 77–99.
- Firth, Stewart: Albert Hahl: Governor of German New Guinea. In: Griffin, James, Editor: Papua New Guinea Portraits: The Expatriate Experience. Canberra: Australian National University Press; 1978: 28–47.
- Firth, S. G.: The New Guinea Company, 1885–1899: A Case of Unprofitable Imperialism. in: Historical Studies. 1972; 15: 361–377.
- Firth, Stewart G.: Arbeiterpolitik in Deutsch-Neuguinea vor 1914. In: Hütter, Joachim; Meyers, Reinhard; Papenfuss, Dietrich, Editors: Tradition und Neubeginn: Internationale Forschungen zur deutschen Geschichte im 20. Jahrhundert. Köln: Carl Heymanns Verlag KG; 1975: 481–489.
- Noel Gash – June Whittaker: A pictorial history of New Guinea, Jacaranda Press: Milton, Queensland 1975, 312 p., ISBN 186273 025 3.
- Whittaker, J L; Gash, N. G.; Hookey, J. F.; and Lacey R. J. (eds.) : Documents and Readings in New Guinea History: Prehistory to 1889, Jacaranda Press: Brisbane 1975/1982
- Firth, Stewart (1973). „German Firms in the Western Pacific Islands”. Journal of Pacific History. 8 (1): 10—28. doi:10.1080/00223347308572220.
- Firth, Stewart G.: German Firms in the Pacific Islands, 1857– 1914. In: Moses, John A.; Kennedy, Paul M., Editors. Germany in the Pacific and Far East, 1870–1914. St. Lucia: University of Queensland Press; 1977: 3–25
- Firth, Stewart (1985). „German New Guinea: The Archival Perspective”. Journal of Pacific History. 20 (2): 94—103. doi:10.1080/00223348508572510.
- Firth, Stewart: The Germans in New Guinea. In: May, R. J.; Nelson, Hank, Editors: Melanesia: Beyond Diversity. Canberra: Australian National University, Research School of Pacific Studies; 1982: 151–156.
- Firth, Stewart (1976). „The Transformation of the Labour Trade in German New Guinea, 1899–1914”. Journal of Pacific History. 11 (1): 51—65. doi:10.1080/00223347608572290.
- Firth, Stewart. Labour in German New Guinea. In: Latukefu, Sione, Editor. Papua New Guinea: A Century of Colonial Impact 1884–1984. Port Moresby: The National Research Institute and the University of Papua New Guinea in association with the PNG Centennmial Committee; 1989: 179–202.
- Moses, John, and Kennedy, Paul, Germany in the Pacific and Far East 1870–1914, St Lucia Qld: Queensland University Press, 1977. ISBN 9780702213304
- Sack, Peter, ed., German New Guinea: A Bibliography, Canberra ACT: Australian National University Press, 1980, ISBN 9780909596477
- Firth, Stewart: New Guinea Under the Germans, Melbourne University Press : International Scholarly Book Services: Carlton, Vic. 1983, ISBN 9780522842203, reprinted by WEB Books: Port Moresby 1986, ISBN 9980570105.
- Foster, Robert J. (1987). „Komine and Tanga: A Note on Writing the History of German New Guinea”. Journal of Pacific History. 22 (1): 56—64. doi:10.1080/00223348708572551.
- Mary Taylor Huber: The Bishops’ Progress. A Historical Ethnography of Catholic Missionary Experience of Catholic Missionary Experience on the Sepik Frontier, Smithsonian Institution Press: Washington and London 1988, 264 pp., ISBN 0-87474-544-6.
- Mary Taylor Huber: The Bishops’ Progress: Representations of Missionary Experience on the Sepik Frontier, in: Nancy Lutkehaus (ed.): Sepik Heritage. Tradition and Change in Papua New Guinea, Crawford House Press: Bathurst, NSW (Australia) 1990, 663 pp. + 3 maps, ISBN 1-86333-014-3., pp. 197–211.
- Keck, Verena. "Representing New Guineans in German Colonial Literature," Paideuma: Mitteilungen zur Kulturkunde (2008), Vol. 54, pp 59–83.