Regresija (geologija)

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Regresija (lat. regressio - povratak) predstavlja povlačenje mora sa kopna, bilo usled izdizanja kopna, bilo usled spuštanja nivoa mora.

Obala Budime, Banići, Hrvatska

Ovo kolebanje obalske linije je izazvano epirogenim pokretima. Oni predstavljaju vekovna osciliranja i kolebanja između kontinentalnih blokova i okeanskih basena, u vidu talasa ogromnog raspona, ali relativno malog vertikalnog iznosa, pri čemu se osnovna struktura slojeva Zemljine kore bitno ne menja. Proces tog sporog zasvođavanja kontinenata i ugibanja okeanskih basena označava se kao epirogeneza (grč. epiros - kopno i genesis - nastanak).

Kontinuitet epirogenih pokreta često se prekida: periodi kretanja smenjuju se periodima mirovanja. Izdizanja i spuštanja na istom terenu međusobno se smenjuju.

Epirogeni pokreti odigravaju se u velikim vremenskim razmacima obuhvatajući čitave geološke periode. Zbog toga se oni označavaju i kao vekovna, sekularna kolebanja (lat. saeculum - vek). Kako su to, za čovekov vek, veoma spora kretanja, to ih postajemo svesni, upravo, na osnovu transgresija i regresija.

Ako su kontinentalni blokovi zahvaćeni regresijom i lagano se izdižu, onda su to epirogeni pokreti izdizanja.[1]

Geološkom metodom, regresija se zapaža preko pojave nove serije marinskih sedimenata, u kojima se sreću fosili karakteristični za datu sredinu taloženja. Dakle, geološkom metodom je relativno lako utvrditi regresiju: zbog povlačenja obalskih linija i spuštanja morskog nivoa, preko sedimenata dubokovodnih facija (mulja i glina) talože se slojevi karakteristični za pliću vodu u obalskom pojasu (šljunak, grubi pesak).

Međutim, regresija se ne javlja samo kao posledica epirogenih pokreta, već i kao posledica drugih tektonskih pokreta (radijalnih i tangencijalnih orogenih pokreta), i klimatskih promena (pojave glacijalnih perioda na Zemlji).

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Petrović D., Manojlović P. (2003): Geomorfologija. Geografski fakultet, Beograd.