Geografija Evrope

Из Википедије, слободне енциклопедије
Satelitski pogled na Europu noću

Evropa se tradicionalno smatra jednim od sedam kontinenta. Fiziografski, ona je severozapadno poluostrvo veće zemljišne mase poznate kao Evroazija (ili Afro-Evroazija); Azija zauzima istočni deo ove neprekidne zemljišne mase.[1][2]

U Evropi živi oko 700 miliona stanovnika. Na naseljenost utiču prirodni i društveni preduslovi. U prirodne preduslove ubrajamo reljef, klimu, vegetaciju, vrstu tla, bogatstvo vodom, rudničke izvore... Društveni preduslovi su stepen razvijenosti ekonomije, politička stabilnost, mogućnost zapošljavanja...

Evropu je sastavljena od 42 teritorijano cjelovite države i evropskih dijelova Ruske Federacije i Turske. S obzirom na površinu koje je otprilike 10,2 miliona km², Europa je među najmanjim kontinentima. Pritom je odnos između površina evropskog dijela Ruske Federacije i preostalih 44 država 42% : 58%. Europa je vrlo gusto naseljen kontinent sa srednjom gustinom naseljenosti od 69 st/km².

"Evropa" je ime žene u grčkoj mitologiji, koju je oteo Zevs u liku bika. Prema nekim mišljenjima, ime Europa potiče od semitske riječi ereb što je označavalo zapad, mjesto zalaska sunca.

Evropa je smještena u središnjem dijelu sjeverne polulopte. Krajnje tačke kopnenog dijela Europe nalaze se na sjeveru u Norveškoj (rt Kinnarodden), na zapadu u Portugalu (rt Da Roca), na jugu u Španiji (rt Marroqui) i na istoku u Rusiji (Sjeverni Ural). Europska istočna granica se nalazi na Uralskim planinama u Rusiji. Jugoistočna granica sa Azijom nije univerzalno definisana, mada je moderna definicija generalno Reka Ural ili, ređe Reka Emba. Granica se nastavlja duž Kaspijskog mora, oboda Kavkaskih planina (ili, ređe, reke Kura u Kavkazu), i do Crnog mora. Bosfor, Mramorno more, i Dardaneli su završni deo Azijske granice.

Osim kopna, ovom kontinentu pripadaju i brojna ostrva te ostrvske grupe u Atlanskom okeanu i Sredozemnom moru. Budući da je smještena najvećim dijelom u sjevernom umjerenom pojasu, a tek manjim dijelom u sjevernom hladnom pojasu, Evropa je imala povoljne uslove za razvoj naseljenosti te ostvarivanje raznovrsnih kulturno-civilizacijskih i ekonomskih dostignuća.

Okružuju je Afrika i Azija, a od mora je važan Atlanski okean kao i Sredozemno more i Sjeverno ledeno more. Brojna vrata, prolazi i kanali omogućavaju joj dobru pomorsku povezanost s ostatkom svijeta. Sve je to pridonijelo položaju kulturno-civilizacijskog središta Starog svijeta. Danas je povoljnost smještaja i položaja vidljiva u izrazitoj gustoći naseljenosti te važnom mjestu Europe u svjetskoj trgovini i saobracaju.

Reljef[уреди]

Reljef Evrope je raznolik po izgledu i starosti. Najveći dio Evrope zauzimaju nizine (prostori do 200 metara visine), a samo 17% površine prostire se iznad 500 metara. Najviši vrh Evrope, Elbrus, visok je 5642 metara. Evropa je prosječno najniži kontinent. Pod uticajem spoljog uticaja i unutartasnjih sila reljef se neprestano mijenja. Iz toga proizlazi veza između njegovog izgleda i starosti. Mlađa reljefna uzvišenja viša su i strmija za razliku od starijih. Međutim današnji izgled Evrope nije nastao odjednom. S obzirom na starost tj. vrijeme nastanka, reljef je podijeljen u tri osnovne skupine: prastaru Evropu, staru Evropu i mladu Evropu.

Reference[уреди]

  1. Blouet, Brian W. (2008)). The EU & Neighbors: A Geography of Europe in the Modern World. Hoboken NJ: John Wiley & Sons.  Проверите вредност парамет(а)ра за датум: |date= (помоћ)
  2. Global Studies: Europe (10th Edition. изд.). Guildford CT: McGraw-Hill/Dushkin. 2009. 

Literatura[уреди]

  • Blouet, Brian W. (2008)). The EU & Neighbors: A Geography of Europe in the Modern World. Hoboken NJ: John Wiley & Sons.  Проверите вредност парамет(а)ра за датум: |date= (помоћ)
  • Global Studies: Europe (10th Edition. изд.). Guildford CT: McGraw-Hill/Dushkin. 2009.