Radijativna zona

Из Википедије, слободне енциклопедије
Иди на навигацију Иди на претрагу
Ilustracija Sunčeve unutrašnjosti
Na skici Sunčeve unutrašnjosti radijativna zona je obojena rozom bojom.

Radijativna ili radijaciona zona je osnovni deo Sunčeve unutrašnjosti, pored jezgra i konvektivne zone koji se proteže do oko 25 % do 70 % poluprečnika Sunca u oblasti između jezgra i tahoklinom (tanke oblasti koja odvaja radijativnu od konvektivne zone).

Protok energije[уреди]

U radijativnoj zoni energija proizvedena u jezgru se prenosi zračenjem, tj. radijacijom u vidu elektromagnetnih talasa, tj. nosioci zračenja su fotoni. Ova oblast je prostran region visoke jonizacije veoma gustih gasova, sa ogromnim fluksom Gama zraka nastalih u Sunčevom jezgru. Zbog velike gustine materije, Gama-zraci u ovoj zoni počinju da interaguju sa materijom već posle samo 1 mm svog kretanja u proseku, a sa tim interakcijama počinju da gube energiju i nastavljaju da se prostiru sa manjom energijom (kao Gama zraci ili X-zraci).[1] Zbog drastičnog smanjenja energije, Gama zracima je potrebno 171 hiljada godina kako bi krećući iz Sunčevog jezgra napustili Sunce.[2]

U radijativnoj zoni promena temperature kao funkcija poluprečnika (temperaturni gradijent) opada sa 15 miliona Kelvina u blizini jezgra do 1,5 miliona Kelvina nedaleko od tahoklina. Ovo opadanje, tj. temperaturni gradijent je dat formulom:

gde je κ(r) koeficijent neprozirnosti, ρ(r) je gustina materije, L(r) je luminoznost, a σ Štefan-Bolcmanova konstanta.

Odnos sa drugim delovima unutrašnjosti Sunca[уреди]

Jezgro i radijativna zona rotiraju drugačije nego konvektivna zona, jer se oni okreću uniformno poput krutog tela, dok konvektivna zona okarakterisana diferencijalnom rotacijom.

Sunčeva radijativna zona se proteže od jezgra do 70 % njegove dubine. Kod zvezda manjih od Sunca, temperature materije su manje, što za posledicu ima širu konvektivnu zonu i užu radijativnu. Kod najmanjih i najhladnijih zvezda, konvektivna zona se proteže čak od jezgra i one uopšte nemaju radijativnu zonu. S druge strane, kod većih i toplijih zvezda od Sunca raste radijativna zona, tako da kod najtoplijih zvezda energija nastala nuklearnim reakcijama u jezgru prenosi se samo zračenjem, a nema provođenja.[3]

Vidi još[уреди]

Spoljašnje veze[уреди]

Reference[уреди]

  1. ^ Značenje radijativnog transporta kod sporijih sistema, pristupljeno: 27.dececmbar 2014.
  2. ^ Sunčeva fizika, Sunčeva unutrašnjost, NASA, pristupljeno: 27. decembar 2014.
  3. ^ Radijativna zona Sunca, 27. decembar 2014.

Literatura[уреди]

  • Opšta astrofizika, Vukićević-Karabin Mirjana, Atanacković Olga, pp. 208, 2010, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva ISBN 978-86-17-16947-1