Grobnica šejha Safija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Svetska baština Uneska
Grobnica šejha Safija
Naziv na zvaničnom spisku svetske baštine
Sheikh-safi.jpg
Grobnica šejha Safija
Lokacija  Iran
Tip Kulturno dobro
Kriterijum i, ii, iv
Unesko regija Azija
Istorija upisa u svetsku baštinu
Upis 2010. (34. sednica)

Grobnica šejha Safija (persijski jezik: مجموعه آرامگاه و خانقاه شیخ صفی الدین, šejh Safi al-Din Hanegah) je mauzolej u kojemu je sahranjen šeik Safi Adin (1252.–1334.), sufijski duhovni vođa severnog Irana po kojemu je nastao eponim dinastije Safavida.[1]

Nacrt svetišta šejha Safija u Ardabilu

Kompleks grobnice sa svetištem je izgradio šejhov sin Sadraldin Musa u mestu Ardabilu 1334. godine[2], koji je bio najveći grad u Iranu, pre mongolskih osvajanja. Sastoji se od više građevina koji su tokom vekova imale različite namene kao što su: mauzolej, džamija, medresa, biblioteka, cisterna, bolnica, kuhinja, pekara i kancelarije. Između ostalog, središnji deo je put do svetišta (kanegah) koji se sastoji od sedam delova, čime se označavaju sedam etapa misticizma sufizma. Različiti delovi mauzoleja su odvojeni s osam vrata, koje takođe simbolizuju osam stanovišta sufizma.

Kada je 1349. godine potomak šejha Safija i upravitelj njegovog svetišta šejh Ismail I postao prvi šah dinastije Safavida, proglasio je šiizam državnom religijom. Tokom dinastije Safavida, do kraja 18. veka, kompleks je postao važno mesto hodočašća, a dograđene su još neke građevine, između ostalih i harem, i grobnice nekoliko safavidskih šejha, žrtava safavidskih bitaka protiv Osmanlija. Abas I Veliki je 1544. godine izgradio monumentalni portal, dvorište s vrtom i uredio je svetište u današnji izgled, a od 1752. do 20. veka dograđeni su toalet, strojarnica i staklena bašta.

Kompleks ima bogato udešene fasade i unutrašnjost, kao i bogatu kolekciju starih predmeta. On predstavlja redak sklop elemenata srednjovekovne islamske arhitekture, zbog čega je upisan na UNESKO-v Spisak mesta Svetske baštine u Aziji i Australaziji 2010. godine.

Izvori[uredi]

  1. Tapper (1997). str. 39.
  2. Mauzolej šejha Safija u Ardabilu na kufic.info Preuzeto 31. maja 2011.

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]