Toplotni udar

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Toplotni udar
LatinskiIctus e calore
Humanitarian aid OCPA-2005-10-28-090517a.jpg
Klasifikacija i spoljašnji resursi
Specijalnostintensive care medicine
MKB-10T67.0
MKB-9-CM992.0, 780.6
DiseasesDB18924
MeSHD005334

Toplotni udar je jedna od najtežih komplikacija termičkog stresa.

Uslovi / Uzroci[uredi | uredi izvor]

Do ovog stanja dolazi u uslovima:

  • povišene spoljne temperature i
  • visokog procenta relativne vlažnosti vazduha, kao i kod
  • pregrejanosti i dugotrajnog mišićnog rada.

Usled intenzivnog izlaganja organizma toploti dolazi do otkazivanja termoregulatornih mehanizama, i u takvim slučajevima telesna temperatura može naglo porasti i u razmaku 10-15 minuta dostići i preko 41°C. To je praćeno neurološkom i opštom telesnom disfunkcijom. Preterana toplota denaturiše proteine, destabilizuje fosfolipide i lipoproteine, što dovodi do:

Toplotni udar se može pojaviti iznenada, bez prethodnih simptoma iscrpljenosti vrućinom.

Simptomi[uredi | uredi izvor]

Simptomi toplotnog udara su:

Forme toplotnog udara[uredi | uredi izvor]

Postoje dve forme toplotnog udara: izvršni i klasični.

  • Izvršni se češće javlja kod mlađih osoba, koje se duži vremenski period izlažu fizičkim aktivnostima pri visokim temperaturama vazduha. To je i jedan od najčešćih uzroka smrti mladih sportista.
  • Klasični toplotni udar se javlja kod starijih osoba (pogotovo hroničnih bolesnika) i dece. Obično se javlja leti, usled naglog porasta temperature, jer je ovim osobama potrebno više vremena da se aklimatizuju.

Lečenje[uredi | uredi izvor]

Lečenje se sastoji u:

  • što bržem snižavanju telesne temperature (uklanjanje suvišne odeće, dislociranje obolelog u hlad ili rashlađene prostorije, kvašenje kože,
  • izlaganje tela vazdušnoj struji,
  • unos tečnosti itd).

Potrebno je i hitno pružanje lekarske pomoći, jer ovo stanje može uzrokovati trajni invaliditet ili smrt.

Sličnost sa sunčanicom[uredi | uredi izvor]

Toplotni udar je vrlo sličan sunčanici, s tom razlikom da ne mora nastati kao posledica direktnog izlaganja suncu. Kao osnovni vid prevencije se preporučuje izbor odeće primeren klimatskim uslovima, redovna rehidratacija, rashlađivanje itd.

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]

Star of life.svgMolimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje
u vezi sa temama iz oblasti medicine (zdravlja).