Kralj (šah)

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Početna pozicija
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
e8 black king
e1 white king
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Početna pozicija belog i crnog kralja na šahovskoj tabli.
šahovski simbol kralja
Šahovske
figure
Chess klt45.svg Kralj
Chess qlt45.svg Kraljica
Chess rlt45.svg Top
Chess blt45.svg Lovac
Chess nlt45.svg Skakač
Chess plt45.svg Pešak

Kralj (♔♚) je najvažnija figura u šahu. Cilj igre je ugroziti tuđeg kralja - kada je kralj napadnut, i ne može da pobegne, ta situacija se zove šah-mat, i igrač čiji je kralj napadnut je izgubio partiju. U konvencionalnoj partiji šaha, oba igrača započinju igru sa svojim kraljevima postavljenim na sredini (zdesna), (između kraljice i kraljevog lovca). U algebarskoj notaciji, beli kralj počinje sa pozicije e1 a crni kralj sa pozicije e8.

Kraljeva u za sve vreme trajanja partije na šahovskoj tabli ima dva - jedan beli i jedan crni.

Oni startuju sa polja suprotne boje - beli kralj sa crnog polja, a crni kralj sa belog polja.

Kretanje kralja
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
f8 black rook
c5 black cross
e5 black cross
d4 black king
e4 black cross
c3 black cross
d3 black cross
e3 black cross
g3 black cross
h3 black cross
a2 white bishop
g2 white king
h2 black cross
g1 black cross
h1 black cross
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Dozvoljena polja za belog kralja i za crnog kralja (polja na koja smeju da stupe u narednom potezu).

Kretanje[uredi]

Kralj može da se pomera za po jedno polje u svim pravcima (horizontalno, vertikalno i dijagonalno). Izuzetak je da ne sme da se pomeri na polje koje je napadnuto neprijateljskom figurom (jer ga ovo stavlja u šah poziciju). Kao i kod većine ostalih figura, kralj jede drugu figuru tako što se postavi na polje koje je do tada zauzimala dotična figura. Takođe, zajedno sa topom, kralj može da izvede poseban pokret, nazvan rokada.

Primer za „šah“
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
a7 black pawn
b7 black pawn
d7 black cross
e7 black pawn
c6 black pawn
d6 black king
e6 black cross
f6 black bishop
a5 white pawn
d5 black pawn
d4 white pawn
g4 white pawn
b3 black queen
g3 white queen
h3 white pawn
f2 white pawn
g2 white king
h2 white pawn
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Na potezu je crni, čijeg kralja napada bela dama po dijagonali, pa je „u šahu“. Crni se može zaštititi na tri načina: pomeranjem kralja na neko od označenih polja; može da se zaštiti pešakom sa e7 na e5, ili lovcem sa f6 na e5, čime se prekida linija vatre; ili uzeti napadačku figuru (belu damu na g3) sopstvenom damom koja se nalazi na polju b3.

Šah i šah-mat[uredi]

Ako jedan igrač napadne protivničkog kralja, kaže se da je kralj u šahu, i napadnuti igrač u sledećem potezu mora da zaštiti kralja, tako što će ga ukloniti iz opasne situacije. Postoje tri moguća načina da se kralj izvede iz šaha:

  • Pomeriti kralja na neko polje koje nije pod napadom
  • Postaviti neku figuru između kralja koji je u šahu i figure koja ga napada (kako bi se prekinula linija vatre)
  • Uzeti figuru koja napada

Ako nijedan od ova tri načina nije moguć, kralj je doživeo šah-mat i igrač čiji je to kralj je izgubio partiju.

Primer za pat (1)
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
e8 black king
e7 white pawn
d6 white king
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Na potezu je beli.
Primer za pat (2)
a b c d e f g h
8
Chessboard480.svg
e8 black king
e7 white pawn
e6 white king
8
7 7
6 6
5 5
4 4
3 3
2 2
1 1
a b c d e f g h
Da bi odbranio svog pešaka, beli je odiigrao 1. Ke6. Međutim, pošto crni kralj nije direktno napadnut, a crni nema mogućnost bilo kog legalnog poteza, nastupio je pat.

Pat[uredi]

Pat pozicija nastaje pod određenim okolnostima:

  • Kralj nije direktno napadut
  • Igrač koji je na potezu ne može igrati bilo kojom drugom figurom
  • Svi validni potezi koje igrač koji je na potezu može da povuče bi doveli njegovog kralja u šah poziciju

Ako se ova pat-pozicija dogodi, igra se završava nerešenim ishodom. Igrač koji ima vrlo malo (ili nimalo) šanse da pobedi će često pokušati da se stavi u pat-poziciju kako bi izbegao poraz.

Uloga u igri[uredi]

Kralj načinjen od stakla.

U otvaranju ili sredini igre, kralj će retko igrati aktivnu ulogu u razvijanju ofanzivnih ili defanzivnih pozicija. Igrač obično pokušava da zaštiti kralja na ivici table, iza svojih pešaka. U završnici, međutim, kralj izlazi iz skrovišta i igra aktivnu ulogu kao ofanzivna figura, i takođe se koristi da pomogne napredovanje preostalih pešaka.

Teško je proceniti relativnu vrednost kralja u odnosu na ostale figure, jer ne može biti pojeden ili zamenjen. U ovom smislu, njegova vrednost je beskonačna. Ali ako se procenjuje kraljeva korisnost kao ofanzivne figure u završnici partije, često se smatra da je malo jači od lovca ili konja -- Lasker mu je u delu Lasker's Chess Primer dodelio vrednost skakača i pešaka.


Spoljašnje veze[uredi]