Lazar Vozarević

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Lazar Vozarević
L.Vozarevic.jpg
Lazar Vozarević slikar
Datum rođenja (1925-07-15)15. jul 1925.
Mesto rođenja Sremska Mitrovica
 Kraljevina Jugoslavija
Datum smrti 29. mart 1968.(1968-03-29) (42 god.)
Mesto smrti Beograd
 Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija

Lazar Vozarević, (Sremska Mitrovica, 15. jul 1925Beograd, 29. mart 1968) bio je srpski slikar i likovni pedagog, koji je na likovnu scenu Srbije stupio 1951. godine na zajedničkoj izložbi „Jedanaestorice“ radovima koji su nastali pod uticajem Sezanovog realizma i Pikasove plave faze. Pored uljanog slikarstva bavio se mozaikom i ilustracijama. Posle njegove smrti u rodnoj Sremskoj Mitrovici osnovana je Galerija „Lazar Vozarević“ u kojoj je izložen najveći broj likovnih dela.[1]

Biografija[uredi]

Lazar Vozarević je rođen 15.07.1925. godine u Sremskoj Mitrovici. Školu za primenjene umetnosti u Beogradu upisao je 1941. godine, a 1943. godine Akademiju za likovne umetnosti, koju je završio 1948. godine u klasi profesora Mila Milunovića. Bio je član Jedanaestorice i Decembarske grupe.[2]

Docent na Akademiji za likovne umetnosti u Beogradu postao je 1960. godine. U toku svoga rada prošao je kroz faze kubizma, enformela i postenformela.

Svoje slikarsko umeće Vozarević je usavešavao tokom dužih i kraćih boravaka u Parizu (1951—1952, 1954—1956, 1958 i 1962).

Pored slikarstva, bavio se ilustracijom knjiga, scenografijom[3] i mozaikom (hotel Metropol u Beogradu (1956/57), Vojnotehnički institut u Beogradu (1958) i Dom omladine u Beogradu (1964)).

Umro je 29. marta 1968. godine u Beogradu, od trovanja krvi izazvanog isparenjima hemijskih sredstava pomoću kojih je želo; da na svojim slika dočara Vizantiju...ili uz pomoć ovih sredstava otkrije materiju iz vremena božanske kreativnosti.

Sahranjen je u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju.

Likovno stvaralaštvo[uredi]

Devojka sa spuštenom kosom sa prve Lazarove samostalne izložbe u Galeriji ULUS-a (1952)

U traženju sopstvenog stvaralačkog identiteta, u mladalačkoj fazi, Lazaru Vozareviću uzor su bili Sazan i Pikaso, što je on jasno iskazao izlažući prvi pu svoja dela 1951. godine. Određenost svojih umetaničkih ciljeva Vozarević je jasno izrazio na svojoj prvoj samostalnoj izložbi (55 slika u Galeriji ULUS, 1952), za koju je u predgovoru svog kataloga napisao:[4]

Kao što je kritika bila složna da je njegova prva samostalna izložba, posle Lubardine izložbe bila, najradikalniji pokušaj u traženju svog izrazai samosvojnosti mimo priznatih i prihvaćenih tokova, tako je i Lazarov kubistički period bio izložen brojnim tvrdnjama da je to samo oponašanje Pikasa.

Slikanje izvan forme Vozarević je prvi put prikazao 1961. na Prvom trijenalu likovne umetnosti - u fazi uvođeđenja figure u sliku, sjedinjavanjem forme i njegove materije., sa ciljem da dođe do pramaterije od koje je nastala forma. Tako je Lazar u fazi enformela; imao cilj da zatekne Boga u fazi kreativne neodlučnosti pred materijom.

Iako enformelistički postupak, isključuje pojam lepote, jer lepota ne egzistira bez forme, Lazarevi enformeli su puni emocije. Tajna te Lazarove različitosti, u odnosu na zapadnjačke enformeliste, je u tome; što je on u vezi sa vizantijskim nasleđem, sa ikonopisanjem oboženim dodirom Tvorca..

Tokom 1963. godine Lazar je u svoje vizantijsko-zlatne podloge i mrkocrvene prosjaje uveo metalne polulopte raznih prečnika u geometrijskoj predstavi. Ove pulije, kako je Lazar nazivao tapetarske zakivke raznih veličina, koje je zabadao u sliku. On je raščlanjivao liniju u tačke, zakivaka, objašnjavajući to na ovaj način:

Dela mu se nalaze u Galeriji „Lazar Vozarević“, Sremska Mitrovica, Muzeju savremene umetnosti u Beogradu, Muzeju grada Beograda, Umetničkoj galeriji na Cetinju, Umjetničkoj galeriji u Sarajevu, Galeriji Matice srpske u Novom Sadu, Galeriji poklon-zbirke Rajka Mamuzića u Novom Sadu kao i u značajnim zbirkama u inostranstvu: David Rockfeller i Paul Flockerman (SAD), Guido Tervizan (Italija), Pinakoteka (u Bariju, Italija), Vila Lobos (Brazil), i Philipe Baudet (Francuska).[5]

Samostalne izložbe[uredi]

Bista Lazara Vozarevića u gradskom parku u Sremskoj Mitrovici
  • 1952. Beograd, Galerija ULUS
  • 1953. Pariz, Galerija Saint-Placide
  • 1954. Beograd, Klub književnika
  • 1955. Novi Sad, Galerija Matice srpske; Zagreb, Salon LIKUM; Beograd, Galerija ULUS
  • 1956. Pariz, Galerija Rive Gauche
  • 1957. Beograd, Galerija Grafički kolektiv
  • 1958. Sarajevo, L. Vozarević, S. Bogojević, A. Luković
  • 1959. Beograd, Umetnički paviljon Cvijeta Zuzorić
  • 1960. Njujork, Picasso Club
  • 1961. Sremska Mitrovica, Galerija Srema
  • 1963. Venecija, Galerija Il Traghetto
  • 1964. Beograd, Salon Moderne galerije
  • 1965. Bari, Galerija La Panchetta
  • 1966. Rim, Galerija Scipione
  • 1968. Rim, Galerija Il Cerchio; Brisel, Palais des Beaux-Arts
  • 1969/70. Beograd, Muzej savremene umetnosti
  • 1970. Zagreb, Galerija Forum; Priština, Pokrajinski kulturni centar
  • 1983. Novi Sad, Galerija likovne umetnosti Poklon zbirka Rajka Mamuzića
  • 1989. Sremska Mitrovica, Galerija Lazar Vozarević; Beograd, Galerija ULUS
  • 2003. Novi Sad, Galerija likovne umetnosti Poklon zbirka Rajka Mamuzića
  • 2012. Beograd, Galerija RTS-a
  • 2014. Niš, Galerija SLU Niš, Galerija „Srbija“, „Lazar Vozarević (1925-1968)“, zbirka slika iz fonada Galerije „Lazar Vozarević“ iz Sremske Mitrovice

Kolektivne izložbe[uredi]

Lazar Vozarević je izlagao i na brojnim kolektivnim izložbama srpske i jugoslovenske umetnosti u zemlji i inostranstvu:

  • Zajednička izložba „Jedanaestorice“ (1951)
  • Oktobarski salon
  • Jugoslovensko trijenale
  • Prvo bijenale mladih u Parizu (1959)
  • Šesta međunarodna izložba u Tokiju (1961)
  • Četvrto mediteransko bijenale u Aleksandriji (1961/62)
  • Deveti bijenale u Sao Paolu (1967)
  • Izložbe srpskih i jugoslovenskih umetnika u Pragu, Rimu, Parizu Londonu, Stokholmu, Montevideu, Nju Delhiju itd.
  • Riječki salon

Nagrade[uredi]

  • 1959. oktobarska nagrada grada Beograda
  • 1961. Nagrada za slikarstvo na Prvom Trijenalu likovnih umetnosti, Beograd; Otkupna nagrada na konkursu za dekorisanje zgrade SIV-a, Beograd
  • 1976. Prva nagrada na konkursu za Omladinski spomen-dom, Beograd

Galerija[uredi]

Izvori[uredi]

  1. Zoran Markuš, Lazar Vozarević (1925-1968), Udruženje likovnih umetnika Srbije, Beograd, 1986
  2. Lazar Vozarević, Lazar Vozarević: Muzej savremene umetnosti Beograd, decembar 1969. januar 1970; Retrospektivna izložba slika i crteža 1950-1968. -Katalog, Muzeja savremene umetnosti, Beograd, 1969.,
  3. Branko Dragutinović, Jedan vek Narodnog pozorišta u Beogradu: 1868-1968, Narodno pozorište; "Nolit", Beograd, 1968.
  4. Dragorad Dragičević, Vozarević, Galerija „Lazar Vozarević“, Sremska Mitrovica
  5. Slavko Timotijević, Lazar Vozarević: ekspresija, crno, crveno, belo, Galerija RTS-a, Beograd. 2012. ISBN 978-86-6195-019-3.

Literatura[uredi]

  • Zoran Markuš, Lazar Vozarević (1925-1968), Udruženje likovnih umetnika Srbije, Beograd, 1986.;
  • Lazar Vozarević, Lazar Vozarević: Muzej savremene umetnosti Beograd, decembar 1969. januar 1970; Retrospektivna izložba slika i crteža 1950-1968. -Katalog, Muzeja savremene umetnosti, Beograd, 1969.,
  • Lazar Vozarević, Lazar Vozarević - Katalog 1964, Salon moderne galerije, Beograd, 1964.,
  • Aleksa Čelebonović, Savremeno slikarstvo u Jugoslaviji, Jugoslavija, Beograd, 1965.,
  • Miodrag B. Protić, Muzej savremene umetnosti Beograd, Muzej savremene umetnosti, Beograd, 1965.,
  • Miodrag B. Protić, Savremenici II, Nolit, Beograd, 1964.,
  • Miodrag B. Protić, Srpsko slikarstvo HH veka, Tom II, Nolit, Beograd, 1970.,
  • Miodrag B. Protić, Uvodna studija u katalogu retrospektivne izložbe Lazara Vozarevića, Muzej savremene umetnosti u Beogradu, 1969-70.,
  • Miodrag B. Protić, Slikarstvo šeste decenije u Srbiji (Jugoslovensko slikarstvo šeste decenije), Muzej savremene umetnosti u Beogradu, 1980.,
  • Jerko Denegri, Enformel u Jugoslaviji (Jugoslovensko slikarstvo šeste decenije), Muzej savremene umetnosti u Beogradu, 1980.,
  • Lazar Trifunović, Enformel u Beogradu, Umetniči pailjon „Cveta Zuzorić“, Beograd, 1982.,
  • Branko Dragutinović, Jedan vek Narodnog pozorišta u Beogradu: 1868-1968, Narodno pozorište; "Nolit", Beograd, 1968.,
  • Bernard Samuel Myers, Encyclopedia of world art, Tom 5, McGraw-Hill, 1959.,
  • Slavko Timotijević. Lazar Vozarević: ekspresija, crno, crveno, belo, Galerija RTS-a, Beograd. 2012. ISBN 978-86-6195-019-3.

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]