Paleografija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Ruska paleografija

Paleografija je pomoćna disciplina istorijskih nauka koja izučava drevne istorjske rukopise - njihove forme i procese pisanja.

Naziv potiče iz grčkog jezika: palaiós - staro i graphein- pisanje. Paleografija proučava pismo, oblike slova, materijal na kome se pisalo, vodene i druge pisane znakove na hartiji, umetničke ukrase kod rukom pisanih knjiga i njihov povez.

Vremenom su se razvile i specijalnosti u oviru paleografije: epigrafika (proučava pisma na spomenicima), sigilografija (proučava pisma na pečatima), numizmatika (proučava pisma na novcu i stari novac) itd. Glavne zadatke paleografije definisao je Ludvig Traube, na prelasku iz 19. u 20. vek. Po njemu praktična strana paleografije se sastoji u tačnom čitanju rukopisa svih vrsta izvora, a naučna strana u određivanju starosti, vrste i mesta postanka nekog pisma, odnosno rukopisa.

Istorija[uredi]

U 17. veku počinju prva paleografska istraživanja u okvirima kritičke istorije. Istoriografi tog doba posumnjali su u autentičnost nekih povelja iz merovinškog i karolinškog razdoblja u posedu benediktinskog manastira St. Denis u blizini Pariza. Vezano za taj spor nastalo je delo francuskog benediktinca Žana Mabilona (1632-1707) De re diplomatica libri VI (1681) u kome je učinjen prvi pokušaj klasifikacije tipova latinskog pisma.

1708. Bernard de Montfaukon u svom jelu 'Palaeographia graeca sive de ortu et progressu litterarum izloži je proces razvoja grčkog pisma. Po ovom delu paleografija je dobila svoje ime.

Puni razvoj paleografija postiže tek u 19. veku. U vreme se formiraju nove metode zasnovane na novim tehničkim pronalascima. Osnivaju posebni paleografski zavodi i škole.

Mnogi natpisi i bogata rukopisna ostavština s područja južnoslavenskih zemalja, sadržana u rukopisima i poveljama koje su napisane u raznim tipovima latinice, glagoljice i ćirilice, podstakli su veoma rano rad slovenskih historiografa.

Krajem 18. veka Ruski paleografi Aleksej Ivanovič Sobolevski, P. A. Lavrov i Evfimij Fjodorovič Karski dali su značajne radove za ćiriličku u paleografiju, dok je Čeh Josef Vais dao iscrpnu glagoljsku paleografiju. [1]

Reference[uredi]