Rasina

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Rasina
Brus mostic na Rasini.jpg
Rasina u Brusu
Opšte informacije
Dužina 92 km
Basen 981 km2
Pr. protok m3s
Sliv Crnomorski
Vodotok
Ušće Zapadna Morava
Geografske karakteristike
Naselja Brus, Kruševac

Rasina je desna pritoka Zapadne Morave. Dugačka je 92 km i ima sliv od 981 km². Izvire na padinama Goča i Željina, pod Crnim Vrhom na nadmorskoj visini od 1340 metara od izvorišnih krakova Velike i Burmanske reke, a utiče u Zapadnu Moravu 5 km nizvodno od Kruševca, na 134 m nadmorske visine. Ima prosečan pad korita od 13 promila. Teče dubokom dolinom koja se ka donjem toku postepeno proširuje dostižući i do 3 km širine. Do sela Razbojne teče klisurastom dolinom sa malim erozionim proširenjima, kakvo je kod Brusa. Između Razbojne i Zlatara protiče plitkim i širokim koritom kroz Dobroljubačku kotlinu, da bi potom ušla u Zlatarsku klisuru u kojoj gradi nekoliko uklještenih meandara. Nizvodno od Majdeva, Rasina ulazi u Kruševačku kotlinu, dolina joj je široka i izvijugana i u blizini ušća reka je široka 35 do 40 i duboka 0,5 do 1 metar.

Sliv Rasine ima izrazito asimetričan oblik. Osim rečice Zagrže, koja Rasini pritiče sa planine Goča s leve strane u izvorišnom delu, sve ostale pritoke dotiču sa desne strane. Najveća među njima je Graševačka reka. Blatašnica se probija kroz Jankovu klisuru i uliva se u Rasinu kod Razbojne.

Rasina daje Zapadnoj Moravi prosečno 9 m³ vode u sekundi. Ona ima karakter prave bujice jer su joj amplitude proticaja vrlo izrazite. U aprilu raspolaže gotovo 5,5 puta većom količinom vode nego u avgustu. Najveći proticaj imala je aprila 1958. godine i iznosio je 342 m ³ vode u sekundi. Da bi se ublažile ovako velike razlike proticaja i zaustavio nanos koji reka prinosi, u Zlatarskoj klisuri je 1979. podignuta brana visoka 55 metara i formirano je jezero Ćelije.

Među prirodnim retkostima mora se istaći zlatonosna reka Rasina na čijim se obalama decenijama pojedinci uspešno bave ispiranjem zlatnog praha (u okolini manastira Veluća).

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Literatura[uredi]