Kraljevina Gruzija

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Sakartvelos samepo
საქართველოს სამეფო
Kraljevstvo Gruzija
Zastava
Caucasus 1124 AC en alt.svg
Teritorija Kraljevstva 1124. godine
Geografija
Kontinent Azija
Glavni grad Kutaisi (do 1122), Tbilisi
Društvo
Službeni jezik gruzinski
Religija pravoslavlje
Politika
Oblik države monarhija
 — Kralj
Istorija
Postojanje  
 — Osnivanje 1008.
 — Ukidanje 1490.
Zemlje prethodnice i naslednice
Prethodnice: Naslednice:
Caucasus 750n de.png Kneževina Iberija Kraljevina Kartlija Coat of arms of Kartli Georgia1.png
Caucasus 750n de.png Kraljevina Abhazija Kraljevina Kahetija Kakheti COA.JPG
Caucasus 750n de.png Emirat Tbilisi Kraljevina Imeretija Geo imereti.JPG
Caucasus 750n de.png Emirat Tbilisi
Tao-Klardžeti

Kraljevstvo Gruzija (gruz. საქართველოს სამეფო [Sak’art’velos Samep’o]) je bila srednjovekovna monarhija na prostorima Kavkaza. Postojala je u periodu od 1008. do 1490. godine.

Nastanak[uredi | uredi izvor]

Do uspona dinastije Bagrationi dolazi u 8. veku kada su njeni članovi došli na presto Tao-Klarjetija. Restauracija Gruzijskog kraljevstva započinje 888. godine kada je Adarnas IV Iberski uzeo titulu "kralja" Gruzina. Ujedinjeno Kraljevstvo Gruzija osnovano je 1008. godine kada je Bagrat III postao vladar Kraljevine Abhazije (zapadnog dela Gruzije) uključujući i Imeretiju, Samagrelo, Abhaziju, Guriju i Svaneti.

Uspon[uredi | uredi izvor]

Tokom 11. veka Kraljevina Gruzija je zadržala nezavisnost uprkos moćnim Seldžucima i Vizantincima. Uspon je doživela u vreme Davida IV Graditelja koji je vladao od 1089. do 1125. godine. David je odbio sve seldžučke napade i dovršio ujedinjenje Gruzije ponovo osvajajući Tbilisi (1122. godine). Opadanjem vizantijske moći i padom Seldžučkog carstva, Gruzini su postali jedan od najznačajnijih hrišćanskih naroda istoka. Carstvo je nastavilo da napreduje i tokom vladavine Demetrija I (1125—1156), Georgija III (1156—1184), a posebno tokom vladavine njegove kćeri Tamare (1184—1213).

Vladavina Mongola i pad[uredi | uredi izvor]

Mongolska invazija iz 1236. godine prekinula je "zlatno doba" Gruzije. Borba sa Mongolima stvorila je dijarhiju. Bočna grana dinastije Bagrationi ovladala je Imeretijom na zapadu Gruzije. Mnoge moćne gruzijske i jermenske porodice postale su nezavisne od gruzijskog kralja pružajući podršku Mongolima. Gruzini su učestvovali u svim ratovima Ilkanata. Godine 1327. ilkanatski vladar Abu Said pogubio je Čupana, štićenika Georgije V Gruzijskog. Mahmud, Čupanov sin i komandant mongolskog garnizona u Gruziji, uhapšen je i pogubljen. Rezultat je pobuna Gruzina protiv mongolske vlasti. Gruzini su uspeli da povrate nezavisnost i da se ponovo ujedine.

Između 1386. i 1403. godine dolazi do upada mongolskog osvajača Tamerlana u Gruziju. Bio je to veliki udarac za Kraljevstvo koje je naglo počelo da slabi. Jedinstvo države konačno je dokrajčeno 1490/1. godine kada se Gruzijsko kraljevstvo raspalo na tri nezavisna kraljevstva: Kartli (centralni i istočni deo Gruzije), Kahetiju (istočna Gruzija) i Imereti (zapadna Gruzija). Svaku su predvodili vladari koji su poticali od dinastije Bagrationi.

Vidi još[uredi | uredi izvor]

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Heinz Fähnrich: Geschichte Georgiens von den Anfängen bis zur Mongolenherrschaft. Shaker, Aachen. 1993. ISBN 978-3-86111-683-7..