Toma Živanović

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Toma Živanović
Toma Živanović.jpg
Toma Živanović
Datum rođenja(1884-02-18)18. februar 1884.
Mesto rođenjaParaćin
Kraljevina Srbija
Datum smrti31. mart 1971.(1971-03-31) (87 god.)
Mesto smrtiBeograd
 Jugoslavija
AkademijaSrpska kraljevska akademija
Poznat poTripartitna teorija Krivičnog prava

Toma Živanović (Paraćin, 6/18. februar 1884Beograd, 31. mart 1971) je bio profesor Pravnog fakulteta u Beogradu[1] teoretičar Krivičnog prava, i pravni filozof[1] poznat po uvođenju tripartitnog sistema u krivičnom pravu (krivično delo - krivica - kazna), i doprineo objektivatizaciji krivičnog prava.

Biografija[uredi | uredi izvor]

Akademik Toma Živanović rođen je 1884. godine u Paraćinu od oca Stevana zanatlije i majke Stanije domaćice. Osnovnu školu i nižu gimnaziju je završio u Paraćinu. Dalje školovanje je nastavio u Beogradu. Pravni fakultet je završio 1906. u Beogradu. Po završenim studijama na Pravnom fakultetu u Beogradu, Toma Živanović odlazi na stručno usavršavanje u Pariz gde se rađa njegova teorija uzročnosti, koja je od tada do danas opšte prihvaćena u krivičnopravnoj teoriji i praksi.1907. godine je prava i kriminalističku školu završio u Parizu. 1908. godine je doktorirao u Parizu na pravu[1]. 1909. godine je postao docent na Pravnom fakultetu u Beogradu.

Toma Živanović je 1922. godine izabran za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije, a 1926. godine za redovnog člana iste akademije. Na istoj sednici 1926. godine za dopisnog člana izabran je Ivo Andrić, a nešto prije Milutin Milanković. redovni profesor na Pravnom fakultetu u Beogradu je od 1920. godine, gde predaje materijalno krivično pravo[1]. U to vreme su predavali Slobodan Jovanović, Đorđe Tasić, Mihailo Ilić i drugi. U vreme rata fakultet nije radio, a u zgradi se nalazila nemačka komanda. Više profesora je oterano na robiju u Banjički logor, a dva, Mihailo Ilić i Đorđe Tasić su streljani 1944. godine. Posle Drugog svetskog rata Tomi Živanoviću je bilo zabranjeno da predaje na Pravnom fakultetu u Beogradu.[traži se izvor]

Dela i trag[uredi | uredi izvor]

Toma Živanović je bio u potpunosti posvećen nauci, pored krivičnog prava bavio se i pravnom filozofijom. Njegova važnija dela su:

  • Sistem sintetičke pravne filozofije
  • Osnovi krivičnog prava (srpskog)
  • Osnovi krivičnog prava Kraljnjvine Jugoslavije
  • Osnovi vojničkog prava
  • O istupima

Napisao je veliki broj članaka na srpskom i stranim jezicima. Primera radi navodimo da postoji više teorija o pojmu kriminologije, koje usko definišu kriminologiju kao nauku o kazni. Međutim privaćena je njegova tripartitna teorija po kojoj je kriminologija nauka koja se bavi sveobuhvatnim proučavanjem zločina i izvršioca koristeći pri tome saznanja iz drugih nauka.

Ova teorija je prihvaćena kako kod nas,[kako?] tako i u naučnim krugovima Italije, Francuske, Kanade i drugim zemalja. Izuzetno plodan rad Tome Živanovića, koji je značajno unapredio ne samo pravnu nauku već i kompletnu pravničku strukturu opšte je priznat i visoko vrednovan u svetu.

Amfiteatar IV na Pravnom fakultetu Univerziteta u Beogradu nosi njegovo ime.[2]

Reference[uredi | uredi izvor]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Narodna enciklopedija, St. Stanojević, Zagreb, 1925.- 1929. .
  2. ^ „Slusaonice”. www.ius.bg.ac.rs. Pristupljeno 2020-02-28. 

Literatura[uredi | uredi izvor]

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]