Trombocitopenija

Из Википедије, слободне енциклопедије
(преусмерено са Тромбоцитопенија)
Trombocitopenija
Latinski Thrombocytopaenia
Thrombocytopenia 1.jpg
Mikroskopski izgled krvi u trombocitopeniji
Klasifikacija i spoljašnji resursi
Specijalnost Hematologija
Patologija
ICD-10 D69.6, P61.0
ICD-9-CM 287.3, 287.4, 287.5
OMIM 188000 313900
DiseasesDB 27522
MedlinePlus 000586
Patient UK Trombocitopenija
MeSH D013921

Trombocitopenija (trombopenija) је smanjenje broja trombocita u krvi ispod 150x109/L (liberalna definicija), čiji je broj, u krvi, u fiziološkim uslovima 150 do 400x109/L- krvi.[1] Klinički značajno krvarenje se retko javlja ukoliko je broj trombocita iznad 50x109/L, uz napomenu da se pored broja trombocita uvek mora u obzir uzeti i funkcija trombocita.[2][3] Za razliku od liberalne, restriktivna trombocitopenije karakteriše se brojem trombocita manjim od 100x109/L. Ova vrsta trombocitopenije definisana je u Global Registry of Acute Coronary Events (GRACE) i studijama koje ispituju trombocitopeniju nastalu primenom GPIIb/IIIa antagonista, kao i nekim drugim istraživanjima trombocitopenija u antifosfolipidnom sindromu.6,7,8[4][5][6]

Oblici trombocitopenije[уреди]

Prema poreklu trombocitopenija može biti:

  • urođena (retko),
  • stečena.

Podela stečenih trombocitopenija

Oblici Uzroci
Pseudotrombocitopenija Netačan broj trombocita u krvi , ili laboratorijski artefakt, koji se dešava in vitro, zbog njegove povezanosti sa primenom etilen diamin tetra sirćetne kiseline (EDTA) kao antikoagulansa ili ređe citrata, koji tokom ispitivanja uzorka krvi izazivaju lažnu sliku smanjenog broja cirkulišućih trombocita.[7]
Diluciona trombocitopenija Kao posledica primen velikih količina produkata krvi bez trombocita i i.v. unosa tečnosti
Distribuciona trombocitopenija Kao posledica sekvestracija u slezini – hipersplenizam (ciroza jetre sa kongestivnom splenomegalijom, Gaucherova bolest, mijelofibroza sa mijeloidnom metaplazijom itd.)
Pojačana destrukcija trombocita

Neimunološki uzrokovana
Diseminovana intravaskularna koagulopatija (DIK) – Trombotična trombocitopenijska purpura (TTP), Hemolitičko uremijski sindrom (HUS) – HELLP-hemoliza,[а] eklampsija – Sepsa i neke sistemske infekcije(hepatitis, infekcija EBV ili CMV,Parvo virus) – Infekcije rikecijama i parazitima(malarija) – Gubitak trombocita naarteficijalnim površinama (CABG, intravaskularni kateteri, IABP, vaskularne proteze) – Urođene i stečene valvularnemane, kardiomiopatije, embolija pluća

Imunonološki posredovana
Idiopatska trombocitopenijska purpura (ITP) – Bolesti vezivnog tkiva (SLE, vaskulitisi) – Postransfuziona purpura (PTP) – Antifosfolipidni sindrom – Limfoproliferativne bolesti – Hemofagocitni sindrom – Neonatalna aloimuna trombocitopenija – Gestaciona trombocitopenija – Neke infekcije – HIV, rubela, virusni hepatitisi, CMV, Lajmska bolest, H. pylori – Autoimuni poremećaji (tiroiditis, kolitis, sarkoidoza)

Imunološki posredovana (lekovi)

  • Kardiološki lekovi - heparin, digoksin, kinidin, lidokain, amiodaron, kaptopril, alpha-metildopa, furosemid, tiazidni diuretici, tiklopidin, spironolakton i dr.
  • Lekovi koji sadrže antimon - retinoidi, jodni kontrast, morfin
  • Antimikrobni i antiinflamatorni lekovi - benzodiazepini, kokain, heroin, antidepresivi, aniepileptici, antihistaminici, H2-antagonisti, derivati sulfonilureje i dr.
Smanjena produkcija trombocita

Supresija koštane srži

  • nutritivni deficit (vitamin B12, folna kiselina, Fe),
  • mijelosupresivni lekovi (hemoterapija, hidroksiurea, INF alfa-2b, tiazidi, preparati estrogena),
  • toksini (kokain, heroin, alkohol),
  • virusne infekcije (Rubeola, CMV, EBV, HIV virus, Parvo B19 virus),
  • infiltracija koštane srži (leukemija, limfomi, metastaze),
  • aplazija koštane srži,
  • insuficijencija bubrega,
  • abnormalnosti koštane srži (mijelodisplazije) i ćelija koje čine stromu koštane srži (osteopetroza, mijelofibroza).
Ostali uzroci ARDS, masna embolija, pankreatitis, opekotine, hipotermija, hipotiroidizam

Prema patofiziološkom mehanizmu,[5][4] trombocitopenije mogu biti:

  • primarne, ako je trombocitopenija glavni poremećaj,
  • sekundarne, kada je trombocitopenija propratna pojava uz neku drugu bolest,

Prema smanjenju broja trombocita trombocitopenija može biti;

  • laka (blaga), ako je broj trombocita od 100 do 150x109/L,
  • umerena, ako je broj trombocita od 50 do 100x109/L,
  • teška ako je broj trombocita od 20–50x109/L,
  • izražena ako je broj trombocita manji od 20x109/L.

Klinička slika[уреди]

Obično nizak nivo trombocita ne vodi do kliničkih problema. Ponekad, može doći do nastanka modrica, posebno purpura na podlakticama, krvarenje nosa i/ili krvarenja desni.

Napomene[уреди]

  1. HELLP – hemolysis, elevated liver enzymes, low platelets-varijanta teškog oblika preeklampsije, koji se nekada može komplikovati plućnim edemom, šokom, ARDS-om, cerebrovaskularnim akcidentom, akutnom bubrežnom insuficijencijom

Izvori[уреди]

  1. Nebojša Antonijević et al. Adekvatna evaluacija trombocitopenija kao preduslov uspešnog lečenja kardioloških bolesnika. Srce i krvni sudovi 2012; 31(4): 275-286 Revijski rad
  2. Warkentin TE. Thrombocytopenia due to platelet destruction and hypersplenism. In: Hoffman R, Benz EJ, Shattil SJ, Furie B, Silberstein LE, McGlave P, Heslop HE. Hematology, basic principles and practice. Philadelphia: Churchill Livingstone Elsevier, 2009:2113-31
  3. Rolović Z. Poremećaji hemostaze: bolesti trombocitne loze. U: Stefanović S. Hematologija. Medicinska knjiga, Beograd, 1989: 1089-136
  4. 4,0 4,1 Caixeta A, Dangas GD, Mehran R, Feit F, Nikolsky E, Lansky AJ, etal. Incidence and clinical consequences of acquired thrombocytopeniaafter antithrombotic therapies in patients withacute coronary syndromes: results from the Acute Catheterizationand Urgent Intervention Triage Strategy (ACUITY) trial. AmHeart J 2011; 161(2): 298-306.
  5. 5,0 5,1 Matthai WH Jr. Evaluation of thrombocytopenia in the acutecoronary syndrome. Curr Opin Hematol 2010; 17(5): 398-404.
  6. Miyakis S, Lockshin MD, Atsumi T, Branch DW, Brey RL, CerveraR, et al. International consensus statement on an update of theclassification criteria for definite antiphospholipid syndrome(APS). Journal of Thrombosis and Haemostasis; 2006;4:295-306.
  7. Clinical & Applied. July 1998 vol. 4 no. 3 167-169. SAGE Journals. 

Literatura[уреди]

  • Izak M, Bussel JB; Management of thrombocytopenia. F1000Prime Rep. 2014 Jun 2;6:45. doi: 10.12703/P6-45. eCollection 2014.
  • Bradbury C, Murray J; Investigating an incidental finding of thrombocytopenia. BMJ. 2013 Jan 11;346:f11. doi: 10.1136/bmj.f11.
  • Stasi R; How to approach thrombocytopenia. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2012;2012:191-7. doi: 10.1182/asheducation-2012.1.191.
  • Curtis BR; Drug-induced immune thrombocytopenia: incidence, clinical features, laboratory testing, and pathogenic mechanisms. Immunohematology. 2014;30(2):55-65.
  • The management of heparin-induced thrombocytopenia; British Committee for Standards in Haematology (2006)
  • Bolton-Maggs PH, Chalmers EA, Collins PW, et al; A review of inherited platelet disorders with guidelines for their management on behalf of the UKHCDO. Br J Haematol. 2006 Dec;135(5):603-33.
  • Glanzmann Thrombasthenia, GT (Thrombasthenia of Glanzmann and Naegeli); Online Mendelian Inheritance in Man (OMIM)
  • Konkle BA; Acquired disorders of platelet function. Hematology Am Soc Hematol Educ Program. 2011;2011:391-6.
  • Hagerman R; Ethylenediaminetetraacetic Acid (EDTA)-Dependent Pseudothrombocytopenia: A Case Report of an Incidental but Important Finding, Priory.com 2009
  • Rydz N, James PD; The evolution and value of bleeding assessment tools. J Thromb Haemost. 2012 Nov;10(11):2223-9. doi: 10.1111/j.1538-7836.2012.04923.x.
  • Harrison P, Mackie I, Mumford A, et al; Guidelines for the laboratory investigation of heritable disorders of platelet function. Br * J Haematol. 2011 Oct;155(1):30-44. doi: 10.1111/j.1365-2141.2011.08793.x. Epub 2011 Jul 26.
  • Kenney B, Stack G; Drug-induced thrombocytopenia. Arch Pathol Lab Med. 2009 Feb;133(2):309-14.
  • Seligsohn U; Treatment of inherited platelet disorders. Haemophilia. 2012 Jul;18 Suppl 4:161-5. doi: 10.1111/j.1365-2516.2012.02842.x.
  • Nurden AT, Nurden P; Inherited thrombocytopenias. Haematologica. 2007 Sep;92(9):1158-64.

Spoljašnje veze[уреди]

Star of life.svg     Molimo Vas, obratite pažnju na važno upozorenje
u vezi sa temama iz oblasti medicine (zdravlja).