Malik ibn Enes

С Википедије, слободне енциклопедије
Пређи на навигацију Пређи на претрагу
Malik ibn Enes
Malik ibn Anas' name in Arabic calligraphy
Malik ibn Enesovo ime u arapskoj kaligrafiji
Ime po rođenjuMalik ibn Anas
Datum rođenja711./93 AH
Mesto rođenjaMedina
 Saudijska Arabija
Datum smrti795 CE/179 AH (starost 83-84)
Mesto smrtiMedina
 Saudijska Arabija
PrebivališteSaudijska Arabija
Državljanstvoarapsko
Zanimanjeprevnik, teolog
EraZlatno doba islama
DelovanjeHadis, Fikh
RadoviMalikijski mezheb
Naslednikskoro svi naredni sunitski muslimani
PokretIslam

Malik bin Enas (arap. مالك بن أنس, ‎ 711–795 / 93–179 AH), čije puno ime je Malik bin ʾEnas bin Malik bin ʾAbi ʿAmir bin ʿAmr bin al-Harit bin Gajman bin Kutajan bin ʿAmr bin al-Harit al-Asbahij, s poštovanjem poznat kao Imam Malik po malikijskim sunima, bio je arapski muslimanski pravnik, teolog, i hadiski tradicionalista.[1] Rođen u gradu Medina, Malik je postao prominentni naučnik proročkih tradicija svog vremena,[1] koje je nastojao da primeni na „celokupni pravni život”, kako bi stvorio sistematski metod muslimanske jurisprudencije, koji bi se vremenom proširivao.[1] Nazivan imamom Medine od strane njegovih savremenika, Malikova stajališta po pitanjima jurisprudencije bila su visoko poštovana tokom njegovog života i kasnije, i on je postao osnivač jedne od četiri škole sunitskog prava, Malikijskog mezheba,[1] koje je postalo normativni obred sunitske prakse većeg dela Severne Afrike, islamske Španije, velikog dela Egipta, kao i nekih delova Sirije, Jemena, Sudana, Iraka i Horasana,[2] i prominentnih sufijskih redova, uključujući Šadilijija i Tijanijija.[3]

Verovatno najpoznatije Malikovo ostvarenje u analima islamske istorije jeste njegovo sastavljanje Muvate, jedne od najstarijih i najpoštovanijih sunitskih zbirki hadisa i jedne od „najranijih preživelih muslimanskih knjiga zakona”,[1] u kojem je Malik pokušao da „proizvede pregled zakona i pravde; obreda i praksi u skladu sa konsenzusom islama u Medini, prema sunama koje su uobičajene u Medini; i da stvori teoretski standard za pitanja koja nisu rešena sa tačka gledišta konsenzusa i suna.”[1] Sastavljen u ranim danima Abasidskog kalifata, u koje vreme je postojalo rastuće „priznavanje i uvažavanje kanonskog zakona” vladajuće klase, Malikov rad je imao za cilj da pronađe „izglađen put” (što je doslovni prevod termina al-muwaṭṭa) kroz „dalekosežne razlike u mišljenjima čak i o najelementarnijim pitanjima.”[1] Imam Šafija je smatrao to delo „najispravnijom knjigom na zemlji nakon Kurana”.[2] Ova kompilacija Muvata dovela je do toga da Malik bude nagrađivan takvim pobožnim epitetima kao što su šeik islama, dokaz zajedništva, imam iseljeničkog prebivališta i učeni naučnik iz Medine u kasnijoj sunitskoj tradiciji.[2]

Prema klasičnoj sunitskoj tradiciji, Muhamed je predvideo Malikovo rođenje, rekavši: „Uskoro će ljudi udarati bokove kamila u potrazi za znanjem i oni neće naći nikoga stručnijeg od učenjaka iz Medine”,[4] i u jednoj drugoj tradiciji, „Narod ... će se krenuti sa Istoka i Zapada bez da će naći mudraca, osim narodnog mudraca Medini.”[5] Dok su neki kasniji učenjaci, poput Ibn Hazma i Tahavija, sumnjali u identifikaciju misterioznog mudraca ove ove tradicije u Maliku,[6] i dalje je najrasprostranjenija interpretacija ona koja smatra da je ta ličnost Malik.[6] Imam Šafija, koji je i sam postao osnivač jedne od četiri ortodoksne pravne škole sunitskog prava, kasnije o svom učitelju rekao: „Niko mi nije učinio tako veliku uslugu u božjoj religiji kao Malik ... kada se pominju učenjaci znanja, Malik je vodeća zvezda.”

Poreklo i rođenje[уреди | уреди извор]

Puno ime mu je Ebu Abdula Malik ibn Enes ibn Malik ibn Ebu Amir ibn Amr ibn El-Haris. Poznat kao „imam Medine” ili „imam Darul Hidžre”. Majka mu se zvala Galija bint Šerik ibn Abdurahman El Ezdija. Njegov deda Malik pripadao je starijoj generaciji tabiina. Prenosio je hadis od Omer ibn el-Hataba, Talhe, Aiše, Ebu Hurejre i Hasana ibn Sabita (savremenika Muhameda). Uz to, bio je jedan od onih koji su nosili Osmana, noću, nakon ubistva do mesta gde je ukopan.

Malik je rođen u Medini, njegovo poreklo seže do Zu Asbeha, jednog od poznatih jemenskih plemena. Jedan od njegovih predaka se preselio u Medinu i tamo se nastanio, te je imam Malik rođen u tom gradu[7] On je rođen je 711. godine i odrastao u rodnom mestu gde je učio od najvećih učenjaka svog vremena. Još kao dete počeo je da izučava islamske discipline. Prvo je naučio Kuran, a zatim prelazi na izučavanje hadisa.

Učitelji[уреди | уреди извор]

Imam En-Nevevi navodi da je imam Malik sticao znanje od 900 učitelja, od čega je bilo 300 učenjaka iz druge generacije muslimana – tabiina, a 600 iz treće generacije. Najviše uticaja na njegov intelektualni profil je ostavio Ebu Bekr Abdula ibn Jezid, poznatiji kao Ibn Hurmuz uz koga je Malik učio sedam ili osam godina. Poznata je Malikova izjava u vezi s tim u kojoj kaže: Dolazio sam Ibn Hurmuzu u ranu zoru, a iz njegove kuće sam izlazio noću.[8]

Radovi[уреди | уреди извор]

Imam Malik je napisao:

Reference[уреди | уреди извор]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Schacht, J., "Mālik b. Anas", in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs. Brill Online.
  2. 2,0 2,1 2,2 Gibril F. Haddad, The Four Imams and Their Schools (London: Muslim Academic Trust, 2007), p. 121
  3. ^ See "Shadiliyya" and "Tijaniyyah" in: Encyclopaedia of Islam, Second Edition, Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel, W.P. Heinrichs. Brill Online.
  4. ^ "Narrated by Abu Hurayrah by Ahmad, al-Tirmidhi who said it is hasan -- in some manuscripts hasan sahih -- al-Hakim (1:90-91) with three chains, declaring it sahih by Muslim's criterion, al-Bayhaqi in al-Sunan al-Kubra (1:386), etc." (Gibril F. Haddad, The Four Imams and Their Schools [London: Muslim Academic Trust, 2007], p. 121, note 271).
  5. ^ Gibril F. Haddad, The Four Imams and Their Schools (London: Muslim Academic Trust, 2007), p. 122
  6. 6,0 6,1 Gibril F. Haddad, The Four Imams and Their Schools (London: Muslim Academic Trust, 2007), pp. 122-23
  7. ^ "El-Hadisu vel Muhadisune" Muhamed Ebu Zehv, str.287
  8. ^ "Predgovor knjizi Muveta ibn Malika" Dr. Muhammed Kjamil Husejn

Spoljašnje veze[уреди | уреди извор]