Majevica

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Majevica
Majevica-LovackaCeka-Kop-panorama.jpg
Pogled na kop rudnika „Ugljevik“ i brda Majevice iz sela Tobut
Geografske karakteristike
Najviša tačkaStolice
Ndm. visina916 m
Koordinate44°33′51″ SGŠ; 18°49′39″ IGD / 44.5641648° SGŠ; 18.8274904° IGD / 44.5641648; 18.8274904 Koordinate: 44°33′51″ SGŠ; 18°49′39″ IGD / 44.5641648° SGŠ; 18.8274904° IGD / 44.5641648; 18.8274904
Geografija
Majevica na mapi Bosne i Hercegovine
Majevica
Majevica
Države Bosna i Hercegovina

Majevica je jedna od najpoznatijih severnobalkanskih planina u Republici Srpskoj, BiH. Spada u niže planine, flišno-rudne Dinaride, sa dinarskim pravcem pružanja (sz.-ji.) u dužini oko 60 km. Najviši joj je deo vrh Stolice (916 m nadm. visine, sa TV relejom srušenim 1995. u NATO bombardovanju). Ostala uzvišenja su niža od 900 m - Muzeljska kosa 898 m, Međednik 843 m, Okresanica 815 m. Majevica čini razvođe između slivova Save, Drine, i Spreče, odvaja Semberiju od Sprečkog polja. Planinsko jezgro je od starih magmatskih (rudonosnih) stena, od serpentina i tufita, koji izbijaju na površinu, iznad tercijarnog pokrivača plutonsko-vulkanske mase. Planina je znatnim delom izgrađena i od eocenskog fliša, a zastupljeni su i gornjokredni i oligocenski sedimenti, takođe i neogene (miocenske i pliocenske) stene panonskog mora. To more je pokrivalo Majevicu; planina je bila jedno od ostrva južnopanonskog arhipelaga (kao i Fruška gora, Cer, Vlašić, šumadijske planine). Majevica je hidrografski čvor; Njene vode otiču ka Savi (reka Tinja, koja lučno obilazi Majevicu, Brka, Gnjica), Drini (Sapna, Tavna, Modran-Janja) i Spreči (reka Jala).

Izletište Viva Natura na vrhu Busija, u selu Podgora
Ostaci srednjovjekovnog utvrđenja Jablan grad

Majevica je rudonosna. U njenom podnožju ima uglja (naziv mesta - Ugljevik), kamene soli (kao u susednom Tuzlanskom basenu), kvarca (za industriju stakla). U međuratnom periodu u podgorini planine vađena je i nafta. U planini izbijaju termo-mineralne vode kod Priboja i Kiseljaka-Jasenice. Planina je prepreka vezama susednih mikroregija, ali sa dobrim saobraćajnicama. Južnim podnožjem vodi pruga normalnog koloseka Zvornik - Tuzla - Doboj, a zapadnim podnožjem pruga Brčko-Banovići. Pored pruge južnim podnožjem Majevice vodi asfaltni put Tuzla - Caparde - Zvornik, a preko planine putevi: Tuzla - Priboj - Bijeljina, Tuzla - Lopare - Brčko i dr.

Galerija mjesta i znamenitosti na Majevici[uredi | uredi izvor]

Zaštita prirodnih dobara[uredi | uredi izvor]

Prostornim planom Republike Srpske do 2025. godine planirano je povećanje ukupne površine pod zaštitom kroz proglašenje novih zaštićenih područja, prema prijedlogu Zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa. Tim dokumentom planirano je proglašenje Parka prirode Majevica na teritoriji opština Bijeljina, Ugljevik, Lopare i Zvornik, sa kategorijom VI a po IUCN klasifikaciji.

Literatura[uredi | uredi izvor]

  • Prof. dr. Jovan Marković, Geografske regije Republike Srpske, Beograd, 1996. godine, Bijeljina, 1997. godine.
  • Akademik Milenko S. Filipovića, „Majevica – s osobitim obzirom na etničku prošlost i etničke osobine majevičkih Srba“ izdata 1969. godine.