Unca

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Unca je jedinica za masu van SI sistema i najčešće se koristi za izražavanje mase plemenitih metala. Naziv unca potiče od latinskog (lat. Uncia), što znači jedna dvanaestina (1/12).

U antičkom Rimu 1 uncija je 1/12 asa, a iznosila je otprilike 70 g. Uncija je bila i novac. Kao mera za težinu unca je bila vrlo raširena i iznosila je od 28 g do 100 gprim. u Francuskoj 1 once = 30,59 g; Holandiji 1 onze = 100 g ; Portugalu 1 onça = 28,688 g; Meksiku 1 onza = 28,7 g.

Kod nas i u okruženje pominje se pod nazivom: unca, uncija ili unča od XIV veka. Bila je je 1/12 litre ili funte, a delila se na 6 aksađa. U Dubrovniku se upotrebljavala tanka unča = 17,328 g i debela unča = 28,842 g.

Vrste unci[uredi]

  1. Obična unca (oznaka oz.) se koristi kod prehrambenih proizvoda i iznosi 28,35 grama.
  2. Apotekarska unca (oznaka oz. ap.) koristi se pri mjerenju hemikalija i lijekova. Iznosi 31,1 gram.
  3. Fina unca (engl. Troy Ounce, oznaka oz. tr.) se primjenjuje kod plemenitih metala. Kao i apotekarska unca iznosi 31,1 gram. Vrijednost nekog plementog materijala u uncama izražava samo vrijednost tog metala bez eventualnih primjesa i nečistoća, čija se masa oduzima od ukupne mase.
  4. Tečna unca (fl. oz.) je jedinica za zapreminu, a ne masu i koristi se u industriji parfema. Tečna unca iznosi 1/160 galona, a kako se britanski i američki galon razlikuju, tako i tečna unca iznosi u Britaniji 28,4131 cm³, a u SAD 29,5735.

Veće i manje jedinice van SI sistema[uredi]

Prva veća sledeća jedinica je Funta. jedna Funta ima 16 unci.

manje jedinice su:

  • Dram. Osam drama je jednako jednoj unci.
  • Grein. 43.75 grejna su jedna unca.
  • Peni . 20 penija odgovara jednoj unci