Muflon

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Muflon
Mouflon in zoo.jpg
Evropski muflon
(Ovis orientalis musimon)
Ovis ammon vignei arkal Pretoria 3.jpg
Afganski urial
(Ovis orientalis cycloceros)
Naučna klasifikacija
Carstvo: Animalia
Tip: Chordata
Klasa: Mammalia
Red: Artiodactyla
Porodica: Bovidae
Potporodica: Caprinae
Rod: Ovis
Vrsta: O. orientalis
Binomna nomenklatura
Ovis orientalis
Gmelin, 1774
Wild sheep legend.png
Geografska rasprostranjenost različitih podvrsta

Muflon (lat. Ovis orientalis) je vrsta divlje ovce. Podvrste ove vrste su podeljene u dve grupe, u grupu muflona (Ovis orientalis orientalis grupa) i grupu uriala (Ovis orientalis vignei grupa).[2][3] Domaća ovca (Ovis aries) vodi poreklo od muflona.

Podvrste[uredi]

Grupa Muflona[uredi]

Prema klasifikaciji Pitera Graba iz 2005. sledeće podvrste su svrstane u grupu muflona (Ovis orientalis orientalis grupa):[4]

  • Jermenski muflon (Ovis orientalis gmelini)
  • Isfahanski muflon (Ovis orientalis isphahanica)
  • Laristanski muflon (Ovis orientalis laristanica)
  • Kiparski muflon (Ovis orientalis ophion)
  • Evropski muflon (Ovis orientalis musimon)

Grupa Uriala[uredi]

Sledeće podvrste su svrstane u grupu uriala (Ovis orientalis vignei grupa):

  • Transkaspijski ili kazaški urial (Ovis orientalis arkal)
  • Buharski urial (Ovis orientalis bochariensis)
  • Turkmenski ili afganski urial (Ovis orientalis cycloceros)
  • Pendžabski urial (Ovis orientalis punjabiensis)
  • Hinduski urial (Ovis orientalis vignei)

Rasprostranjenje[uredi]

Vrsta je prisutna u Azerbejdžanu, Indiji, Iranu, Jermeniji, Kazahstanu, Omanu, Pakistanu, Tadžikistanu, Turkmenistanu, Turskoj i Uzbekistanu. Vrsta je povremeno prisutna, ili je migratorna vrsta u Avganistanu.[5]

Grupa Muflona[uredi]

Podvrsta jermenski muflon (Ovis orientalis gmelini) naseljava Iran gde se može naći u deset zaštićenih područja, tri rezervata prirode i jednom nacionalnom parku (najveća populacija je u nacionalnom parku jezero Urmija i to na ostrvu u jezeru), a ima ga i na Kavkazu, u Jermeniji, Azerbejdžanu, Turskoj, Iraku i Izraelu. Podvrsta isfahanski muflon (Ovis orientalis isphahanica) naseljava zapadni Iran (može se naći i u tri zaštićena područja). Podvrsta laristanski muflon (Ovis orientalis laristanica) naseljava južni Iran (može se naći i u nekoliko zaštićenih područja).[5]

Kiparski muflon (Ovis orientalis ophion) naseljava ostrvo Kipar ali se može naći i na evropskom kontinetu gde nije autohton. Evropski muflon (Ovis orientalis musimon) naseljava veliki deo Evrope, a autohton je na ostrvima Korzika i Sardinija.

Za podvrste evropski i kiparski muflon se veruje da potiču od ranih pripitomljenih ovaca koje su u neolitu doneli ljudi na ostrva Sardiniju, Korziku i Kipar. Gde su pobegle u divljinu i naselile planine u unutrašnjosti ostrva, a vremenom se razvile u posebne podvrste.

Grupa Uriala[uredi]

Podvrsta transkaspijski ili kazaški urial (Ovis orientalis arkal) naseljava Kazahstan, Turkmenista i Iran, a u Kazahstanu i Turkmenistanu naseljavaju i teritoriju tri rezervata prirode. Podvrsta buharski urial (Ovis orientalis bochariensis) naseljava Tadžikistan, Uzbekistan i Turkmenistan (u svakoj od ovih zemalja postoji i jedan rezervat prirode koji naseljava). Podvrsta turkmenski ili afganski urial (Ovis orientalis cycloceros) većim delom je naseljena u zaštićenim područjima Turkmenistana, ima ga i u Afganistanu i veoma malo u Pakistanu. Podvrsta hinduski urial (Ovis orientalis vignei) naseljava Indiju gde je zaštićena vrsta u državi Džamu i Kašmir, kao i Pakistan. Podvrsta pendžabski urial (Ovis orientalis punjabiensis) je naseljena u provinciji Pendžab u Pakistanu.[5]

Stanište[uredi]

Mufloni imaju naseljavaju sušna staništa, uglavnom travnata, a ređe šumovita područja. Biljojedi su, hrane se travama, lišćem žbunova i zrnevljem.[5]

Vrsta je po visini rasprostranjena do 1.500 metara nadmorske visine.

Ponašanje[uredi]

Veći je i pametniji od svog pripitomljenog srodnika. Živi u stadu koje ima desetak jedinki, koje se praveći velike skokove, kreću hitro po planinama. Mufloni žive u Aziji, mada ih ima i u Evropi. Rogovi su kod mužjaka i ženke savijeni unazad. Rogovi mužjaka su vrlo dugački: mogu dostići dužinu do jednog metra. Zahvaljujući oštrom vidu, muflon može da primeti svoje neprijatelje (vuka) na velikoj udaljenosti. U leto, stado mužjaka (ovnova) se pridružuje stadu ženki (ovci); tada počinju borbe rogovima za naklonost ženki. Četiri meseca kasnije, oplođene ženke se odvajaju od stada, da bi svaka donela na svet jedno do dva mladunčeta (jagnjeta). Mladunče počinje da pase samostalno kad napuni dve nedelje, a prestaje da sisa oko šestog meseca. Ukoliko ne skonča kao trofej u salonu nekog lovca, može da živi do deset godina.

Ugroženost[uredi]

Ova vrsta se smatra ranjivom u pogledu ugroženosti vrste od izumiranja. Muflone pre svega ugrožavaju lovokradice, ali i konkurencija sa domaćom stokom zbog prekomerne ispaše.[5]

Populacioni trend[uredi]

Populacija ove vrste se smanjuje, sudeći po raspoloživim podacima. Ne postoji procena o ukupnoj populaciji ove vrste, ali veruje se da postoji trend smanjenja i da je za tri generacije populacija smanjena za 30%.[5]

Reference[uredi]

  1. ^ Ovis orientalis Muflon — Baza podataka uključuje i dokaze o riziku ugroženosti. (na jeziku: engleski)
  2. ^ ICZN (International Commission on Zoological Nomenclature) opinion 2027
  3. ^ Grubb, Peter. (2005), str. 709
  4. ^ Grubb, Peter. (2005)
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 Crvena lista (na jeziku: engleski)

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]