Sobranje SR Makedonije

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Državni organi
SR Makedonije
Coat of arms of Macedonia (1946–2009).svg
Sobranje
Predsedništvo
Savet republike
Izvršno veće Sobranja

Sobranje Socijalističke Republike Makedonije (mkd. Собрание на Социјалистичка Република Македонија) je bio najviši organ vlasti u okviru prava i dužnosti društveno-političke zajednice u Socijalističkoj Republici Makedoniji, od 1945. do 1991. godine.

Saobor SR Makedonije je konstituisan 16. aprila 1945. godine na Trećem zasedanju Antifašističkog sobranja narodnog oslobođenja Makedonije (ASNOM) kada je ASNOM preimenovan u Narodno sobranje Makedonije. Nakon izbora za Ustavotvorno sobranje, održanih 22. septembra 1946. godine, Narodno sobranje je 31. decembra 1946. godine donelo Ustav NR Makedonije kojim je Sobranje promenilo naziv u Narodno sobranje Narodne Republike Makedonije (mkd. Народно собрание на Народна Република Македонија). Ovaj naziv Sobranje je nosilo do donošenja novog Ustava, 1963. godine kada je preimenovano u Sobranje Socijalističke Republike Makedonije.

Sabor je u periodu od 1945. do 1953. bio jednodoman, a od 1953. do 1990. godine je imao više veća. Od 1953. do 1963. su postojala dva veća — Republičko veće i Veće proizvođača, od 1963. do 1974. je postojalo pet veća — Republičko veće, Privredno veće, Prosvetno-kulturno veće, Socijalno-zdravstveno veće i Organizaciono-političko veće, a od 1974. do 1991. godine tri veća — Veće udruženog rada, Veće opština i Društveno-političko veće. Izvršni organ Sabora je predstavljalo Izvršno veće Sobranja SR Makedonije, a pre toga Vlada NR Makedonije.

Prezidijum Narodnog sobranja[uredi]

Prema Ustavu Makedonije donetom 1946. godine ulogu šefa države obavljao je Prezidijum Narodnog sobranja koji je bio kolektivni organ, na čijem se čelu nalazio predsednik, tri potpredsednika, sekretar i najviše 11 članova. Prezidijum Narodnog sobranja je konstituisan 16. aprila 1945. godine na Trećem zasedanju ASNOM, kada je Predsedništvo ASNOM preraslo u Predsedništvo (Prezidijum) Narodnog sobranja, a dotadašnji predsednik Predsedništva ASNOM Metodije Andonov Čento postao predsednik Predsedništva, kao i ujedno predsednik Narodnog sobranja. Nakon donošenja Ustava, 22. septembra 1946. godine Narodni sobranje je Andonova izabralo za predsednika Prezidijuma Narodne skupštine i on je ovu funkciju obavljao do 15. marta 1946. godine, kada se povukao sa funkcije. Nakon Andonova, funkciju predsednika Prezidijuma su do ukidanja ove funkcije, donošenjem Ustavnog zakona februara 1953. godine, obavljali — Blagoja Fotev, do aprila 1946. do decembra 1950. i Vidoje Smilevski, od januara 1951. do februara 1953. godine.