Gračanica (grad)
-
- Za ostale upotrebe, pogledajte članak Gračanica.
| Gračanica | |
 |
|
| Administrativni podaci | |
| Država |  Bosna i Hercegovina |
| Entitet |  Federacija Bosne i Hercegovine |
| Kanton | Tuzlanski kanton |
| Opština | Opština Gračanica |
| Geografski podaci | |
| Geografske koordinate |
44° 41′ 21" SGŠ 18° 18′ 08" IGD |
| Vremenska zona | centralnoevropska: UTC+1 |
| Stanovništvo (1991) | |
| broj stanovnika | 12.712 |
| Ostali podaci | |
| Poštanski broj | 75320 |
| Pozivni broj | 035 |
  Gračanica
Gračanica na mapi Bosne i Hercegovine |
|
Koordinate: 44° 41′ 21" SGŠ, 18° 18′ 08" IGD
Gračanica je gradsko naselje i centar istoimene opštine u sjeveroistočnom delu Bosne i Hercegovine, sastavni dio Tuzlanskog kantona. Zahvata veći dio doline rijeke Spreče u njenom donjem toku i dio planine Trebava. Graniči sa opštinama Gradačac na sjeveru, Srebrenik na istoku te Lukavac na jugoistoku. Granične opštine sa južne i zapadne strane su Petrovo i Doboj-Istok. Opština je do rata 1992-1995. pokrivala površinu od 387 km², da bi joj nakon Dejtonskog sporazuma pripala teritorija od 219 km². Gustina naseljenosti je 251,8/km².
Na ovom području po statistici iz 2000. godine živi 55.144 stanovnika u 18 mesnih zajednica.
Sadržaj |
[uredi] Istorija
Gračanica se po prvi put spominje u osmanlijskim izvorima 1528. godine. Naselje je pripadalo nahiji Soko, i bilo je poznato po rudniku gvožđa. Centar nahije Soko predstavljala je srednjovekovna tvrđava Soko, koja se nalazi na oko 4 km od grada.
Prvobitno naselje Gračanica se nalazilo na sadašnjem lokalitetu dela grada Drafnići, a status grada (kasabe) steklo je 1548. godine. Značajniji razvoj doživljava krajem 17. veka, u doba Ahmed-paše Budimlije, koji je izgradio čaršijsku džamiju, hamam (javno kupatilo) i sahat kulu.
U 18. veku izgrađen je i vodovod. Gračanica je bila izrazito trgovačko mesto, sa nešto većom čaršijom. Godine 1879. bilo je u njoj 613 kuća i 3.012 stanovnika. Gračanica je 1878. imala poštu, a osnovnu školu 1887.
[uredi] Stanovništvo
 |
Za više informacija pogledajte članak Demografija Gračanice |
Po poslednjem službenom popisu stanovništva iz 1991. godine, opština Gračanica je imala 59.134 stanovnika, raspoređenih u 28 naseljenih mesta.
| Stanovništvo opštine Gračanica | ||||||
| godina popisa | 1991. | 1981. | 1971. | |||
| Muslimani [a] | 42,599 (72,03%) | 38,189 (70,31%) | 33,135 (70,57%) | |||
| Srbi | 13,558 (22,92%) | 13,226 (24,35%) | 13,135 (27,97%) | |||
| Hrvati | 132 (0,22%) | 135 (0,24%) | 199 (0,42%) | |||
| Jugosloveni | 1,530 (2,58%) | 2,047 (3,76%) | 184 (0,39%) | |||
| ostali i nepoznato | 1,315 (2,22%) | 714 (1,31%) | 297 (0,63%) | |||
| ukupno | 59,134 | 54,311 | 46,950 | |||
[uredi] Naseljena mjesta
Babići, Boljanić, Bosansko Petrovo Selo, Doborovci, Donja Lohinja, Džakule, Gornja Lohinja, Gračanica, Kakmuž, Karanovac, Lendići, Lukavica, Malešići, Miričina, Orahovica Donja, Orahovica Gornja, Piskavica, Porječina, Pribava, Prijeko Brdo, Rašljeva, Skipovac Donji, Skipovac Gornji, Sočkovac, Soko, Stjepan Polje, Škahovica i Vranovići.
Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, najveći dio opštine Gračanica ušao je u sastav Federacije BiH. U sastav Republike Srpske ušla su naseljena mjesta: Boljanić, Bosansko Petrovo Selo, Kakmuž, Karanovac, Porječina i Sočkovac, te dijelovi naseljenih mjesta: Skipovac Donji i Skipovac Gornji. Od ovog područja formirana je opština Petrovo još prije rata u Bosni ali tadašnja skupština BiH nije verifikovala ovu odluku.
