Bruto domaći proizvod

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

Bruto domaći proizvod (BDP ili engl. GDP) je suma finalnih dobara koja su proizvedena i usluga (proizvodnih i neproizvodnih) koje su pružene u jednoj zemlji u određenom vremenskom periodu (najčešće godinu dana).[1] To je ekonomski izraz koji predstavlja ukupnu produkciju finalnih roba i usluga, ostvarenu u nacionalnoj ekonomiji (domicilnoj zemlji), bez obzira na vlasništvo. To podrazumeva da BDP uključuje vrednost produkcije stranih lica (kompanija) u zemlji, a isključuje aktivnosti firmi u vlasništvu domaćih rezidenata u inostranstvu. BDP predstavlja ukupno stvoren domaći dohodak.

„Bruto domaći proizvod po tržišnim cenama“ (Gross domestic product at market prices eng. – po tržišnoj koncepciji) predstavlja krajnji rezultat proizvodne aktivnosti. Sastoji se od ukupne proizvodnje dobara i usluga umanjene za međufaznu potrošnju. Dobija se a) sabiranjem bruto dodatne vrednosti svih proizvodnih jedinica rezidenata ili b) sabiranjem svih dohodaka ostvarenih u tekućoj proizvodnji (zarade zaposlenih, poslovni višak, amortizacija osnovnih sredstava) i poreza na proizvode umanjenih za subvencije ili v) sabiranjem vrednosti dobara i usluga za finalnu potrošnju, obračunatih po nabavnim cenama i umanjenih za vrednost uvoza dobara i usluga.

Najčešće korišćen makroekonomski agregat u Sistemu nacionalnih računa je bruto domaći proizvod, koji predstavlja meru finalne proizvodnje. Naime, proizvodnja se u sistemu nacionalnih računa definiše po širem konceptu i obuhvata niz usluga (finansijske usluge, obrazovanje, zdravstvo, socijalna zaštita, delatnost državne uprave i odbrane, usluge privrednih i stručnih udruženja, humanitarnih organizacija, udruženja građana itd.) koje nisu obuhvaćene društvenim proizvodom po materijalnom konceptu proizvodnje.

Bruto domaći proizvod (po sistemu nacionalnih računa) ne treba mešati sa društvenim bruto proizvodom (po materijalnom konceptu), makroekonomskim agregatom korišćenim u socijalističkoj Jugoslaviji.

Bruto nacionalni proizvod naspram bruto domaćeg proizvoda[uredi]

„Bruto nacionalni proizvod“ (BNP, GNP eng.) predstavlja ukupnu proizvodnju finalnih roba i usluga jedne nacionalne ekonomije, u određenom periodu po tržišnim cenama. On uključuje sve dohotke domaćih lica ostvarene ekonomskim aktivnostima u zemlji i inostranstvu. BNP meri ukupan dohodak zarađen od strane nacije. Na primer, ukoliko građanin Srbije poseduje stambenu zgradu u Minhenu, zakupni dohodak koji zaradi je deo nemačkog BDP-a, zato što je zarađen u Nemačkoj. Ali kako je ovaj zakupni dohodak činilac plaćanja inostranstvu, u krajnjem svođenju računa ipak nije deo nemačkog BDP-a, već srpskog. Drugim rečima, bruto nacionalni proizvod uključuje dohotke (plate, profite i zakupninu – rentu) od ostatka sveta, a isključuje plaćanja činilaca dohotka ostatku sveta, tj.:

BNP = BDP + plaćanje činilaca iz inostranstva – plaćanja činilaca inostranstvu

Vidi još[uredi]

Izvori[uredi]

  1. dr Stevan Devetaković. „Makroekonomski agregati (prezentacija)”. Ekonomski fakultet Beograd. str. 7. 

Spoljašnje veze[uredi]