Park prirode Ponjavica

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Park prirode Ponjavica
IUCN kategorija V (zaštićeni krajolik/morski pejzaž)
Ponjavica.jpg
Ponjavica
Mjesto Srbija
Najbliži gradPančevo
Površina133,6384 ha
Osnovano1995. godine
Upravljačko tijelo87,38% Srbija;
12,62% privatna svojina

Park prirode Ponjavica je zaštićeno prirodno dobro na teritoriji opštine Pančevo, između Omoljice i Banatskog Brestovca, na levoj obali donjeg toka reke Dunav. U Srbiji je zakonskim propisima kategorisano kao park prirode. Razvrstan je u III kategoriju prirodnih dobara. Prirodno dobro je pod zaštitom države od 1995. godine Odlukom o zaštiti Parka prirode "Ponjavica" [1]. Vlada Republike Srbije je poverila upravljanje Parkom prirode javnom preduzeću Tamiš - Dunav iz Pančeva.

Zakonski okvir[uredi]

Postupak zaštite pokrenut je od strane Pokrajinskog Zavoda za zaštitu prirode koji je 1991. godine doneo Rešenje o prethodnoj zaštiti prirodnog dobra "Ponjavica", dok je Zavod za zaštitu prirode Srbije 1994. godine objavio eleborat "Predlog za zaštitu prirodnog dobra Ponjavica kao park prirode" kojim je ovo dobro kategorisalo u III kategoriju kao značajno prirodno dobro, na osnovu čega je Skupština Opštine Pančevo 1995. godine donela "Odluku o zaštiti parka prirode Ponjavica" i ustanovljen je II stepen zaštite. Počevši od 2002. godine staraoc nad Parkom prirode "Ponjavica" je DVP "Tamiš-Dunav" iz Pančeva koji je zadužen za revitalizaciju, sanaciju, restauraciju i predlog dalje zaštite Parka. [2]

Geografske i klimatske odlike[uredi]

Položaj Parka prirode "Ponjavica" na reljefnoj mapi Srbije
Položaj Parka prirode "Ponjavica" na reljefnoj mapi Srbije
Ponjavica
Položaj Ponjavice unutar Srbije

Park prirode Ponjavica se nalazi u južnom Banatu i teritorijalno pripada Autonomnoj pokrajini Vojvodini - Gradu Pančevu. Klima je umerno kontinentalna sa dugim i toplim letima, blagim zimama i kratkim prolećima. Od vetrova je najzastupljenija Košava koja može da duva na području Parka i do tri nedelje sa olujnim naletima. Tokom zimskih perioda severni i severoistočni vetrovi donose dugotrajne kiše a leti iznenadne pljuskove. Teritorija opštine Pančevo se smatra jednom od najtoplijih područja Vojvodine sa prosečnom godišnjom temperaturom od 12 °C i sa više od sto sunčanih dana tokom godine, što je izuzetno pogodno za poljoprivredu i turizam.

Ambijentalnu odliku "Ponjavice" karakteriše jedinstvenost stalne vodene površine i kontrast strme leve i niske desne obale koje omeđuje korito reke sa mozaičnim rasporedom biljnih zajednica vodenog, barsko-močvarnog i šumskog tipa vegetacije. Poseban kvalitet ovom tipu ekosistema daje prostorna smena šumskog zelenila, žbunastih drveća i grmlja, stabala voćkarica, kao i neposredna blizina dva naselja i postojeće vikend zone. Ova raznovrsnost predstavlja potencijal za razvoj turističke ponude, posebno sa rekreativnog i edukativno-ekološkog aspekta. [2]

Park prirode "Ponjavica" se odlikuje kontrastom obala u orografskom smislu između strme leve i niske desne obale, koje omeđuju korito Ponjavice. U geološkom pogledu radi se o višim položajima i odsecima lesne terase Banata, odnosno zaravnjenim terenima aluvijalne ravni Dunava.

Dužina toka Ponjavice u okviru parka prirode Ponjavice je 7,2 km, a pod zaštitom je ukupno 10 km toka. Površina zaštićenog dobra iznosi oko 134 hektara, [3].

Prema istraživanjima kvaliteta životne sredine sprovedenim 2007. godine, kvalitet vode u reci odstupa od II klase boniteta zbog prisustva povećane količine amonijaka i organskih materija čime je situacija pogoršana u odnosu na period proglašenja zaštićenog prirodnog dobra.

Živi svet[uredi]

Vodu Ponjavice karakteriše heterogeni sastav fitoplanktonske zajednice. Prisutne su sve glavne sistematske grupe. Po broju taksona dominantan položaj pripada zelenim algama.

Od zoonplanktona dominiraju predstavnici Rotatoria. Zoobentos je raznovrsniji i dominiraju Chironomidae. Bentofauna je jako siromašna zbog prisustva teških metala. U vodama su konstatovani i fragmenti asocijacije Myriophyllo-Pontametum. Močvarni sistem predstavljen je zajednicom tršćaka i visokih šaševa. Šumskoj vegetaciji pripadaju degradirane zajednice bele vrbe, topole i dr. Zabeleženo je oko 100 biljnih vrsta [3].

Reka Ponjavica pripada Crnomorskom slivu i u njoj živi 20 vrsta riba koje pripadaju familijama Esocidae, Cyprinidae i dr.

Udruženja[uredi]

U Srbiji postoje dva udruženja čije je delovanje usmereno na zaštitu i očuvanje Parka prirode Ponjavica:

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Službeni list opštine Pančevo" br. 3/95
  2. 2,0 2,1 Ponjavica, tekst sa zvaničnog sajta Udruženja ljubitelja Parka prirode "Ponjavica", Pristupljeno 6. 8. 2013.
  3. 3,0 3,1 Ponjavica[mrtva veza], tekst sa zvaničnog sajta Grada Pančeva, Pristupljeno 6. 8. 2013.

Spoljašnje veze[uredi]