Sekularizacija

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu

Sekularizacija je transformacija društva od bliske identifikacije sa religijskim vrednostima i institucijama ka nereligijskim vrednostima i sekularnim institucijama. Sekularizaciona teza se odnosi na verovanje da kako društva napreduju, delimicno kroz modernizaciju i racionalizaciju, religija gubi svoj autoritet u svim aspektima društvenog života i vladavine.[1] Pojam sekularizacije se takođe koristi u kontekstu ukidanja manastirskih ograničenja članovima sveštenstva.[2]

Sekularizacija se odnosi na istorijski proces u kojem religija gubi društveni i kulturni značaj. Kao rezultat sekularizacije uloga religije u modernom društvu postaje ograničena. U sekularizovanim društvima veri nedostaje kulturni autoritet, i verske organizacije imaju malo društvene moći.

Sekularizacija poseduje mnogo značenja, kao teorija i kao istorijski proces. Socijalni teoretičari Karl Marks, Sigmund Frojd, Maks Veber i Emil Dirkem, postularili su da bi modernizacija društva uključivala opadanje nivoa religioznosti. Izučavanje ovog procesa nastoji da odredi način na koji, ili do koje mere religiozna uverenja, prakse i institucije gube društveni značaj. Neki teoretičari tvrde da je sekularizacija modernog društva delimično posledica naše nesposobnosti da se prilagodimo širokim etičkim i duhovnim potrebama čovečanstva u periodu sve bržeg napredovanja fizičkih nauka.[3]

Termin takođe ima dodatna značenja, pre svega istorijsko i versko.[4] Primenjeno na crkvenu imovinu, istorijski se odnosi na oduzimanje monaškog zemljišta i zgrada, kao što je Raspuštanje Manastira u Engloskoj od strane Henrija VIII i kasnija dela tokom Francuske revolucije kao i razna dela protiv-crkvenih europskih vlada tokom 18og i 19og veka, koja su dovela do proterivanja i suzbijanja verskih zajednica koje su ih okupirale. Kulturkampf u 19om veku u Nemačkoj kao i slični događaji u ostalim državama su takođe izrazi sekularizacije.[5]

Još jedan oblik sekularizacije odnosi se na čin vladika ili nosioca pozicije u monaškom ili vojnom odredu - koji sadrži kombinovanu versku i sekularnu vlast pod katoličkom crkvom - koji su se odvojili i učinili sebe potpuno sekularnim (najčešće, Protestanti) naslednim vladarima. Na primer, Gotard fon Ketler, poslednji gospodar Livonskog reda, prešao je u Luteranizam, sekularizovao (i uzeo za sebe) zemlju Senigalije i Kurlandije koje je do tad držao u ime odreda - što mu je omogućilo da se oženi i ostavi zemlju naslednicima Vojvodstva Kurlandije i Semigalije.

Do naglog preokreta u pravcu sekularizacije došlo je 1960-ih godina u Zapadnoj Evropi, Severnoj Americi (posebno Kvebeku), Australiji i Novom Zelandu. Ova transformacija je isprepletana najvažnijim društvenim faktorima: ekonomskim prosperitetom, pobunama mladih protiv pravila i moralnih vrednosti društva, liberalizacije žena, radikalne teologije i radikalne politike.[6]

Sekularno društvo je narod, njegova vlast i sociokulturne institucije koje su zasnovane na znanju i vrednostima koje nisu deo verskih tradicija ili doktrina. Društva su sekularizovana do različitog stepena tako da je u nekima sloboda govora velika, uključujući i versko izjašnjavanje, a u nekima se zabranjuje praktikovanje vera.

Literatura[uredi]

  • Ovaj članak, ili jedan njegov deo, izvorno je preuzet iz knjige Ivana Vidanovića „Rečnik socijalnog rada” uz odobrenje autora.

Reference[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]