Trg Nikole Pašića
  Trg
Nikole Pašića | |
|---|---|
  | |
| Opština | Stari grad (Beograd) |
| Početak | Ulica Nušićeva (Beograd), Dečanska ulica, Terazije |
| Kraj | Trg Nikole Pašića |
| Stvorena | 1953. |
| Nazvana | 1998. |
| Stari nazivi | Trg Marksa i Engelsa |
 | |
|
Trg Nikole Pašića
 
| |
Trg Nikole Pašića je centralni gradski trg u Beogradu, Srbija. Nalazi se na prostoru između Terazija, Bulevara kralja Aleksandra i Dečanske ulice, u opštini Stari grad i to je najmlađi trg u gradu. Izgrađen je 1953. kada je na njemu izgrađen i vodoskok.[1]
Ime
[uredi | uredi izvor]Nazvan je po jednom bivšem gradonačelniku Beograda, Nikoli Pašiću, koji je pre Drugog svetskog rata bio i premijer Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
Prvi naziv ovog trga je bio Trg Marksa i Engelsa - po Karlu Marksu i Fridrihu Engelsu, glavnim komunističkim ideolozima.[2] Ovaj naziv trg je nosio do 1997. godine, kada je odlukom Skupštine grada Beograda trgu određen nov naziv. Iste godine preimenovane su i ulice koje okružuju trg - Bulevar Revolucije (danas Bulevar kralja Aleksandra) i ulica Moše Pijade (danas Dečanska ulica).
Istorija
[uredi | uredi izvor]U prvoj polovini 19. veka, na prostoru ovog trga je bila pusta livada, koju je presecao Carigradski drum. Posle Prvog svetskog rata, na ovom prostoru su se uglavnom nalazile prizemne i jednospratne kuće.
Zgrada Agrarne banke je izgrađena 1934 a Palata penzionog fonda uz Terazije 1939. Između njih su bile prizemna kafana "Topola", na špicu preko puta Agrarne banke, gde se danas nalazi fontana, i zgrada na sprat, u kojoj je bio Okružni sud. U 1939. probijena je ulica između Palate penzionog fonda i bivšeg Okružnog suda, veza između ulica Kralja Aleksandra i Pašićeve (Nušićeve), a probijane su i još dve ulice upravno na Dečansku. Bilo je predviđeno da na mestu "Topole" bude nova palata Narodne banke.[3] Ali banka je odustala od toga i dogodine prodala plac Beogradskoj opštini.[4]
Formiranje trga je počelo posle Drugog svetskog rata, kada su porušene stare zgrade, premeštena tramvajska okretnica (koja se tu nalazila 1947-49), omladinske brigade su 1949. radile na zgradama oko budućeg trga.[5] Postavljen vodoskok i uklonjena ograda ispred doma Narodne skupštine.[1] Po projektu je planirano da se ovaj deo grada otvori kao pešačka zona i da bude prijatniji za građane. Dom sindikata je izgrađen 1957. Stambena zgrada pod nazivom „Panđelina kuća” koja se nalazila između tadašnjeg CK (ranije Agrarne banke) i Savezne skupštine FNRJ srušena je u avgustu 1958.[6] Takođe je srušena i zgrada do nje.[7]
Na trgu se do 1987. nalazio parking.[8][9] Na leto te godine, do septembra, obavljeno je preuređenje po idejnom rešenju arh. Olge Milićević-Nikolić i inž. hortikulture Milene Matić,[10] kada je trg dobio zelene površine, klupe, fontanu i basen, i popločan crvenim pločicama.[11][12] Tada se mislilo da je ovo samo privremen izgled, jer se očekivalo da će za "15 godina" ovde biti metro-stanica.
Centrom trga dominira jedna od najvećih fontana u Srbiji, koja se nalazi ispred Istorijskog muzeja Srbije. Neki delovi trga predstavljaju pešačku zonu, dok su neki delovi otvoreni za saobraćaj. U određenim terminima, delovi pešačke zone se pretvaraju u mini sajmove ili se na njima održavaju sportske manifestacije.
Na Trgu je 1998. godine otkriven spomenik Nikoli Pašiću[1], rad vajara Zorana Ivanovića. Spomenik je od bronze, visine 420 cm.[13]
Živi svet
[uredi | uredi izvor]Najvažnije ptice gnezdarice trga i okoline su domaći golub, vrabac pokućar, siva vrana, vetruška i crna čiopa. U obližnjem Pionirskom parku se gnezde i golub grivnaš i velika senica, čija pesma može da se čuje sa trga.[14]
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ a b v „Trg Nikole Pašića”. Grad Beograd, Služba za informisanje. 13. 10. 2007. Pristupljeno 30. 8. 2013.
- ^ „Trg Nikole Pašića”. ichbg.com (na jeziku: engleskom i nemačkom). Arhivirano iz originala 18. 02. 2013. g. Pristupljeno 30. 8. 2013.
- ^ "Vreme", 30. jul 1939
- ^ "Vreme", 19. sept. 1940
- ^ „Ovo smo mi gradili...”, „20. oktobar”, 18. nov. 1949, str. 3
- ^ „Još danas”, Borba, 15. avg. 1958, str. 6
- ^ „Još dve nedelje”, Borba, 6. avg. 1958, str. 6
- ^ Borba, 8. jan. 1987, str. 11
- ^ Borba, 11. avg. 1975, str. 8 (ilustrativna fotografija)
- ^ Borba, 5. avg. 1987, str. 9
- ^ Borba, 8. sep. 1987, str. 11
- ^ Borba, 15. sep. 1987, str. 12
- ^ „Zoran Ivanović”. Fakultet primenjenih umetnosti. Arhivirano iz originala 24. 02. 2016. g. Pristupljeno 30. 8. 2013.
- ^ Explore Data
Literatura
[uredi | uredi izvor]- Stojanović, Bratislav (1956). „Spomenik Marksu i Engelsu u Beogradu” (PDF). Godišnjak Muzeja grada Beograda. Beograd. III: 553—588. Arhivirano iz originala (PDF) 26. 03. 2021. g. Pristupljeno 25. 07. 2018.
- Milićević-Nikolić, Olga (1988). „Uređenje Trga Marksa i Engelsa u Beogradu” (PDF). Godišnjak grada Beograda. Beograd: Muzej grada Beograda. XXXV: 227—233. Arhivirano iz originala (PDF) 03. 03. 2021. g. Pristupljeno 25. 07. 2018.
- Borba pretraziva.rs
Spoljašnje veze
[uredi | uredi izvor]- Beogradska opština kupila je u centru grada jedno veliko imanje, Vreme, 19. sept. 1940, str. 8. Digitalna narodna biblioteka (pristup. 19.9.2019) - fotografija prostora ispred budućeg Doma sindikata.
