Bitka kod Sente

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Bitka Sente
Deo Belikog turskog rata
Battle of Zenta.jpg
Plan bitke kod Sente 11. septembra 1697
Vreme:11. septembar 1697.
Mesto:Senta, Segedinski sandžak,
 Osmansko carstvo
(danas Vojvodina,  Srbija)
Rezultat: Austrijska pobeda
Sukobljene strane
 Sveto rimsko carstvo
Habzburška monarhija Kraljevina Ugarska
 Osmansko carstvo
Komandanti i vođe
Eugen Savojski
Jovan Tekelija
Mustafa II
Jačina
40.000[traži se izvor] 60.000[traži se izvor]
Žrtve i gubici
2.000 mrtvih 30.000 mrtvih

U toku Velikog turskog rata (1683—1699) u blizini Sente 11. septembra 1697. odigrala se velika bitka između austrijske i turske vojske. Austrijska vojska pod komandom Eugena Savojskog nanela je težak poraz turskoj vojsci kojom je komandovao sultan Mustafa II.

Prilike pred bitku[uredi]

Tadašnja situacija u toku rata nagoveštavala je sigurnu tursku pobedu, jer je veliki broj austrijskih snaga bio na Rajni i u Italiji.

Preduzimajući nov pohod protiv Austrije, kako bi vratila izgubljene teritorije u srednjoj Evropi, turska vojska (60.000) prešla je Dunav 19. avgusta kod Beograda i Pančeva i Tisu kod Titela i do 1. septembra izbila kod Kovilja. Pošto je odustao od planiranog pohoda na Petrovaradin, Mustafa II, krenuo je prema Segedinu i kod Sente započeo prelaz preko Tise prebacivajući artiljeriju i krupan prtljag.

Primivši izveštaj da turska vojska prelazi Tisu Eugen Savojski je ubrzao marš. U četiri sata popodne čitava austrijska vojska je bila spremna za bitku.

Uniforma Austrijske vojske
Uniforma Janjičara elitne turske pešadije

Tok bitke[uredi]

Eugen Savojski odlučio je da sa 40.000 ljudi izvrši obuhvatni napad na turski mostobran sa 43 pešadijska bataljona i 48 topova u centru, 4 pešadijska bataljona, 53 eskadrona konjice i dva topa na desnom i 4 pešadijska bataljona, 59 eskadrona i 10 topova na levom krilu. Turska vojska je nastavila povlačenje preko Tise.

Bitka je počela turskom artiljerijskom vatrom na austrijski centar koji je bio u napadu u trenutku kada je bio u dometu topova. Dva sata kasnije napalo je i levo krilo austrijske vojske. Prodor turske konjice duž reke bio je presečen. Desno krilo i centar pod jakom puščanom vatrom napredovala je dalje. Austrijske snage levog krila prodrle su u centar mostobrana i zauzele mesto prelaza. Tada je okruženoj turskoj vojsci na malom prostoru nanet strahovit poraz. Mnogi Turci pokušali su da nađu spas preplivavajući Tisu ali su se podavili u njoj.

U ovoj bici poginulo je 27 paša. Pored njih ubijeni su janičarski aga i veliki vezir. Dok je sultan uspeo sa 2.000 konjanika da pobegne u Temišvar.

Prikaz bitke kod Sente, Jan van Huhtenburg, 1725, bakrorez

Posledice bitke[uredi]

Spomenik na bitku kod Sente 1697.

Austrijski plen iznosio je 72 topa, 52.400 đuladi, 553 bombe, 505 buradi baruta, 48 pari talambasa, 500 doboša, 86 zastava, 400 malih zastava, 7 konjskih repova, 6.000 kola natovarenih municijom i namirnicama, 5.000 konja, 6.000 kamila, 12.000 volova i bivola. Ostalo je prepušteno kao plen vojnicima.

Pobeda kod Sente presudno je uticala na ishod tog pohoda već i na rat u celini. Ovom pobedom Austrija je stvorila povoljne uslove za Karlovački mir 1699. godine.

Prema austrijskim podacima u bici kod Sente poginulo je 30.000 turskih vojnika i oko 2000 austrijskih vojnika.

Zanimljivosti[uredi]

Bitka je ekranizovana u nemačkim dokumentarno-igranim filmovima Princ Eugen i Osmansko carstvo. U Senti u kuli Vidikovac se nalazi maketa bitke.

Literatura[uredi]

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]