Geografski centar

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Geografski centar Srbije - selo Drača na mapi Srbije
Geografski centar Srbije - selo Drača
Geografski centar Srbije - selo Drača
Geografski centar Srbije

Geografski centar (središte) je tačka koja je u proseku najmanje udaljena od svih ostalih tačaka neke površine (grad, regija, država, kontinent i dr). Površina koja zahvata 20% oko središnje tačke naziva se centralna (središnja) teritorija.

Metode određivanja centralne tačke[uredi]

Za određivanje geografskog centra koristi se nekoliko metoda, od kojih su najzastupljenije sledeće:

Metod izofrontira[uredi]

Metod izofrontira bazira se na povlačenju linija koje povezuju tačke sa istom udaljenošću od granica države. Paralelnim povlačenjem krug se postepeno sužava sve dok se ne pretvori utačku koja predstavlja centar. Nedostatak ove metode je što je ona ne primenljiva kod država-arhipelaga i izdvojenih teritorija.

Metod koordinata[uredi]

Metod koordinata bazira se na izračunavanju srednjih vrednosti zapadne i istočne tačke države (geografska dužina) i severne i južne tačke (geografska širina). Srednja vrednost predstavlja geografske koordinate centralne tačke države.

Metod dijagonala[uredi]

Metod dijagonala zasnovan je na povlačenju linija iz najsevernije ka najjužnijoj tački neke države i istom postupku za najzapadniju i najistočniju. Mesto gde se ove dve dijagonale seku predstavlja geografski centar. Ovaj metod je neprimenljiv kod ekstremno izduženih teritorija, kao na primer Hrvatska i Republika Srpska.

Metod translacije[uredi]

Metod translacije bazira se na podeli teritorije neke države na četiri jednaka kvadranta. Presek osa koji dele zemlju pravcem sever-jug i istok-zapad, predstavlja centralnu tačku.

Metod težišta[uredi]

Metod težišta je pogodan za prinudno pronalaženje centralne tačke neke države. Zasniva se na izradi kartonskog modela teritorije i upotrebi viska. Tačka u kojoj model ostvaruje ravnotežni položaj može se smatrati centrom.

Geografski centar Srbije[uredi]

Geografski centar Srbije nalazi se u ataru sela Drača, opština Stanovo, udaljenom oko 8 kilometara zapadno od centra Kragujevca. Njegove koordinate su 44º 01’ 13” sgš i 20º 49’ 27” igd. Tačka je dobijena kombinovanjem više metoda. Centar Vojvodine je mesto Žabalj, Kosova i Metohije je selo Komorane, opština Glogovac, a Centralne Srbije selo Kaludra u opštini Rekovac.

Geografski centar Jugoslavije[uredi]

Geografski centar SFRJ se nalazio u selu Kešelji pored Rakovice na 15 km od Sarajeva.

Vidi još[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

Literatura[uredi]

  • Grčić, M. (1999): Politička geografija, Geografski fakultet, Beograd.
  • Mastilo, N. (2005): Rečnik savremene srpske geografske terminologije, Geografski fakultet, Beograd