Kupreški sir
![]() Razne vrste Kupreškog sira na sajmu u Beogradu 2024. | |
Vrsta jela | sir |
---|---|
Mesto porekla | Kupreško polje |
Regije ili država | Balkansko poluostrvo |
Deo nacionalne kuhinje | Srpska kuhinja |
Temperatura serviranja | hladno |
Glavni sastojci | kravlje, ovče i kozje mleko, so, sirište |
![]() |
Kupreški sir je vrsta autohtonog mlečnog proizvoda koji se proizvodi od mlaka stoke koja se uzgaja na širem prostoru Kupreške visoravni.[1] Veoma je cenjen na tržištu, posebnog je ukusa i pravi se od kravljeg, ovčijeg i kozjeg mleka stoke koja veći deo godine provodi na pašnjacima visoke nutritivne vrednosti, bez dodataka u savremena sredstva koja se koriste u ishrani stoke, kao što su silaža ili koncentrat.[1]
Karakteristike područja
[uredi | uredi izvor]Karakteristike područja sa koga se dobija mleko od kog se proizvodi Kupreški sir su:
- geografske odlike - nadmorska visina (prosečno 1.130 metara) i uticaj morskih struja na kvalitet ispaše
- floristički sastav i vegetacijska kompozicija biljnog pokrivača - raznovrstan biodiverzitet (sa ukupno 92 biljnih vrsta, od kojih je 25 endemskih). Pored svoje uloge u proizvodnji krmiva, pašnjaci Kupreškog polja su stanište velikog broja različitih vrsta biljaka i životinja, što rezultuje visokom stopom biodiverziteta koji se odnosi na žive organizme koji svojim postojanjem stupaju u interakciju sa ovim ekosistemom.
- pasminski sastav stoke (koji je kao i u celoj Bosni i Hercegovini) baziran većinom na sojevima autohtone pasmine bez organizovanog selekcijskog rada.
Geografija područja
[uredi | uredi izvor]Kupreško polje na kome se gaji stoka od čijeg mleka se dobiija Kupreški sir je veliko kraško polje u jugozapadnom delu Bosne, Bosna i Hercegovina. Smešteno je istočno od dva susedna kraška polja: Livanjskog i Glamočkog, te severno od Duvanjskog polja. Pruža se od severozapada ka jugoistoku, u dužinu od 24 km, širinu 10 km, na površini od 93 km².
Pasmina
[uredi | uredi izvor]Svaka pasmina ima svoj istorijat nastanka, početak, razvoj i područje rasprostranjenosti, te namenu, pa se to odnosi i na pasminu stoke koja se uzgaja na širem područku Kupreškog polja. Mnoge pasmine su autohtone, godinama su se razvijale i prilagođavale lokalnom području i promenama bez sistemskog delovanja čoveka. Iz tih razloga razvile su osobine prilagodljivosti na klimu Kupreškog polja, hranu i otpornost na bolesti koje tu vladaju, što pored ispaše ima naročiti značaj na ukus i kvalitet mleka od koga se izrađuju sve vrste Kupreškog sira.
Vrste
[uredi | uredi izvor]U osnovi Kupreški sir se proizvodi u šest vrsta i to kao:
- Kupreški tvrdi punomasni sir od neobranog kravljeg mleka,
- Kupreški dimljeni sir,
- Kupreški sir sa začinima (kopriva, beli luk, luk, peršun i bosiljak),
- Baška sir sa začinima (biber, paradajz, čili i origano),
- Kupreški kozji sir (kombinacija kozjeg i kravljeg mleka),
- Kupreški planinski sir (kombinacija ovčijeg i kravljeg mleka, u odnosu 30% kravljeg i 70% ovčijeg, kao i u kombinaciji 50% – 50%).
Izvori
[uredi | uredi izvor]- ^ a b „Kupreški sir osvaja priznanja, u planu proboj na tržište Srbije”. www.ekapija.com (na jeziku: srpski). Pristupljeno 2024-07-25.
Spoljašnje veze
[uredi | uredi izvor]Vrste sireva |
---|
![]() |
![]() |