Gi de Mopasan
Gi de Mopasan | |
---|---|
![]() Gi de Mopasan | |
Lični podaci | |
Puno ime | Anri Rene Alber Gi de Mopasan |
Datum rođenja | 5. avgust 1850. |
Mesto rođenja | Turvil sir Arke, Francuska |
Datum smrti | 6. jul 1893.42 god.) ( |
Mesto smrti | Pariz, Francuska |
Obrazovanje | Licej Anri IV, Licej Pjer Kornej |
Književni rad | |
Period | 1879–1891 |
Uticaji od | Gistav Flober |
Potpis | ![]() |
Anri Rene Alber Gi de Mopasan (fr. Henry René Albert Guy de Maupassant;[1][2][2][3][4][5] Turvil sir Arke, 5. avgust 1850 — Pariz, 6. jul 1893) bio je francuski realistički pisac.
Mopasan je rođen u mestu Šato de Miromenil (Château de Miromesnil), kod Djepa u Francuskoj. Pisao je pripovetke i romane. Iako su njegovi "Stihovi" bili početnički neuspeh, Mopasan prozaist je postao "najveći pesnik maglene i hladne normandijske ravnice, neprolazne lepote njenih nežnih i strastnih pejzaža". Kad piše o ljudima, to su ljudi "koji su izgubili volju za životom". Čak i kad vole život, junaci njegovih novela i priča ne umeju da žive. Oni su žrtve strasti i tragičnih nesporazuma.[6][7]
Biografija
[uredi | uredi izvor]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/68/Maupassant_7_ans.jpg/165px-Maupassant_7_ans.jpg)
Mopasanovi su bili stara lorenska porodica koja se doselila u Normandiju sredinom 18. veka. Njegov otac se 1846. oženio Lorom de Poateven (Laure Le Poittevin), devojkom iz dobrostojeće građanske porodice. Lora i njen brat Alfred su se u detinjstvu često igrali sa sinom ruanskog hirurga, Gistavom Floberom, koji je kasnije snažno uticao na život Mopasana.[8] Bila je to žena neuobičajenog literarnog ukusa za to vreme, a vrlo dobro je poznavala klasike, naročito Šekspira. Budući da je bila razdvojena od muža, svoja dva sina, Gija i Ervea, podizala je sama.
Sve do svoje trinaeste godine, Gi je sa svojom majkom živeo u Etretau, gde je neometano rastao uživajući u blagodetima primorskog sela: znao je često sa ribarima ići u ribolov ili razgovarati sa lokalnim seljacima na njihovom dijalektu. Bio je toliko privržen majci da je, nakon što je upisan na bogosloviju u Ivetou, vrlo brzo uspeo u nastojanju da bude izbačen iz škole i da se vrati majci.[9] Iz te faze njegovog života potiče i njegova izražena odbojnost prema religiji.
Potom je bio poslat u ruanski Licej Pjer Kornej, gde je počeo da se interesuje za poeziju, ali se uspešno oprobao i u glumi.[10] Francusko-pruski rat izbio je ubrzo nakon što je Gi završio koledž 1870. godine, pa se on odmah prijavio kao dobrovoljac, časno se boreći na frontu. Nakon završetka rata 1871. godine, napustio je Normandiju i došao u Pariz, gde je sledećih deset godina radio kao pomorski službenik. U tih deset godina jedina razonoda mu je bila veslanje po Seni nedeljom i praznicima. U to vreme Gistav Flober mu je postao tutor i svojevrstan literarni vodič u njegovim književnim i novinarskim počecima. U Floberovoj kući susreo je ruskog romanopisca Ivana Turgenjeva i Emila Zolu, kao i mnoge druge predstavnike realizma i naturalizma. U to vreme piše pesme i kratke drame.
Godine 1878. prešao je u Ministarstvo javnog informisanja, gde je postao spoljni urednik nekoliko vodećih novina tog vremena kao što su Figaro, Žil Bla, Goloaz i L Eko d Pari, dok je svoje slobodno vreme posvetio pisanju romana i pripovedaka. Godine 1880. objavio je svoje prvo remek-delo Boule de suif, koje je odmah postiglo velik uspeh. Flober je to delo opisao kao „remek-delo za sva vremena“.
Mopasanov najplodniji period bio je od 1880. do 1891. Postavši slavan svojom prvom pripovetkom, marljivo je pisao i stvarao dva, a ponekad i četiri dela godišnje. Srećan spoj književnog talenta i smisla za biznis doneo mu je pravo bogatstvo. Godine 1881. objavio je prvu knjigu pripovedaka pod naslovom Kuća Telijeovih (La Maison Tellier), koja je u samo dve godine dostigla dvanaest izdanja. Godine 1883. završio je svoj prvi roman Jedan život (Une Vie), koji se za manje od godinu dana prodao u 25.000 primeraka.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Couverture_de_Bel-ami%2C_%C3%A9ditions_Flammarion.jpg/290px-Couverture_de_Bel-ami%2C_%C3%A9ditions_Flammarion.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f2/Maupassant_Tomb.jpg/150px-Maupassant_Tomb.jpg)
U svojim romanima je detaljnije razrađivao zaplete iz svojih pripovedaka. Njegov drugi roman, Bel-Ami, koji je izdat 1885, dostigao je trideset sedam izdanja za samo četiri meseca. Njegov tadašnji izdavač dobro je plaćao svako njegovo novo remek-delo, a tom periodu Mopasan je napisao i roman Pjer i Žan, koji mnogi smatraju njegovim najboljim romanom.
Od rođenja povučen, voleo je samoću i meditaciju. Često je putovao u Alžir, Italiju, Englesku, Bretanju, Siciliju, Overnju i sa svakog putovanja vraćao se sa novom knjigom. Krstario je na svojoj jahti „Bel-Ami“, nazvanoj po njegovom romanu. Ovako buran život nije ga sprečavao da se sprijatelji sa najslavnijim književnicima tog vremena: Aleksandar Dima Sin mu je bio kao drugi otac; u E le Benu je sreo Ipolita Tena i bio oduševljen ovim filozofom i istoričarem. Flober je i dalje igrao ulogu njegovog literarnog „kuma“. Mopasanovo prijateljstvo sa piscem Gonkurom bilo je kratkog veka: njegova otvorena i praktična narav suprotstavila se atmosferi tračeva, skandala, licemerja i podmetanja koju su Gonkur i njegov brat stvorili u salonima nameštaja iz 18. veka. Mrzeo je ljudsku komediju i društvenu farsu. U kasnijim godinama kod njega se razvila gotovo bolesna želja za samoćom i samoočuvanjem, uz stalan strah od smrti te manija proganjanja zajedno sa simptomima sifilisa zarađenog u mladosti. Godine 1891. potpuno je izgubio razum, a umro je dve godine kasnije, jula 1893, mesec dana pre 43. rođendana. Gi de Mopasan pokopan je na groblju Monparnas u Parizu.
Dela
[uredi | uredi izvor]Najvažnija dela
[uredi | uredi izvor]- Boule de suif, pripovetka, 1880.
- Kuća Telićevih (La Tela Tellier), zbirka pripovedaka, 1881.
- Jedan život (Une Vie, 1883)
- Bel-Ami (Bel-Ami, 1885)
- Posle ljubavi (Mont-Oriol, 1887)
- Pjer i Žan (Pierre et Jean, 1888)
- Jaka kao smrt (Fort comme la mort, 1888)
- Naše srce (Notre coeur, 1890)
Kratke priče
[uredi | uredi izvor]- "A Country Excursion"
- "A Coup d'État"
- "A Coward"
- "A Cremation"
- "Abandoned"
- "The Accent"
- "An Adventure in Paris"
- "Afloat"
- "After"
- "After wars"
- "Alexandre"
- "All Over"
- "Allouma"
- "An Artifice"
- "At Sea"
- "Babette"
- "The Baroness"
- "Bed 29"
- "Belhomme's Beast"
- "Bertha"
- "Beside Schopenhauer's Corpse"
- "Boitelle"
- "Châli"
- "Coco"
- "Confessing"
- "The Accursed Bread"
- "The Adopted Son"
- "The Apparition"
- "The Artist"
- "The Baroness"
- "The Beggar"
- "The Blind Man"
- "Boule de Suif" (Ball of Fat)
- "The Cake"
- "The Capture of Walter Schnaffs"
- "The Child"
- "The Christening"
- "Clair de Lune"
- "Cleopatra in Paris"
- "Clochette"
- "A Cock Crowed"
- "The Colonel's Ideas"
- "The Confession"
- "The Corsican Bandit"
- "The Cripple"
- "A Crisis"
- "The Dead Girl (a.k.a. "Was it a Dream?")"
- "Dead Woman's Secret"
- "The Deaf Mute"
- "Denis"
- "The Devil"
- "The Diamond Necklace"
- "The Diary of a Madman"
- "Discovery"
- "The Dispenser of Holy Water"
- "The Donkey"
- "The Door"
- "The Dowry"
- "Dreams"
- "The Drowned Man"
- "The Drunkard"
- "Duchoux"
- "A Duel"
- "The Effeminates"
- "The Englishman of Etretat"
- "Epiphany"
- "The False Gems"
- "A Family"
- "A Family Affair"
- "Farewell"
- "The Farmer's Wife"
- "Father Matthew"
- "A Father's Confession"
- "The Fishing Hole"
- "Fascination"
- "The Father"
- "Father Milon"
- "Fear"
- "Femme Fatale"
- "The First Snowfall"
- "Florentine"
- "Forbidden Fruit"
- "Forgiveness"
- "Found on a Drowned Man"
- "Friend Joseph"
- "Friend Patience"
- "The Frontier"
- "The Gamekeeper"
- "A Ghost"
- "Ghosts"
- "The Grave"
- "The Graveyard Sisterhood"
- "The Hairpin"
- "The Hand"
- "Growing Old"
- "Happiness"
- "Hautot Senior and Hautot Junior"
- "His Avenger"
- "The Highway Man"
- "The Horla, or Modern Ghosts"
- "The Horrible"
- "The Hostelry"
- "A Humble Drama"
- "The Impolite Sex"
- "In the Country"
- "In the Spring"
- "In the Wood"
- "Indiscretion"
- "The Inn"
- "The Jewelry"
- "Julie Romaine"
- "The Kiss"
- "The Lancer's Wife"
- "Lasting Love"
- "Legend of Mont St. Michel"
- "The Legion of Honour"
- "Lieutenant Lare's Marriage"
- "The Little Cask"
- "Little Louise Roque"
- "A Lively Friend"
- "The Log"
- "Looking Back"
- "The Love of Long Ago"
- "Madame Baptiste"
- "Madame Hermet"
- "Madame Husson's Rosier"
- "Madame Parisse"
- "Madame Tellier's Establishment"
- "Mademoiselle Cocotte"
- "Mademoiselle Fifi"
- "Mademoiselle Pearl"
- "The Maison Tellier"
- "The Magic Couch"
- "Magnetism"
- "Mamma Stirling"
- "The Man with the Pale Eyes"
- "The Marquis de Fumerol"
- "Marroca"
- "Martine"
- "The Mask"
- "A Meeting"
- "A Million" (Un Million)
- "Minuet"
- "Misti"
- "Miss Harriet"
- "The Model"
- "Moiron"
- "Monsieur Parent"
- "Moonlight"
- "The Moribund"
- "Mother and Son"
- "A Mother of Monsters"
- "Mother Sauvage"
- "The Mountain Pool"
- "The Mustache"
- "My Twenty-Five Days"
- "My Uncle Jules"
- "My Uncle Sosthenes"
- "My Wife"
- "The Necklace"
- "A New Year's Gift"
- "The Night: A Nightmare"
- "No Quarter" (French Le père Milon)
- "A Normandy Joke"
- "Old Amable"
- "Old Judas"
- "An Old Man"
- "The Old Man"
- "Old Mongilet"
- "On Horseback"
- "On the River"
- "On a Spring Evening"
- "The Orphan"
- "Our Friends The English"
- "Our Letters"
- "A Parricide"
- "The Parrot"
- "A Passion"
- "The Patron"
- "The Penguin's Rock"
- "The Piece of String"
- "Pierrot"
- "Pierre et Jean"
- "The Port"
- "A Portrait"
- "The Prisoners"
- "The Protector"
- "Queen Hortense"
- "A Queer Night in Paris"
- "The Question of Latin"
- "The Rabbit"
- "A Recollection"
- "Regret"
- "The Rendez-vous"
- "Revenge"
- "The Relic"
- "The Reward"
- "Roger's Method"
- "Roly-Poly" (Boule de Suif)
- "The Rondoli Sisters"
- "Rosalie Prudent"
- "Rose"
- "Rust"
- "A Sale"
- "Saint Anthony"
- "The Shepherd's Leap"
- "The Signal"
- "Simon's Papa"
- "The Snipe"
- "The Son"
- "Solitude"
- "The Story of a Farm Girl"
- "A Stroll"
- "The Spasm"
- "Suicides"
- "Sundays of a Bourgeois"
- "The Terror"
- "The Test"
- "That Costly Ride"
- "That Pig of a Morin"
- "Theodule Sabot's Confession"
- "The Thief"
- "Timbuctoo"
- "Toine"
- "Tombstones"
- "Travelling"
- "A Tress of Hair"
- "The Trip of the Horla"
- "True Story"
- "Two Friends"
- "Two Little Soldiers"
- "The Umbrella"
- "An Uncomfortable Bed"
- "The Unknown"
- "Useless Beauty"
- "A Vagabond"
- "A Vendetta"
- "The Venus of Branzia"
- "En Voyage"
- "Waiter, a "Bock"
- "The Wardrobe"
- "Was it a Dream?"
- "A Wedding Gift"
- "Who Knows?"
- "A Widow"
- "The Will"
- "The Wolf"
- "The Wooden Shoes"
- "The Wreck"
- "The Wrong House"
- "Yvette Samoris"
- "The Hermit"
Novele
[uredi | uredi izvor]- Une Vie (1883)
- Bel-Ami (1885)
- Mont-Oriol (1887)
- Pierre et Jean (1888)
- Fort comme la mort (1889)
- Notre Cœur (1890)
- L'Angelus (1910) - unfinished
- L'Âmé Éntrangère (1910) - unfinished
Kolekcije kratkih priča
[uredi | uredi izvor]- Les Soirées de Médan (with Zola, Huysmans et al. Contains Boule de Suif by Maupassant) (1880)
- La Maison Tellier (1881)
- Mademoiselle Fifi (1883)
- Contes de la Bécasse (1883)
- Duchoux[11]
- Miss Harriet (1884)
- Les Sœurs Rondoli (1884)
- Clair de lune (1884) (contains "Les Bijoux")
- Yvette (1884)
- Contes du jour et de la nuit (1885) (contains "La Parure" or "The Necklace")
- Monsieur Parent (1886)
- La Petite Roque (1886)
- Toine (1886)
- Le Horla (1887)
- Le Rosier de Madame Husson (1888)
- La Main gauche (1889)
- L'Inutile Beauté (1890)
Putopisi
[uredi | uredi izvor]- Au soleil (1884)
- Sur l'eau (1888)
- La Vie errante (1890)
Poezija
[uredi | uredi izvor]- Des Vers (1880)[12] containing Nuit de Neige
Napomene
[uredi | uredi izvor]Biografija iz uvoda je preveden tekst iz javnog vlasništva.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ „Maupassant, Guy de”. Lexico UK English Dictionary. Oxford University Press. Arhivirano iz originala 16. 7. 2021. g.
- ^ a b „Maupassant, Guy de”. Longman Dictionary of Contemporary English. Longman. Pristupljeno 21. 8. 2019.
- ^ „Maupassant”. Random House Webster's Unabridged Dictionary.
- ^ „Maupassant”. Collins English Dictionary. HarperCollins. Pristupljeno 21. 8. 2019.
- ^ „Maupassant”. Merriam-Webster Dictionary. Pristupljeno 21. 8. 2019.
- ^ Gi de Mopasan: Pariske priče, IP Svetovi, Novi Sad 1993, kratka nota na zadnjoj korici
- ^ Gi de Mopasan: Priče iz Normandije, IP Svetovi, Novi Sad 1993, kratka nota na zadnjoj korici
- ^ „Maupassant's Apprenticeship with Flaubert”. 2. 7. 2023.
- ^ „Biographie de Guy de Maupassant”. @lalettre.com. Pristupljeno 9. 12. 2014.
- ^ Lycée Pierre Corneille de Rouen - History
- ^ „'Duchoux' by Guy De Maupassant | Major English | Class 12 - Mero Notice” (na jeziku: engleski). Arhivirano iz originala 01. 02. 2023. g. Pristupljeno 2021-04-05.
- ^ The Tales of Maupassant. New York: Heritage Press. 1964.
Literatura
[uredi | uredi izvor]- Abamine, E. P. (1989). „German-French Sexual Encounters of the Franco-Prussian War Period in the Fiction of Guy de Maupassant”. CLA Journal. 32 (3): 323—334. JSTOR 44322032.
- Dugan, John Raymond (2014). Illusion and reality: a study of descriptive techniques in the works of Guy de Maupassant. Walter de Gruyter..
- Fagley, Robert (2014). Bachelors, Bastards, and Nomadic Masculinity: Illegitimacy in Guy de Maupassant and André Gide. Cambridge Scholars Publishing. online (PDF).
- Harris, Trevor A. (1990). Le V. Maupassant in the Hall of Mirrors: Ironies of Repetition in the Work of Guy de Maupassant. Springer..
- Rougle, Charles (1989). „Art and the Artist in Babel's "Guy de Maupassant"”. The Russian Review. 48 (2): 171—180. JSTOR 130325. doi:10.2307/130325.
- Sattar, Atia. "Certain Madness: Guy de Maupassant and Hypnotism". Configurations 19.2 (2011): 213–241. regarding both versions of his horror story "The Horla" (1886/87). online
- Stivale, Charles J. (1994). The art of rupture: narrative desire and duplicity in the tales of Guy de Maupassant. University of Michigan Press..
Spoljašnje veze
[uredi | uredi izvor]- Works by Gi de Mopasan in eBook form na sajtu Standard Ebooks
- Guy de Maupassant French Writer, Wriotten by: René Dumesnil, Martin Turnell from Encyclopaedia Brittanica
- Maupassantiana, a French scholar's website on Maupassant and his works
- Guy de Maupassant na sajtu Projekat Gutenberg (jezik: engleski)
- Gi de Mopasan na sajtu Internet Archive (jezik: engleski)
- Gi de Mopasan na sajtu LibriVox (jezik: engleski)
- Université McGill: le roman selon les romanciers Arhivirano na sajtu Wayback Machine (4. avgust 2021) Recensement et analyse des écrits non romanesques de Guy de Maupassant
- Works by Guy de Maupassant at Online Literature (HTML)
- Works by Guy de Maupassant in Ebooks (jezik: francuski)
- Works by Guy de Maupassant (text, concordances and frequency list)
- (jezik: francuski) Oeuvres de Maupassant, à Athena
- Guy de Maupassant timeline and stories at AsNotedIn.com
- Complete list of stories by Guy de Maupassant at Prospero's Isle.com
- Gi de Mopasan na sajtu LibriVox (jezik: engleski)
- Petri Liukkonen. "Guy de Maupassant". Books and Writers
- Guy de Maupassant's The Jewels audiobook with video at YouTube
- Guy de Maupassant's The Jewels audiobook at Libsyn