Drivast

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Skadar, Drivast i okolna mjesta u Srednjem vijeku.

Drivast (lat. Drivastum, Drivastium, alb. Drishti) je bio jedno od glavnih utvrđenja na sjeveru današnje Albanije, tokom srednjeg veka. Podignut je brdu, na oko 800 metara nadmorske visine i četvorougaonog je oblika, sa visokim bedemima i kulama.

Ilirska tvrđava[uredi]

Antička tvrđava Ilira, osvojena od Rimljana štitila je put prema Dardaniji, Meziji i Dakiji. Sa Sapom i Danjom, ubrajao se u male kasnoantičke episkopske gradove i bio je najvažniji od pomenutih mjesta u zaleđu Skadra. Kasnije je gradska tvđava sa okolinom pripala Istočnom rimskom carstvu.

Pod Vizantijom[uredi]

Kao Drivastium se prvi put pominje u IX vijeku. Važio je za značajnu kariku u sistemu odbrane srednjovjekovnog Skadra i eparhije Drivast. Po papskoj buli, od 8. januara 1089. godine, Drivast je kao episkopija (zajedno sa dukljanskom, kotorskom, ulcinjskom, svačkom, skadarskom, polatskom, srpskom, bosanskom i travunskom episkopijom) potpao pod Barsku arhiepiskopiju. Nema dokaza da je Drivast (kao ni Sapa, Sard ili Danj) ulazio u sastav srednjovjekovne države Duklje, mada se zna da je, u njihovoj neposrednoj blizini bila rezidencija njenih vladara, u Skadru. Grad, u tom periodu, za gospodare Duklje nije imao neku značajniju ulogu.

U državi Nemanjića[uredi]

Poslije srpsko-ugarskih uspjeha u borbi protiv Vizantije i osvajanja Moravsko-vardarske doline, Stefan Nemanja prenosi akcije u pravcu Duklje i Dalmacije, pa 1184- 1185. godine, između ostalih mjesta u Duklji, osvaja i Drivast, priključujući ga Raškoj. U Kraljevini Srbiji, Drivast zajedno sa Danjom, dobija značajniju ulogu i intezivnije se razvija. Godine 1242. nakon povratka iz pohoda u Ugarsku i bezuspješne opsade Ulcinja, Drivast su opustošili Mongoli. Tvrđava je u sastavu srpske države do kraja XIV vijeka. Vladika iz Drivasta (Dioklejski crkveni sabor) je bio Petar.

Drivast Balšića i Mlečana[uredi]

Drivast prelazi u ruke Balšića (1362. ili 1363. godine). Pod osmanskom ucjenom za davanje slobode, 1392. godine, grad je od strane zarobljenog gospodara Zete, Đurađa II Stracimirovića Balšića, predat Osmanlijama. Zahvaljujući malom broju gradske vojne posade, Drivast je oktobra 1395. godine osvojen i vraćen u okvire Zete. Godinu dana kasnije, shvativši da ga ne može dugo držati van domašaja Osmanlija, Đurađ II je (pored Skadra sa okolinom, Svetog Srđa, ostrva Skadarskog jezera, teritorije lijeve strane Bojane do mora, tvrđave Šati i carine u Danju) sporazumom od 14. aprila 1396. i Drivast sa okolinom ustupio Mlečanima, uz godišnju proviziju od 1000 dukata. Godine 1399. u okolini Drivasta je izbila pobuna protiv Venecije, zbog visokih poreza, za koje su nerede Mlečani krivili i Đurađa II. Shvatajući strategijski značaj tvrđave i plodne okoline skadarskog kraja, u maju 1419. godine, novi gospodar Zete Balša III djelimično zauzima Drivast, a mletačka posada (40 ljudi sa načelnikom Đakomom Korerom) zabarikadirala se u glavnom utvrđenju. Poslije duže opsade, krajem avgusta iste godine, tvrđava pada u ruke Balše III. Nakon njegove smrti (28. aprila 1421), opunomoćenici Drivasta su svojevoljno predali grad i tvrđavu Mlečanima (Đakomu Dandolu) 10. maja 1421. godine.

Srpski despoti u Drivastu[uredi]

Već tokom avgusta 1421. godine, ujak i naslednik Balše III, srpski despot Stefan Lazarević, stiže sa vojskom u Zetu i, između ostalog, zauzima i Drivast. Poznato je da je njegov naslednik, despot Đurađ Branković, u Drivastu imao svog vojvodu, Divka Zaulovića. U nemilosti kod Turaka, srpski despot se sklonio u Ugarsku, a Veliki bosanski vojvoda, Stefan Vukčić Kosača, prodorom u Zetu otpočinje borbu sa Mlečanima i osvaja Bar 1442. U kontraofanzivi, prije napada na Bar (koji su držali ljudi vovjvode Kosače) preko Skadra je u osvajanje Drivasta Đurađa Brankovića krenuo mletački vojvoda, Danilo Đurić. Predstavnici grada su im bez borbe ustupili tvrđavu 5. avgusta 1442. godine. Najzaslužnijim za predaju Drivasta, Mlečani su smatrali uglednog gradskog patricija Belacija Ungara i vojvodu despota, Divka Zulovića (koji im je i predao tvrđavu).

U Otomanskoj imperiji[uredi]

Mletački Drivast je osvojen od Osmanlija, septembra 1478. godine.

Ostaci utvrđenja[uredi]

Ostaci ove tvrđave i danas postoje u regionu Posrriba, selo Drišti, šest kilometara od mosta Mesi i 15 km istočno od Skadra. U njemu se sačuvao i trag građevinske djelatnosti iz VIII ili IX vijeka: mala trikonhonalna crkva (kapela) ispod samog grada. Po tipu građevine, porijeklo joj je u sličnim kasnoantičkim crkvicama VI vijeka.

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

Vidi još[uredi]