Etiopska visoravan

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Etiopska visoravan
Ethiopia Topography.png
Etiopska visoravan
Koordinate12° 32′ 00″ N 41° 23′ 08″ E / 12.53333° SGŠ; 41.38556° IGD / 12.53333; 41.38556 12° 32′ 00″ N 41° 23′ 08″ E
Geografija
DržaveEtiopija, Eritreja
Geologija
Starost stena75 miliona godina

Etiopska visoravan (stariji naziv Abisinska visoravan) je veliki plato ispresecan planinskim masivima koji se proteže od Eritreje, Etiopije, do severne Somalije i Roga Afrike. Etiopska visoravan predstavlja najviši i površinom najprostraniji plato na čitavom Afričkom kontinentu, a visina retko pada ispod 1.500 m, dok se planinski vrhovi uzdižu do 4550 m.[1] Zbog toga, Etiopsku visoravan često zovu Krov Afrike, a ponekad i Eritrejska visoravan.

Etiopska visoravan sa vrhom Rac Dašan

Geografske osobine[uredi | uredi izvor]

Semiensko gorje

Visoravan je podeljena Velikom rasednom dolinom na severozapadni i jugoistočni deo, na kome se nalaze brojna slana jezera.

Severozapadni deo prostire se kroz etiopske regije; Tigraj i Amhara, u njemu se nalazi Nacionalni park Semijen sa Semijenskim planinama na kojima je najviši vrh Etiopije — Ras Dašan (4.620 m). Na severozapadu se nalazi i Tana, izvorište Plavog Nila.

Na jugoistočnom delu visoravni, najviši vrhovi nalaze se u zoni Bale u etiopskoj regiji Oromija, to su planine Bale u Nacionalnom parku Bale, i gotovo su jednako visoke kao one u Semijenu, sa vrhovima iznad 4.000 m, kao što su Tulu Demtu (sa svojih 4.337 m, to je drugi najviši vrh u Etiopiji) i Batu (4.307 m).

Geološke karakteristike[uredi | uredi izvor]

Dendi Kaldera, ugašeni vulkan na Etiopskoj visoravni

Etiopska visoravan je počela da se uzdiže pre 75 miliona godina, kad je magma iz zemljine utrobe uzdignula široku kupolu drevnih afričkih stena (afrički kraton). Tada je nastala i Velika rasedna dolina koja je podelila područje Etiopske visoravni na tri dela, i odvojila Južnoarapske planine Arabijskog poluostrva koje je geološki deo drevnog etiopskog planinskog sistema, rasedom koji je ispunilo Crveno more i Adenski zaliv i odvojio Afriku od Arabije.

Ekosistem visoravni[uredi | uredi izvor]

Gelada pavijani

Budući da je Etiopska svisoravan u neposrednoj blizini ekvatora, to daje čitavoj visoravni neočekivano umerenu klimu. Kako je visoravan oivičena visokim planinama, one služe kao barijera za monsunske vetrove s Indijskog okeana, za vreme sezone kiša, od juna do sredine septembra.

Ove jake kiše uzrokovale su letnje poplave Nila, fenomen koji je u doba antike zbunjivao Grke.

Etiopska visoravan ima sličnu floru i faunu poput ostalih planinskih područja Afrike, a to je specifičan afroplaninski živi svet.

Neke od endemičnih vrsta Etiopske visoravni su gelada pavijan, etiopski vuk, etiopski kozorog, planinska nijala, Crocidura phaeura, Crocidura harenna, Crocidura macmillani, Tachyoryctes macrocephalus.

Izvori[uredi | uredi izvor]

  1. ^ Paul B. Henze, Layers of Time (New York: Palgrave, 2000), pp. 2.

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]