Milić od Mačve

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Milić od Mačve
Milić od Mačve wiki photo.jpg
Milić od Mačve u Srbu, 1990.
Puno ime Milić Stanković
Datum rođenja (1934-10-30)30. oktobar 1934.
Mesto rođenja Belotić
Kraljevina Jugoslavija
Datum smrti 8. decembar 2000.(2000-12-08) (66 god.)
Mesto smrti Beograd
SR Jugoslavija

Milić od Mačve, pravo ime Milić Stanković, (Belotić, 30. oktobar 1934Beograd, 8. decembar 2000) je bio jedan od najpoznatijih srpskih slikara XX veka.

Biografija[uredi]

Srednjoškolsko obrazovanje je završio u Šabačkoj gimnaziji. Upisao je studije arhitekture u Beogradu, a potom Akademiji likovnih umetnosti (danas, Fakultet likovnih umetnosti)[1] gde je diplomirao 1959. godine. Nakon toga je bio na studijskom boravku u Parizu. Prvu samostalnu izložbu otvorio je 1. septembra 1959. u Beogradu. Prvu samostalnu izložbu u inostranstvu imao je 1964. godine u Ženevi. Član je Udruženja likovnih umetnika Srbije (ULUS) od 1960. godine. Tokom 1964. i 1965. godine živeo je i radio u Parizu, potom u Beogradu, Briselu, Belotiću, na Zlatiboru i na Pirosu (Grčka). Bio je jedan od 13 članova društva „Mediala“.

Atelje Milića od Mačve na Zlatiboru

Na njegovim slikama dominiraju lebdeći balvani po kojima je naročito poznat, zatim užarene lopte i sante leda. Njegovi uzori u slikarstvu bili su Boš, Brojgel, Ivan Generalić i Salvador Dali, a za njegovo slikarstvo bi se moglo reći da je svojstvena mešavina figurativnog nadrealizma i naivne umetnosti. Osim slikanja bavio se i arhitekturom (projektovao je i sagradio tri ateljea), vajarstvom i pisanjem poezije.

Prva međunarodna monografija njegovih slika i crteža je bila publikovana u Rimu 1982. godine u kojoj je 51 kolor reprodukcija njegovih slika, preko 20 crno-belih ilustracija, oko 40 crteža perom, i 10 fotografija. Autor ove monografije, čiji je naslov bio Militch de Matchva, je bio sam Milić kojoj je dodano pet pregleda-eseja likovnih kritičara o njegovom radu[2].

U svome rodnom mestu, selu Belotiću, Milić od Mačve podigao je Radovan-kulu (po ocu Radovanu) i osnovao Mačvansku slikarsku i pesničku školu[3].

Povodom komemoracije 600. godišnjice Kosovke bitke, 28. juna 1989, Milić od Mačve je priredio izložbu slika u dvorištu manastira Gračanice. Milić se na ovoj izložbi predstavio sa 40 slika u ulju i dvadesetak crteža inspirisanih kosovskom epopejom i legendom. Otvaranju izložbe, postavljene u šatoru u manastirskom dvorištu, prethodio je ceremonijal koji koji je umetnik izveo sa svojom "ženskom četom" (ženom i njegove četiri kćeri) i saradnicima[4] Pored izložbe slika, na ovoj komemoraciji, kneževu trpezu je osmislio Milić.

Imao je specifičan stil odevanja: crni plašt sličan mantiji, crnu beretku i štap nalik na vladičanski.

Gradu Kruševcu ostavio je oko 130 slika, uglavnom ulja na platnu, uz nekoliko akvarela i grafika.

Njegova ćerka je poznata multimedijalna umetnica Simonida Stanković.

Preminuo je 8. decembra 2000. godine i sahranjen u Aleji zaslužnih građana na Novom groblju u Beogradu.

Politička aktivnost i stavovi[uredi]

Milić je jednu svoju izložbu slika 1962, koja je tada bila zabranjena, posvetio slikaru Savi Šumanoviću, „od ustaškog zverinja umorenog” kako on tada reče, zato što je bio Srbin i što je svoje slike potpisivao ćirilicom, koju su ustaške vlasti zabranile 1941. godine[5].

Nebojša Popov[6] piše da je Milić proslavio posetu Gorbačova Jugoslaviji slikom na kojoj je Gorbačov prikazan kao arhanđel Mihailo sa šajkačom na glavi i srpskim opancima na nogama.

Graubar (Stephen Richards Graubard) piše da je Milić slikar-ekstremist koji tvrdi da je papinski prodor na istok zasnovan na kreaciji veštačke hrvatske nacije a plod ekstremnog prozelitizma je nacistička Nezavisna država Hrvatska[7].

Hrvatska autorica Mirjana Prošić-Dvornić [8] priznaje da je Milić bio svetski poznat akademski slikar visokog i neupitnog umetničkog nivoa, ali ga u isto vreme optužuje da je bio "etno-genetički i etimološki ekspert" koji je pokušao da dokaže, na osnovi pseudonaučnih mitova, da su Srbi pranacija sveta, pupak Evrope. Devedesetih godina XX veka istupao je u javnosti kao zastupnik Srpske autohtonističke škole, koja smatra da su Srbi, Sloveni i Indoevropljani autohtoni na Balkanskom poluostrvu od praistorije. Verovao je u Teslino tajno oružje i pominjao ga u vidu pretnje „ako samo jedna bomba padne na Beograd..."[9]. Bio je protivnik Srpske akademije nauka i umetnosti i predlagao da se nekim akademicima oduzmu doktorske titule. U nekim krugovima važio je za jednog od najvećih srpskih rodoljuba.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

  1. ^ Tokom studija Milić od Mačve ilustrovao tekstove za „Politiku“ („Politika“, 9. novembar 2014)
  2. ^ Serbian Studies, Volumes 11-12, North American Society for Serbian Studies, 1997 - p. 198
  3. ^ Slobodan Ristanović: Kroz Srbiju i Crnu Goru, KSE-NA, 2005 str. 120
  4. ^ Đorđe Jevtić: Bitka za Kosovo: šest vekova posle, sveska 1 Novi svet, 1995 str. 189
  5. ^ Milan Bulajić: Ustaški zločini genocida i suđenje Andriji Artukoviću 1986. godine, Book 3 Izdavačka radna organizacija "Rad", 1988 str. 35
  6. ^ Nebojša Popov: Radiographie d'un nationalisme: les racines serbes du conflit yougoslave, Editions de l'Atelier, 1998 p 146
  7. ^ Stephen Richards Graubard: Exit from Communism, Transaction Publishers, Jan 1, 1993 ISBN 9781412823180 p. 163
  8. ^ Mirjana Prošić-Dvornić: Apocalyptic Thought and Serbian Identity: Mythology, Fundamentalism, Astrology, and Soothsaying as part of Political Propaganda in Ethnologia Balcanica, Vol 4 (2000), LIT Verlag Münster page 174.
  9. ^ Teslino tajno oružje Arhivirano na sajtu Wayback Machine (februar 21, 2009) (na jeziku: engleski), Pristupljeno 13. 4. 2013.

Spoljašnje veze[uredi]