Realni socijalizam

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Realni socijalizam ili real-socijalizam je izraz kojim su se od 1970-ih označavalo društveno-političko uređenje odnosno zvanična ideologija SSSR-a i drugih država koje su pripadale Istočnom bloku.[1]

Taj su izraz prvi počeli da koriste sovjetski i drugi istočnoblokovski teoretičari kako bi istakli razlike između njihovog sistema, odnosno shvatanja socijalizma u odnosu na razne socijalističke sisteme, u većoj ili manjoj meri inspirisanih marksizmom-lenjinizmom, koji se od druge polovine 20. veka pojavljuju u raznim državama - Titovoj Jugoslaviji, maoističkoj NR Kini, kao i u nizu dekolonizovanih zemalja Trećeg sveta čiji su novi vođe svoje režime nazivali socijalističkima.

Izraz realni je imao dvostruko značenje. S jedne strane se njime implicitno priznavala nesavršenost, odnosno realnost takvih režima nasuprot idealima kojima je trebalo da teže. S druge strane se tvrdilo da su takvi socijalistički sistemi jedini mogući u tadašnjim istorijskim prilikama, odnosno isticala se njihova pragmatičnost nasuprot radikalnijem, odnosno utopističkom tumačenju marksizma-lenjinizma karakterističnim kako za maoizam, tako i za razne pokrete Nove levice koji se javljaju od 1960-ih.

Izraz realni socijalizam su kasnije prihvatili i kritičari sovjetskog sistema. Tako je zvanična ideologija SFRJ istočnoblokovske zemlje nazivala realsocijalističkim kako bi opisivala plansku privredu nasuprot socijalističkog samoupravljanja. Isti su izraz prihvatili i antikomunisti i desničari kako bi istakli da je sovjetski tip socijalizma, kojeg karakteriše totalitarni jednopartijski sistem, neefikasna planska privreda, represija, jedini pravi socijalizam, odnosno da svaki pokušaj da se uspostavi socijalizam dovodi do takvih rezultata.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Literatura[uredi]

Spoljašnje veze[uredi]

  • (na jeziku: engleski) real socialism from A Dictionary of Sociology, 1998, originally published by Oxford University Press
  • (na jeziku: poljski) SOCJALIZM REALNY, Encyklopedia Interia