Srednjovekovni spomenici na Kosovu
Srednjovekovni spomenici na Kosovu | |
---|---|
![]() U smeru kazaljke na satu, počevši od gore levo: crkva manastira Pećka patrijaršija, Bogorodica Ljeviška, crkva manastira Visoki Dečani, prozor na crkvi manastira Visoki Dečani, crkva manastira Gračanica, freska Hrista iz Bogorodice Ljeviške | |
Svetska baština Uneska | |
Zvanično ime | Srednjovekovni spomenici na Kosovu Medieval Monuments in Kosovo |
Mesto | Kosovo i Metohija, Srbija |
Koordinate | 42° 39′ 40″ S; 20° 15′ 56″ I / 42.6611° S; 20.2656° I |
Površina | 288 ha (31.000.000 sq ft) |
Uključuje | |
Kriterijum | kulturna: ii, iii, iv |
Referenca | 724. |
Upis | 2004. (28. sednica) |
Dodatni upis | 2006. |
Ugroženost | 2006– |
Srednjovekovni spomenici na Kosovu (engl. Medieval Monuments in Kosovo) predstavljaju Uneskov subjekat na listi Svetske baštine koji se nalazi u Srbiji, odnosno na Kosovu i Metohiji. Sastoji se od četiri crkve i manastira Srpske pravoslavne crkve: manastira Visoki Dečani, manastira Pećka patrijaršija, crkve Bogorodica Ljeviška i manastira Gračanica.
Godine 2004. Unesko je na listu Svetske baštine upisao Visoke Dečane, da bi dve godine kasnije tu uvrstio i ostala tri manastira. Svi oni se na listi nalaze pod imenom Srednjovekovni spomenici na Kosovu (engl. Medieval Monuments in Kosovo), a od 2006. deo su spiska ugroženih mesta Svetske baštine.[1]
Kontroverze
[uredi | uredi izvor]U toku je kontroverza oko nastojanja Republike Kosovo[a] da se pridruži Unesku, što bi rezultiralo time da se ovi lokaliteti nađu na listi Kosova, a ne Srbije.[2] Nakon 1999. sve četiri svetinje su se našle na udaru albanskih ekstremista i bivših pripadnika terorističke Oslobodilačke vojske Kosova (OVK) nakon rata na Kosovu i Metohiji i dolaska snaga KFOR-a, posebno tokom martovskog pogroma 2004, kada je Bogorodica Ljeviška teško oštećena.[3][4][5][6] U oktobru 2015. Izvršni odbor Uneska prihvatio je zahtev Kosova za članstvo. Zahtev za članstvo je izglasan na Generalnoj konferenciji Uneska u novembru 2015.[7]
Unesko nije prihvatio članstvo Kosova, a predlog nije uspeo da dobije dvotrećinsku većinu na Generalnoj konferenciji u Parizu 9. novembra 2015.[8][9] Jedan od primarnih razloga za odbijanje zahteva Albanaca bio je martovski pogrom 2004,[10][11][12] kada je mnoštvo pravoslavnih svetinja oskrnavljeno, oštećeno ili uništeno,[13][14] uključujući i Bogorodicu Ljevišku koja je deo Svetske baštine.[15][16] Bogorodica Ljeviška je i danas stalna meta pljačkaša.[17]
Galerija
[uredi | uredi izvor]Vidi još
[uredi | uredi izvor]Napomene
[uredi | uredi izvor]- ^ Republika Kosovo (alb. Republika e Kosovës) jednostrano je proglašena država na teritoriji Republike Srbije, protivno Ustavu Republike Srbije i Rezoluciji Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1244. Prema Rezoluciji, cela teritorija Kosova i Metohije, pravno gledano, nalazi se u sastavu Srbije dok ne bude postignuto konačno rešenje. Srbija ne priznaje jednostrano otcepljenje, po međunarodnom pravu, njene teritorije, preciznije autonomne pokrajine pod privremenom upravom Ujedinjenih nacija (UNMIK). Vlada sa sedištem u Prištini ima defakto vlast nad većinom teritorije, dok pojedine strukture Srbije funkcionišu na severu i u srpskim enklavama.
Reference
[uredi | uredi izvor]- ^ Todorović, Miloš (2022). „Upotreba nasleđa u spoljnoj politici Republike Srbije:kratak pregled dosadašnje prakse i saveti za dalji razvoj”. Napredak. 3 (1): 87. doi:10.5937/napredak3-36644. Pristupljeno 6. 9. 2023.
- ^ „Controversy Rages Over Kosovo's UNESCO Membership”, Radio Free Europe, 22. 10. 2015
- ^ „Safeguarding of Cultural Heritage in Kosovo”. UNESCO. 2005.
- ^ „Protection and Preservation of Cultural Heritage in Kosovo” (PDF). UNESCO. 2005. str. 7, 8.
- ^ „The Violence: Ethnic Albanian Attacks on Serbs and Roma”. Human Rights Watch. jul 2004.
- ^ „Reconstruction Implementation Commission for Serbian Orthodox Religious Sites in Kosovo”. Council of Europe. 2005.
- ^ „Kosovo Moves Closer To UNESCO Membership”.
- ^ „UNESCO General Conference rejects membership for Kosovo”.
- ^ „UNESCO Rejects Membership for Kosovo in Victory for Serbia - The New York Times”. www.nytimes.com. Arhivirano iz originala 2015-11-10. g.
- ^ „FM: Albania files request for Kosovo's UNESCO admission”.
- ^ „Albania Applied for Kosovo's Admission to UNESCO - Independent.mk”. Arhivirano iz originala 2017-05-29. g. Pristupljeno 2015-11-09.
- ^ „Kosovo hopes to join UNESCO; vows to protect Serb heritage - Business Insider”. www.businessinsider.com. Arhivirano iz originala 2015-12-22. g.
- ^ RIC, RECONSTRUCTION IMPLEMENTATION COMMISSION FOR ORTHODOX RELIGIOUS SITES IN KOSOVO ACTIVITY REPORT
- ^ „Six years since March violence in Kosovo”. B92. 17. 3. 2010. Pristupljeno 7. 9. 2015.
- ^ For details and photos see here: http://www.spc.rs/eng/prizren_our_lady_ljevis_xiv_century_burnt_inside_photo_2232004 Arhivirano na sajtu Wayback Machine (20. decembar 2013)
- ^ „Eighth anniversary of violence against KiM Serbs”. OrthoChristian.Com. Pristupljeno 2022-09-30.
- ^ See the link: „News | Orthodoxy Cognate PAGE – International Orthodox Christian News”. Arhivirano iz originala 2015-12-23. g. Pristupljeno 2015-11-09.
Spoljašnje veze
[uredi | uredi izvor]- Srednjovekovni spomenici na Kosovu na zvaničnom sajtu Uneska