Palata Sotira Ilića u Leskovcu

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu
Palata Sotira Ilića

Palata Sotira Ilića je jedan od retkih primera sačuvane arhitekture sa početka 20. veka. Sagrađena je 1911 godine, a pripadala je Sotiru Iliću, leskovačkom industrijalcu. 1989. je proglašena spomenikom kulture. Palata je od retkih sačuvanih primeraka graditeljstva sa početka HH veka u Leskovcu.[1]

Sotir Ilić[uredi]

Oštećena kuća Sotira Ilića tokom savezničkog bombardovanja Leskovca 6. septembra 1944. godine. Fotografija je deo zbirke Narodnog muzeja u Leskovcu

Sotir Ilić je bio jedan od šestorice sinova poznatog leskovačkog industrijalca Koste Ilića Mumdžije. Kosta Ilić je bio jedan od osnivača tekstilne industrije u Leskovcu. Od 1891. godine, posle završetka školovanja u Ljubljani, Sotir Ilić počeo je da radi u fabrici svoga oca. Uvećanje kapitala i širenje poslovnih veza, konkretno sa Bugraskom, kao i činjenica da je bio upoznat sa savremenom građanskom arhitekturom,[1] dovelo je do izgradnje palate, čiji je glavni investitor bio Manuel Ilijev, bugarski inudstrijalac i tast Sotira Ilića.[2]

Palata je izgrađena u tadašnjoj Novoj ulici (danas Radoja Domanovića 1). Prostor ispred kuće je bio popločan kamenim trotoarom, što je u to vreme u Leskovcu bio redak prizor.[1] Palata je u svoje vreme nosila naziv „Čonina kuća”, po ženi Manuela Ilijeva,[1] koja je provela Prvi svetski rat u Leskovcu i štitila Leskovčane od bugarskih vojnika. Jednom prilikom u kući su prenoćili knez Pavle i kneginja Olga, kao prijatelji Sotirovog brata, Vlade Ilića.[1] Velelepna palata je dominirala centrom grada, a uz nju, u istoj ulici su se nalazile kuće leskovačkih trgovaca i bankara.[3] Prvim posleratni urbanističkim planom iz 1948. godine, koji je grad smatrao spontano izgrađenim i predviđao njegovu totalnu rekonstrukciju, i po red toga što je grad već bio uređen urbanističkim planom iz 1882. godine, isto kao i druge vredne građevine iz tog vremena, ostavio je Palatu zaklonjenu višespratnicom.[3]

Tehnički podaci o palati[uredi]

Palatu je projektovao arhitekta Svetozar Jovanović Stariji,[1] zaposlen u Ministarstvu građevina krajem 19. i početkom 20. veka, koji je projektovao i zgrade opštine, Sreskog načelstva i Okružnog suda u Leskovcu (1906-1908).

Gradnja Palate je poverena najboljim majstorima koji su dovedeni iz Bugarske.[1]

  • Spoljne mere: 15,7 m x 14, 2 m
  • Visina plafona: 3,8 m
  • Korisna površina: 550 m2
  • Debljina zidova: 70 cm[4]

Namena[uredi]

Rekonstrukcija je urađena u periodu 1998 – 2003. godine.[1] Od 2004. godine, u renoviranoj i obnovljenoj palati nalazi se specijalna privatna hiruriška bolnica engl. „New Life“.

Vidi još[uredi]

Reference[uredi]

Izvori[uredi]