Gložan

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Jump to navigation Jump to search
Gložan
Gložan, Evangelical (Slovak) church.jpg
Evangelistička slovačka crkva u selu
Administrativni podaci
Država  Srbija
Autonomna pokrajina  Vojvodina
Upravni okrug Južnobački
Opština Bački Petrovac
Stanovništvo
Stanovništvo
 — (2011) Pad 2002
 — gustina 82/km2
Geografske karakteristike
Koordinate 45°16′23″ SGŠ; 19°34′04″ IGD / 45.273° SGŠ; 19.567833° IGD / 45.273; 19.567833Koordinate: 45°16′23″ SGŠ; 19°34′04″ IGD / 45.273° SGŠ; 19.567833° IGD / 45.273; 19.567833
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadm. visina 83 m
Površina 27,9 km2
Gložan na mapi Srbije
Gložan
Gložan
Ostali podaci
Poštanski broj 21412
Pozivni broj 021
Registarska oznaka NS

Gložan (slov. Hložany) je naselje u Srbiji u opštini Bački Petrovac u Južnobačkom okrugu. Prema popisu iz 2011. bilo je 2002 stanovnika.

Istorija[uredi]

O nastanku naselja Gložan ne postoje pouzdani podaci a pominje se još u turskim vremenima (poreskim spisima) u Bačkoj nahiji pod imenom Galožan godine 1153. 1690. godine se pominje kao naseljena pustara. Još 1745. godine Gložan je bio pustara, Od 1703. godine naselje je pripadalo futoškom gazdinstvu. Kada se govori o dolasku slovačkih naseljenika u Gložan, postoji povezanost sa naseljavanjem u Petrovac 1745. godine.

U daljem razdoblju Gložan je dobijao karakter slovačkog naselja, jer vremenom srpsko stanovništvo je u sve većoj meri odlazilo, dok se slovačko stanovništvo prirodnim priraštajem i dolaskom novih naseljenika povećavalo. O situaciji u Gložanu postoji popriličan materijal, naročito o drugoj polovini 18. veka dok je manje materijala za prvu polovinu, čak do 70-ih godina 19. veka. Neke od događaja zabeležio je drugi evangelistički sveštenik Juraj Rohoni koji je radio u periodu od 1803. – 1831. godine u Gložanu. Takođe su kolera i požari na stanovnike Gložana ostavili tragove. Uslovi u kakvim su živeli podanici nisu bili laki, te mnogi Slovaci iz Gložana otišli su, u potrazi za boljim životom, u druga naselja. Tu nisu imali ni crkvu, ni hram, ni sveštenika pripadali su futoškoj katoličkoj parohiji.

Krajem 18. i početkom 19. veka, kao kmetovi svojim vrednim radom nisu besposličili, već su se zalagali za razvoj i unapređenje svoje evangelističke crkve, prosvete i kulture. Prvi učitelj je bio skroman i požrtvovan sugrađanin Jozef Svoboda (u periodu od 17701786. godine). Od 1787. godine Gložanci su imali svog evangelističkog sveštenika do 1851. godine samo jednu školu.

Aprila 1854. godine izbio je veliki požar u Gložanu, kada je izgorelo 109 kuća. Novosadski list" Srbski dnevnik" obraćao se javnosti za pomoć postradalim Gložancima.[1]

Radila je početkom 1857. godine srpska narodna škola u Gložanu, za koju je tražen učitelj.[2]

Uprkos teškom životu naseljenika i njihovih potomaka Gložan beleži postupan porast slovačkog građanstva.

Na duhovnom uzdizanju slovačkog i srpskog naroda radile su dve crkve: evangelistička i pravoslavna.

Za vreme Drugog svetskog rata koji je zahvatio i Kraljevinu Jugoslaviju, Gložanci su se uključili u antifašističku borbu. Mnogi od njih su poginuli. Rat koji je izazvan raspadom SFRJ takođe je ostavio traga i na stanovnike ovog naseljenog mesta.

Demografija[uredi]

U naselju Gložan živi 1842 punoletna stanovnika, a prosečna starost stanovništva iznosi 41,1 godina (39,6 kod muškaraca i 42,5 kod žena). U naselju ima 957 domaćinstava, a prosečan broj članova po domaćinstvu je 2,39.

Ovo naselje je uglavnom naseljeno Slovacima (prema popisu iz 2002. godine), a u poslednja tri popisa, primećen je pad u broju stanovnika.

Grafik promene broja stanovnika tokom 20. veka
Demografija[3]
Godina Stanovnika
1948. 2.776
1953. 2.754
1961. 2.839
1971. 2.682
1981. 2.569
1991. 2.491 2.422
2002. 2.283 2.357
Etnički sastav prema popisu iz 2002.[4]
Slovaci
  
1.985 86,94 %
Srbi
  
146 6,39 %
Jugosloveni
  
46 2,01 %
Mađari
  
25 1,09 %
Romi
  
21 0,91 %
Hrvati
  
15 0,65 %
Bošnjaci
  
4 0,17 %
Rusini
  
2 0,08 %
Rusi
  
2 0,08 %
Muslimani
  
2 0,08 %
nepoznato
  
1 0,04 %


Reference[uredi]

  1. ^ "Srbski dnevnik", Novi Sad 1854. godine
  2. ^ "Srbski dnevnik", Novi Sad 1857. godine
  3. ^ „Knjiga 9”. Stanovništvo, uporedni pregled broja stanovnika 1948, 1953, 1961, 1971, 1981, 1991, 2002, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. maj 2004. ISBN 86-84433-14-9. 
  4. ^ „Knjiga 1”. Stanovništvo, nacionalna ili etnička pripadnost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-00-9. 
  5. ^ „Knjiga 2”. Stanovništvo, pol i starost, podaci po naseljima. webrzs.stat.gov.rs. Beograd: Republički zavod za statistiku. februar 2003. ISBN 86-84433-01-7. 

Spoljašnje veze[uredi]