Socijalistička partija (Bosna i Hercegovina)

Socijalistička partija

SP
Socijalistička partija SP
	Službeni logo stranke
Predsednik	Petar Đokić
Potpredsednici	Davor Strika; Srđan Todorović; Nedeljko Jović; Rajko Ćapin
Izvršni sekretar	Nikola Vukčević
Osnivač	Dragutin Ilić
Osnovana	2. jun 1993.
Sedište	Jovana Dučića 25, Banja Luka; Republika Srpska; Bosna i Hercegovina
Omladinski ogranak	Mladi SP−a
Ideologija	socijaldemokratija
Politička pozicija	levi centar
Nacionalno članstvo	SNSD—SP—US—NDP—Demos—NPS
Boje	crvena, bijela, plava
Slogan	Za bolju Srpsku
Narodna skupština RS	5 / 83
Predstavnički dom PS BiH	0 / 42
Veb-sajt
	http://www.socijalisti.ba

Socijalistička partija (SP) je parlamentarna politička stranka sa sjedištem u Republici Srpskoj koja je osnovana 2. juna 1993. godine u Banjoj Luci. Trenutni predsjednik stranke je Petar Đokić.

Istorija

Socijalistička partija je osnovana 2. juna 1993. godine u Banjoj Luci kao jedina demokratska alternativa tadašnjim nacionalnim strankama u vrijeme kada je na prostorima Bosne i Hercegovine besnio surov građanski rat. Socijalistička partija je autohtona partija demokratske levice s najvišim stepenom nacionalne i državotvorne odgovornosti za Republiku Srpsku i Bosnu i Hercegovinu.

Socijalistička partija na jasan način daje alternativu socijalnim, ekonomskim i drugim izazovima, a istovremeno je stranka duboko ukorenjena u demokratskom biću naroda i građana Republike Srpske. Socijalistička partija je po načinu rada i metodama političke borbe demokratska stranka privržena višestranačkoj parlamentarnoj demokratiji i vladavini prava. Socijalistička partija je stranka rada i stvaralaštva, stranka radništva i radno zavisnog stanovništva, te politička organizacija građana usmerenih vrednostima socijalne države i civilnog društva.

Socijalistička partija baštini i uključuje u svoj politički program sve pozitivne odrednice levičarske demokratske političke tradicije, te sveopšta načela, vrednosti i ideje evropske socijaldemokratije čiji su temelji: mir, sloboda, patriotizam, pravda, jednakost, solidarnost i demokratija kao osnovne vrijednosti programa Socijalističke partije.

Socijalistička partija je na prvim demokratskim izborima u Bosni i Hercegovini održanim 1996. godine ušla u Narodnu skupštinu Republike Srpske i Parlamentarnu skupštinu Bosne i Hercegovine gdje su bili jedina opoziciona partija izvan nacionalnog bloka. Svoje parlamentarno učešće su potvrđivali na svim dosadašnjim izborima i danas su parlamentarna stranka na entitetskom i državnom nivou. Socijalistička partija je svojim političkim delovanjem uticala da dođe do demokratskih promjena u Republici Srpskoj krajem 1997. godine a poslije toga i na nivou BiH.^[1]

Od 1998. do 2001. godine, Socijalistička partija je bila dio vlade sa Strankom nezavisnih socijaldemokrata Milorada Dodika i Srpskim narodnim savezom Republike Srpske Biljane Plavšić.^[2]

Godine 2000, dio članstva na čelu sa Nebojšom Radmanovićem se otcijepio i formirao Demokratsku socijalističku partiju. Ona se 2003. ujedinila sa Strankom nezavisnih socijaldemokrata u Savez nezavisnih socijaldemokrata, čiji je Dodik ostao predsjednik.^[3]

Godine 2001, Socijalistička partija je formirala vladu sa Srpskom demokratskom strankom, Srpskom radikalnom strankom Republike Srpske i Partijom demokratskog progresa.^[3]

Godine 2002, vođstvo nad Socijalističkom partijom je preuzeo trenutni predsjednik Petar Đokić, koji je naredne godine odlučio da stranka napusti vladu. Sa tim se nije slagao dio članstva na čelu sa Krstom Jandrićem, koji se zbog toga otcijepio i formirao Narodnu demokratsku stranku. Ona se 2013. godine ujedinila sa Demokratskom partijom Dragana Čavića u Narodni demokratski pokret.

Od 2006. godine, Socijalistička partija je bila dio svih vlada, koje je predvodio Savez nezavisnih socijaldemokrata. Godine 2020, od nje se otcijepila Socijalistička partija Srpske Gorana Selaka, zbog neslaganja sa Đokićem.

Predsjednici


Br.	Predsednik	Rođen-Umro	Početak funkcije	Kraj funkcije
1.	Dragutin Ilić	1947–	2. jun 1993.	1996.
2.	Živko Radišić	1937–2021	1996.	2002.
3.	Petar Đokić	1961–	2002.	trenutno

Rezultati

Narodna skupština Republike Srpske
Izbori	# glasova	% od izašlih	# poslanika	Vlada
1996.			*^[a]	opozicija
1997.	78.150	10,84%	9 / 83	vladajući
1998.	79.179	10,7%	10 / 83	vladajući
2000.	30.636	4,9%	4 / 83	opozicija
2002.	21.502	4,2%	3 / 83	opozicija (do februara 2006)
2006.	20.031	3,55%	3 / 83	vladajući
2010.	26.824	4,23%	^[b]3 / 83	vladajući
2014.	33.695	5,09%	5 / 83	vladajući
2018.	56.106	8,19%	7 / 83	vladajući
2022.	37.881	5,92%	^[v]5 / 83	vladajući

Napomene

^ Učestvovali na izborima kao dio Koalicije Narodni savez za slobodan mir, koja je ukupno osvojila 10 mandata.
^ Učestvovali na izborima u Koaliciji SP — PUP, koja je ukupno osvojila 4 mandata, od čega su 3 pripala SP-u.
^ Na izborima 2022. godine učestvovali u koaliciji pod nazivom Socijalistička partija Petar Đokić - NDP - SNP koju su činile: Socijalistička partija (pripalo im svih 5 mandata), Narodni demokratski pokret i Srpska narodna partija.

Vidi još

Spisak političkih stranaka u Republici Srpskoj

Reference

^ „Socijalistička partija”. Arhivirano iz originala 28. 12. 2021. g. Pristupljeno 30. 7. 2020.
^ „Kakav je monstrum postao Dodik: Dočekan kao osvježenje, sada svi čekamo da mu "vidimo leđa"”. www.oslobodjenje.ba (na jeziku: bošnjački). 2025-03-07. Pristupljeno 2025-05-13.
^ ^a ^b Hercegovina, Moja (2021-06-03). „Kako je nastala i razvijala se Socijalistička partija: Od jedine alternative SDS-u do Dodikovog "priljepka"”. Moja Hercegovina (na jeziku: bošnjački). Pristupljeno 2025-05-13.

Reference

Socijalistička partija - zvanična internet stranica (jezik: srpski)

[4] Učestvovali na izborima kao dio Koalicije Narodni savez za slobodan mir, koja je ukupno osvojila 10 mandata.

[5] Učestvovali na izborima u Koaliciji SP — PUP, koja je ukupno osvojila 4 mandata, od čega su 3 pripala SP-u.

[6] Na izborima 2022. godine učestvovali u koaliciji pod nazivom Socijalistička partija Petar Đokić - NDP - SNP koju su činile: Socijalistička partija (pripalo im svih 5 mandata), Narodni demokratski pokret i Srpska narodna partija.

[1] „Socijalistička partija”. Arhivirano iz originala 28. 12. 2021. g. Pristupljeno 30. 7. 2020.

[2] „Kakav je monstrum postao Dodik: Dočekan kao osvježenje, sada svi čekamo da mu "vidimo leđa"”. www.oslobodjenje.ba (na jeziku: bošnjački). 2025-03-07. Pristupljeno 2025-05-13.

[Hercegovina-3] Hercegovina, Moja (2021-06-03). „Kako je nastala i razvijala se Socijalistička partija: Od jedine alternative SDS-u do Dodikovog "priljepka"”. Moja Hercegovina (na jeziku: bošnjački). Pristupljeno 2025-05-13.

[1]

[2]

[3]

[a]

[b]

[v]