Binač

Iz Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na: navigaciju, pretragu
Binač
Administrativni podaci
Država  Srbija
Autonomna pokrajina  Kosovo i Metohija
Upravni okrug Kosovskopomoravski
Opština Vitina
Stanovništvo
Stanovništvo
Geografske karakteristike
Koordinate 42°17′58″ SGŠ; 21°21′51″ IGD / 42.2994° SGŠ; 21.3642° IGD / 42.2994; 21.3642Koordinate: 42°17′58″ SGŠ; 21°21′51″ IGD / 42.2994° SGŠ; 21.3642° IGD / 42.2994; 21.3642
Vremenska zona UTC+1 (CET), leti UTC+2 (CEST)
Nadm. visina 623 m
Binač na mapi Srbije
Binač
Binač

Binač (alb. Binçe) je naselje u opštini Vitina na Kosovu i Metohiji. Atar naselja se nalazi na teritoriji katastarske opštine Binač površine 1.236 ha. Selo Binač kod Vitine se prvi put pominje 1019. godine, u povelji vizantijskog cara Vasilija II. Pretpostavlja se da je u to vreme sedište episkopije bio manastir Sv. Arhanđela Mihaila, poznat kao manastir Binač. Poslednjeg duhovnika ovog manastira su 1867. godine zaklali Albanci u njegovoj manastirskoj ćeliji,[traži se izvor] a manastirsku zemlju su prisvojili. Današnji manastirski kompleks ima crkvu skromnih dimenzija, konake i zvonaru. Očuvan je mlađi sloj živopisa iz 16. veka, a od vrednih predmeta jedna kadionica iz 14. veka. U manastiru borave 2 ili 3 monahinje. U selu i okolini se nalaze ostaci crkava Sv. Petke, Sv. Stefana i Sv. Nikole.

Poreklo stanovništva po rodovima[uredi]

Podaci iz 1929[1]

Srpski rodovi:

  • Šorlići (13 kuća.), Đurići (8 kuća.), Ilići (9 kuća.) i Milkići (10 kuća.), svi slave Sv. Nikolu; doseljeni iz Bresta kod Skoplja), odmah posle Mirčevića.
  • Cajkići (1 kuća.) i Miranovići (1 kuća.), doseljeni zajedno sa gornjim rodovima iz Bresta. Za Cajkiće i Miranoviće koja su u Brestu bili jedan rod veli se, da su starinom iz Binača, iz ovog sela, i da je neka njihova baba, koja je izdala grad Turcima, iz njihovog roda. Zbog toga se drži da su oni prokleti te nikako ne mogu da imaju više od dve kuće.
  • Dafinići (3 k., Sv. Petka), doseljeni oko 1830. godine iz Žegre kao momci.
  • Mulić (1 k.), preseljeni iz Raniluga u Gnjilanu oko 1860. godine, a 1913. godine doseljen u Binač kao bakalin i mehandžija.

Rodovi Hrvata katolika:

  • Lukići (4 k.), Balaban (3 k.), slave Sv. Nikolu i Sv. Franciska, preseljeni iz Vrnavokola 1895. god. Izdaju se za fis Gaš.
  • Šašarci (3 k., Velika Gospođa), preseljeni iz Šašara oko 1860. god. Izdaju se za fis Beriš. Starinom iz Bosne.

Rodovi Albanaca katolika:

  • Dodići (4 k.), Simonovići (2 k.), Nujić (4 k.) i Kurtovići (5 k.), svi od fisa Sop. Doseljeni oko 1750. godine iz Malesije u Albaniji kao katolici, potom prešli u islam, ali ga prividno ispovedovali. Pred kraj prve polovine 19. veka su se isponjili za katolike i bili internirani kao ovi iz Stuble. Iz prividnog islama su ostala i prezimena rodova Nujića i Kurtovića.

Rod Albanaca muslimana:

Rod Roma muslimana:

  • Brajini (3 k.); kao kovači seljakaju se po selima Gornje Morave.

Demografija[uredi]

Naselje ima mešovit etnički sastav.

Broj stanovnika na popisima:

Reference[uredi]

  1. Podaci: „Naselje“ knj.28 (dr. A. Urošević: Gornja Morava i Izmornik