Dnjepar

S Vikipedije, slobodne enciklopedije
Idi na navigaciju Idi na pretragu

Koordinate: 46°30′00″N 32°20′00″E / 46.50000° SGŠ; 32.33333° IGD / 46.50000; 32.33333

Dnjepar
Dnepr kod Kijeva.jpg
Dnjepar kod Kijeva
Dnepr basin-Ukr.png
Opšte informacije
Dužina2.145 km
Basen504.000 km2
Pr. protok1.670 ​m3s
Vodotok
IzvorValdajska visoravan u Rusiji
V. izvora220 m
UšćeCrno more
Geografske karakteristike
Država/e Rusija
 Ukrajina
 Belorusija
PritokeSož, Desna, Trubizh River, Sula River, Psel River, Vorskla River, Samara, Konka River, Drut, Berezina, Pripjat, Teteriv, Irpin River, Ros River, Tiasmyn River, Bazavluk River, Inhulets River, Adamenka, Adamenka, Vilshanka, Stuhna River, Koshova, Supiy River, Zolotonoshka River, Oril River, Vjazma, Lybid River, Vedrič, Vop, Oršica, Dubravienka, Mereja, Adrov, Okra, Veliki Vopec, Mali Vopec, Orleya, Osma, Pochaina, Syrets River, Hmost, Uža, Ustrom, Bilozerka River, Desenka strait, Mokra Moskovka, Sukhyy Kagamlyk, Tsybulnik River, Artislovka
Reka na Vikimedijinoj ostavi

Dnjepar (rus. Днепр, ukr. Дніпро, blr. Дняпро) reka je u istočnoj Evropi koja izvire u Rusiji, teče kroz Belorusiju, a u Ukrajini se uliva u Crno more. Treća je po veličini evropska reka (posle Volge i Dunava) s dužinom od 2285 km.

Među prvima, Dnjepar spominje starogrčki istoričar Herodot (5. vek pre Hrista) pod imenom Boristen (u doslovnom prevodu sa starogrčkog „onaj što teče sa severa“). Rimski istoričar nazivaju ovu reku Danapris dok je za vreme Kijevske Rusije među Slovenima bio poznat kao Slavutič.

Dnjepar izvire u Valdajskom gorju u zapadnoj Rusiji i nastavlja kroz stepska područja Belorusije. 115 km svoga toka čini prirodnu granicu između Belorusije i Ukrajine kroz koju nastavlja svoj put prema Crnom moru, u koje utiče deltskim ušćem. Duž toka reke izgrađen je niz hidroelektrana (Kijevska, Kanevska, Kremenčugska, Crednjodnjeprovska, Dnjeproges, Kahovska i Dnjeproges II), a poslednjih 800 km pre ulivanja u Crno more, sačinjavaju lanci nekoliko akumulacionih jezera nastalih njihovom izgradnjom. Elektrane na Dnjepru proizvode energiju koja pokriva 10% potreba cele Ukrajine.

Plovan je 1990 km od ušća. Mestimično se plovidba odvija bočnim kanalima. Tim plovnim kanalima Dnjepar je povezan sa Zapadnom Dvinom, Njemenom, Zapadnim Bugom koji ga spajaju s Baltikom. Zaleđen je od decembra do marta ili aprila.

Glavne pritoke:

Veći gradovi na obalama Dnjepra: U Rusiji:

U Belorusiji:

  • Mogiljov (beloruski: Магілёў) (znan po rus. nazivu Могилев)

U Ukrajini:

  • Kijev (ukrajinski: Kiїv/Kijiv)
  • Kamjanske (ukrajinski: Кам'янське)
  • Dnjepar (ukrajinski: Дніпро),
  • Zaporožje (ukrajinski: Запоріжжя),
  • Herson (ukrajinski: Херсон)

Spoljašnje veze[uredi | uredi izvor]